Το ζήτημα των πλειστηριασμών είναι σημαντικό και ιδιαίτερα ευαίσθητο. Με αφορμή την υπόθεση του κ. Πάτση που έχει διαγραφεί τόσο από την Κ.Ο όσο και από το κόμμα της Νέας Δημοκρατίας, ο ΣΥΡΙΖΑ το αντιμετωπίζει με όρους προπαγάνδας, με σκοπό την καπηλεία των αισθημάτων των πολιτών. Για να κατανοήσουμε το ζήτημα στις διάφορες εκφάνσεις του, χρειάζεται μια ψύχραιμη, ειλικρινής και τεκμηριωμένη αποτίμηση.
Το 2018, επί ΣΥΡΙΖΑ, ο αριθμός των ολοκληρωμένων πλειστηριασμών ανήλθε σε 17.125. Το 2019, με βάση το πρόγραμμα που είχε εκπονηθεί επί ΣΥΡΙΖΑ, ολοκληρώθηκαν 18.421 πλειστηριασμοί.
Το 2020 και το 2021 οι πλειστηριασμοί κυμάνθηκαν περίπου στις 10.000 ανά έτος και το 2022 κυμάνθηκαν στις 30.000 περίπου. Από αυτούς κατοικίες αφορά περίπου το ένα τρίτο. Αποδεικνύεται συνεπώς ότι οι πλειστηριασμοί και πλειστηριασμοί κατοικιών γίνονταν αντίστοιχα και επί Κυβερνήσεων ΣΥΡΙΖΑ. Τα κοράκια για τα οποία μιλάει σήμερα ο ΣΥΡΙΖΑ, προφανώς το 2018 και το 2019 ήταν περιστέρια.
Η Κυβέρνησή μας έχει κάνει τα αδύνατα δυνατά για να προστατεύσει την πρώτη κατοικία και τους ευάλωτους δανειολήπτες. Οι κραυγές περί πλειστηριασμών και οι γενικεύσεις συνήθως υποκρύπτουν δολιότητα. Αυτοί που βάζουν στο ίδιο τσουβάλι όλους τους πλειστηριασμούς και όλες τις ιδιοκτησίες, οριζόντια και χωρίς εξειδικεύσεις, το κάνουν για να καλύψουν στρατηγικούς κακοπληρωτές και ανθρώπους που συστηματικά πλουτίζουν, μην πληρώνοντας τις υποχρεώσεις τους στο Κράτος και σε ιδιώτες. Είναι πρώτιστο μέλημά μας, για λόγους κοινωνικής δικαιοσύνης, να στηρίξουμε ανυποχώρητα τον αδύναμο, αλλά είναι υποχρέωση και απόδοση δικαιοσύνης να υποστεί συνέπειες ο στρατηγικός κακοπληρωτής.
Με την υλοποίηση του προγράμματος «Ηρακλής», αντιμετωπίσαμε αποτελεσματικά το πρόβλημα των «κόκκινων δανείων» που παραλάβαμε από την προηγούμενη Κυβέρνηση. Μέσω του προγράμματος αυτού, τα «κόκκινα» δάνεια στα χαρτοφυλάκια των τραπεζών έχουν συρρικνωθεί κατά 60 δισ. ευρώ τη τελευταία τριετία, φτάνοντας στο 10% του συνόλου των δανείων στο τέλος του 1ου εξαμήνου του 2022, από 44%, που ήταν τον Ιούνιο του 2019. Εξυγιαίνουμε δηλαδή το τραπεζικό σύστημα ώστε να στηριχθεί η ελληνική επιχειρηματικότητα.
Ο εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης οφειλών σταδιακά άρχισε να αποδίδει και ήδη 60.000 έχουν δρομολογήσει την επίλυση του προβλήματός τους με όρους βιωσιμότητας για αυτούς. Από αυτούς, 32.000 οφειλέτες, δηλαδή πάνω από τους μισούς έχουν ήδη εισέλθει στην πλατφόρμα, έχουν αρχίσει να προσκομίζουν τα οικονομικά τους στοιχεία. Επί ΣΥΡΙΖΑ, παρά τους αλλεπάλληλους νόμους που εισήχθησαν, μόλις 2.200 πολίτες ολοκλήρωσαν επιτυχώς τη διαδικασία ρύθμισης οφειλών. Αντίθετα, επί των ημερών μας, 9.000 οφειλέτες, με συνολικές οφειλές 5 δισ. ευρώ, έχουν υποβάλει οριστικά την αίτηση για τη ρύθμιση των οφειλών τους.
