ΟΝίκος Ανδρουλάκης και ο πολιτικός απατεώνας της χώρας Αλέξης Τσίπρας, τάζουν ότι έχει μεγαλύτερη πιθανότητα να εξαπατήσει τον κόσμο ευκολότερα. Είναι τέτοιο το θράσος τους που μοιράζουν δωρεάν εισιτήρια για τα μέσα μεταφοράς, και μειώνουν τις ημέρες εργασίας.
Μετά το περίφημο 4ημερο στην εργασία που έχουν τάξει και οι δύο και προκάλεσαν αντιδράσεις, προσπαθούν να κάνουν και την νεολαία μέχρι 24 ετών να τους ψηφίσει λες και το πρόβλημα τους είναι πώς θα μπαίνουν δωρεάν στα ΜΜΜ.
Την αρχή έκανε ο Νίκος Ανδρουλάκης το βράδυ της Πέμπτης που σε μια συγκέντρωση… νέων «δεσμεύθηκε» για να γελάει ο κόσμος ότι ως κυβέρνηση θα νομοθετήσει τη δωρεάν μετακίνηση των νέων μέχρι 24 ετών στα μέσα μαζικής μεταφοράς, αντί να ασχοληθεί σοβαρά με την νεολαία.
Από την άλλη ο έμπειρος πολιτικός απατεώνας και ψεύτης της χώρας Αλέξης Τσίπρας, είπε να γίνει περισσότερο ανήθικος και μιλώντας στο συνέδριο που διοργανώνει ο Οικονομικός Ταχυδρόμος, έπαιξε τα ρέστα του με δωρεάν μετακινήσεις για όλο τον κόσμο πλην τουριστών, σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη υποστηρίζοντας μάλιστα πως το κόστος είναι μικρότερο από τα επιδόματα που δίνονται για την αντιμετώπιση των κρίσεων, και έδειξε για ακόμα μία φορά το πόσο αμετανόητος μεγάλος απατεώνας παραμένει.
Αυτά δεν είναι τίποτα, γιατί μέχρι τις εκλογές και οι δύο θα παίξουν τα ρέστα τους για την δεύτερη θέση, και θα τάξουν ακόμα και ότι δεν τάζεται και είναι είναι πέρα πάσης λογικής αρκεί να τσιμπήσουν τα θύματα τους.
Και οι δύο δηλώνουν ότι έχουν πρόγραμμα για την επόμενη ημέρα, και η αλήθεια είναι ότι έχουν πρόγραμμα απάτη, ο ένας το έχει αποδείξει το 2015 εξαπατά εύκολα αδιαφορώντας για τις συνέπειες και το κακό που κάνει στα θύματα του, ο άλλος για να επιβιώσει πολιτικά ακολουθεί τα χνάρια του μεγαλύτερου πολιτικού απατεώνα στην ιστορία της Ελλάδας, δείχνοντας το πόσο επικίνδυνοι είναι και οι δύο για την χώρα.
Οι πολίτες πρέπει να προσέξουμε πάρα πολύ σοβαρά τι ακούμε γιατί τέτοιου είδους προγράμματα απάτη τα έχουμε πληρώσει ακριβά, και καλό θα είναι να εξηγούν οι ανήθικοι λαοπλάνοι και πώς θα βρουν τα λεφτά για να τα κάνουν.
Υπερψηφίστηκε στις 11/6/26 από την Ολομέλεια της Βουλής το νομοσχέδιοπου εισηγήθηκε ο υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ και κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, με τίτλο: «Αδειοδότηση παρόχων περιεχομένου επίγειας ψηφιακής τηλεοπτικής ευρυεκπομπής ελεύθερης λήψης περιφερειακής εμβέλειας και λοιπές διατάξεις».
«Ναι» επί της αρχής ψήφισε εκτός από τη ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ, ενώ η πλειοψηφία των κομμάτων της αντιπολίτευσης στήριξε αρκετές από τις διατάξεις του νομοσχεδίου και σχεδόν το σύνολο των κομμάτων αναγνώρισε την αναγκαιότητα της μεταρρύθμισης, αλλά και το γεγονός ότι μετά από περίπου 30 χρόνια μπαίνουν κανόνες ένα τοπίο αρρύθμιστο.
Για 28 χρόνια και μέχρι και σήμερα, τα περιφερειακά κανάλια όλης της χώρας λειτουργούν υπό το προσωρινό καθεστώς της «νόμιμης λειτουργίας»,εκπέμποντας και συμμετέχοντας στη διαφήμιση (ιδιωτική ή δημόσια), καθώς και σε πάσης φύσεως ενισχύσεις, χωρίς να υπόκεινται σε αυστηρούς ελέγχους, λειτουργώντας σε ένα τοπίο ως επί το πλείστον αρρύθμιστο.Σήμερα, λειτουργούν νομίμως 81 περιφερειακοί τηλεοπτικοί σταθμοί σε όλη τη χώρα.