Ο περιβόητος νόμος Κατσέλη απεδείχθη αναποτελεσματικός, καθότι, ενώ δυνητικά κάλυπτε περίπου 90.000 δανειολήπτες, με τις αρχικές δηλώσεις της Κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ να κάνουν λόγο ακόμη και για 130.000 δανειολήπτες, τον Ιούλιο του 2019, δεν είχε υποβληθεί καμία αίτηση, ενώ, κατά την αρχική προθεσμία λήξης του νόμου, στις 31 Δεκεμβρίου 2019, είχαν υποβληθεί μόλις 1.368 αιτήσεις.
Το πλέον εντυπωσιακό, πλέον χαρακτηριστικό της υποκρισίας της Αντιπολίτευσης του ΣΥΡΙΖΑ στο ζήτημα αυτό: Η Κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ εισήγαγε με τα αρ. 1 έως και 3 του ν.4354/2015 αφενός, ένα αναλυτικό πλαίσιο αδειοδότησης των servicers (επονομαζόμενες ως «Εταιρείες Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις) από την ΤτΕ και αφετέρου προέβλεψε αναλυτικές διαδικασίες για την σύναψη συμβάσεων πώλησης και μεταβίβασης απαιτήσεων στα δάνεια. Ειδικότερα, με το αρ.2 παρ.4 ν.4354/2015, προβλέφθηκε ρητώς ότι οι αδειοδοτούμενοι servicers σύμφωνα με το πλαίσιο αυτό διαθέτουν το δικαίωμα, δηλαδή νομιμοποιούνται, να ασκήσουν κάθε ένδικο βοήθημα και δικαστική ενέργεια για την είσπραξη των υπό διαχείριση απαιτήσεων. Επομένως ο ν.4354/2015 μερίμνησε ώστε να είναι απολύτως βέβαιη η δυνατότητα εκπλειστηριασμού ακινήτων από τις διαχειρίστριες εταιρείες.
Σε ό,τι αφορά στο δικαίωμα των δανειοληπτών να εξαγοράσουν το δάνειο, αυτό το ζήτημα ουδέποτε θεσμοθετήθηκε από τον ΣΥΡΙΖΑ, καθώς έγινε αντιληπτό ότι εάν είχε τη δυνατότητα ο οφειλέτης να εξαγοράσει σε πολύ χαμηλότερη τιμή το δάνειό του και να το αποπληρώσει, δεν θα υπήρχε κανένα εξυπηρετούμενο δάνειο στη χώρα, αφού θα μπορούσε ο κάθε δανειολήπτης, ανεξάρτητα από την περιουσία του, να αποπληρώσει το δάνειο σε πολύ χαμηλότερη τιμή από την τρέχουσα αξία του. Σε μια τέτοια περίπτωση ο κίνδυνος της κατάρρευσης του τραπεζικού συστήματος είναι προφανής, με τραγικές συνέπειες για την εθνική οικονομία.
Αντίθετα, η Κυβέρνησή μας ανέλαβε σημαντικές νομοθετικές πρωτοβουλίες και θεσμοθέτησε προγράμματα για την προστασία της ιδιαίτερα ευαίσθητης κοινωνικής ομάδας των ευάλωτων δανειοληπτών. Συγκεκριμένα:
Σύσταση και έναρξη λειτουργίας του Φορέα Απόκτησης και επαναμίσθωσης των ακινήτων. Σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο νόμο 4738/2020 για τη σύσταση και τη λειτουργία του Φορέα Απόκτησης και επαναμίσθωσης, η Κυβέρνηση έχει ήδη προχωρήσει στην έναρξη της διαγωνιστικής διαδικασίας. Ο ως άνω Φορέας αποτελεί ζωτικό κομμάτι της λειτουργίας του πτωχευτικού νόμου, αποτελώντας το «καταφύγιο» για τους αδύναμους οφειλέτες που οδηγούνται σε πτώχευση, διατηρώντας, ωστόσο, την κατοικία τους. Σύμφωνα με τα κριτήρια του νέου πτωχευτικού νόμου, ο φορέας θα αποκτά την πρώτη κατοικία του ευάλωτου οφειλέτη, μετά από αντίστοιχο αίτημα μεταβίβασης από αυτόν, εφόσον είτε έχει κηρυχθεί σε πτώχευση είτε επισπεύδεται αναγκαστική εκτέλεση κατά της πρώτης κατοικίας του, προκειμένου να την επαναμισθώσει σε αυτόν, έτσι ώστε να αποφεύγεται η έξωσή του. Η περίοδος της επαναμίσθωσης θα φτάνει τα 12 χρόνια και στη λήξη της ή και νωρίτερα ο οφειλέτης θα μπορεί να επαναγοράσει το ακίνητο.
Ενδιάμεσο πρόγραμμα κρατικής στήριξης πρώτης κατοικίας ευάλωτων νοικοκυριών. Με τα άρθρο 13 του ν. 4916/2022 (Α’ 65) εισήχθη πρόγραμμα συνεισφοράς του δημοσίου με ωφελούμενους ευάλωτους οφειλέτες και για το χρονικό διάστημα μέχρι τη μεταβίβαση της κατοικίας τους. Σύμφωνα με τα οριζόμενα στο Πρόγραμμα αυτό, το Δημόσιο συνεισφέρει στις δόσεις που είναι αναγκαίες για την αναστολή της διαδικασίας αναγκαστικής εκτέλεσης που έχει εκκινήσει κατά της κύριας κατοικίας του οφειλέτη ή της διαδικασίας εκποίησης της κατοικίας αυτής:
Κρατική επιδότηση της δόσης του στεγαστικού δανείου των ευάλωτων οφειλετών.
Κρατική επιδότηση από 70 έως 210 ευρώ μηνιαίως.
Κρατική επιδότηση μηνιαίας δόσης δανείων για 15 μήνες.
Αναστολή μέτρων των πιστωτών (π.χ. κατασχέσεις, πλειστηριασμοί και εξώσεις).
Επιπλέον, η επιβράβευση των συνεπών δανειοληπτών πραγματοποιήθηκε μέσω των Προγραμμάτων «Γέφυρα 1» και «Γέφυρα 2», τα οποία και είχαν ιδιαίτερα μεγάλη επιτυχία.
Στο «Γέφυρα 1», το οποίο αφορούσε στην επιδότηση δανείων με προσημείωση/υποθήκη στην 1η κατοικία όσων επλήγησαν από τις δυσμενείς επιπτώσεις της πανδημίας του κορονοϊού, από την αρχή του προγράμματος μέχρι και σήμερα έχουν βοηθηθεί με 253 εκατ. ευρώ, έχουν βοηθηθεί 82.000 νοικοκυριά.
Το πρόγραμμα «ΓΕΦΥΡΑ 2» (Ν. 4790/2021) απευθυνόταν τόσο σε επιχειρήσεις που είχαν εξυπηρετούμενες οφειλές, όσο και σε επιχειρήσεις που δεν μπορούσαν να ανταπεξέλθουν στις δανειακές τους υποχρεώσεις και επλήγησαν από την πανδημία, επίσης στηρίχθηκαν οι δανειολήπτες. Σύμφωνα με αυτό, προβλεπόταν επιδότηση της μηνιαίας δόσης επιχειρηματικών δανείων για 8 μήνες. Και στο πρόγραμμα αυτό, υπήρξε επιβράβευση των συνεπών δανειοληπτών, με υψηλά ποσοστά επιδότησης, που έφθαναν μέχρι και το 90% της μηνιαίας δόσης. Από την αρχή του προγράμματος μέχρι και σήμερα έχουν δοθεί 342 εκατ. ευρώ σε 13.200 δικαιούχους.
Γίνεται σαφές λοιπόν ότι το ζήτημα των δανείων και των πλειστηριασμών την περίοδο της Κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ διογκώθηκε και δυστυχώς δεν έγινε τότε καμιά αποδοτική προσπάθεια επίλυσής του ενώ σήμερα το ζήτημα των πλειστηριασμών είναι ένα ακόμα πεδίο που η ψευδολογία, η υποκρισία και ο λαϊκισμός του ΣΥΡΙΖΑ εκδηλώνονται σε όλο τους το μεγαλείο. Η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας ρυθμίζει συστηματικά το χάος του ιδιωτικού χρέους που μας κληροδότησε ο ΣΥΡΙΖΑ, επ’ ωφελεία των ειλικρινά και πραγματικά ευρισκομένων σε δυσχέρεια.