Η οριστική αδειοδότησή τους, εκτός από θεσμική και συνταγματική επιταγή, θα αναβαθμίσει τους τηλεοπτικούς σταθμούς, το προϊόν που παρέχουν στο τηλεοπτικό κοινό, την ίδια τους την περιουσία, καθώς θα πρόκειται για κατόχους άδειας, ενώ, κυρίως θα φέρει την εφαρμογή σαφών προϋποθέσεων και κανόνων, η τήρηση των οποίων θα ελέγχεται συστηματικά. Έτσι,μπαίνει τάξη στο τηλεοπτικό τοπίο και σε περιφερειακό επίπεδο, όπως έγινε από την κυβέρνηση και για τον έντυπο και ηλεκτρονικό Τύπο με τη λειτουργία των Μητρώων Έντυπου και Ηλεκτρονικού Τύπου, εξασφαλίζοντας διαφάνεια, λογοδοσία και βιωσιμότητα. Με αυτόν τον τρόπο, ενισχύεται ακόμη περισσότερο η θέση των Περιφερειακών ΜΜΕ που παραδοσιακά επιτελούν σημαντικό ρόλο στις τοπικές κοινωνίες και χαρακτηρίζονται από αξιοπιστία και προβολή ζητημάτων τοπικού ενδιαφέροντος.
Έπειτα από τον Ν. 5212/2025 για τον έντυπο και ηλεκτρονικό Τύπο και τον Ν. 5253/2025 για την ενίσχυση της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης και την ενσωμάτωση του Ευρωπαϊκού Κανονισμού για την Ελευθερία των Μέσων Ενημέρωσης (EMFA),πρόκειται για το τρίτο κατά σειρά νομοσχέδιο μέσα σε λιγότερο από έναν χρόνο που στον πυρήνα του θέτει την οριστική διευθέτηση προσωρινών καταστάσεων που είχαν παγιωθεί επί δεκαετίες στον κλάδο των ΜΜΕ, δημιουργώντας ένα τοπίο με κανόνες, προϋποθέσεις και διαφάνεια στον χώρο των μέσων ενημέρωσης.
Το επόμενο διάστημα έπεται αντίστοιχη νομοθετική ρύθμιση και για την αδειοδότηση των ραδιοφωνικών σταθμών της επικράτειας, ολοκληρώνοντας έναν σημαντικό μεταρρυθμιστικό κύκλο.
Ένα ακόμη σημαντικό βήμα για τον εκσυγχρονισμό του πρωτογενούς τομέα και την ενίσχυση της διαφάνειας στη διαχείριση των αγροτικών ενισχύσεων πραγματοποιεί η Κυβέρνηση με την έναρξη της πιλοτικής εφαρμογής του νέου συστήματος σήμανσης και ιχνηλάτησης αιγοπροβάτων μέσω ηλεκτρονικών ενδοστομαχικών βώλων.
Το νέο σύστημα εντάσσεται στη συνολική στρατηγική για τον ψηφιακό μετασχηματισμό της αγροτικής παραγωγής, την αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογικών εργαλείων και τη δημιουργία ενός αξιόπιστου πλαισίου παρακολούθησης του ζωικού κεφαλαίου της χώρας.Παράλληλα, συμβάλλει στην αποτελεσματικότερη και πιο διαφανή διαχείριση των εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων, ενισχύοντας την εμπιστοσύνη των παραγωγών και της κοινωνίας στους θεσμούς.
Σύμφωνα με απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτη Σχοινά και του Διοικητή της ΑΑΔΕ Γιώργου Πιτσιλή (ΦΕΚ Β’ 3300/11.06.2026),η τοποθέτηση ηλεκτρονικών ενδοστομαχικών βώλων καθίσταται προϋπόθεση επιλεξιμότητας για τη χορήγηση ενωσιακών και εθνικών ενισχύσεων σε αιγοπρόβατα ηλικίας άνω των έξι μηνών.
Η νέα διαδικασία εφαρμόζεται πιλοτικά κατά το έτος 2026 και αφορά κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις με περισσότερα από 900 αιγοπρόβατα. Η πιλοτική φάση έχει σχεδιαστεί ώστε να διασφαλιστεί η ομαλή και αποτελεσματική μετάβαση στο νέο σύστημα, να αξιολογηθούν τα επιχειρησιακά δεδομένα και να προετοιμαστεί η καθολική εφαρμογή του μέτρου από το 2027.
Ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και ΤροφίμωνΜαργαρίτης Σχοινάς, δήλωσε:
«Η ελληνική κτηνοτροφία γυρίζει σελίδα. Τηρεί τις δεσμεύσεις της έναντι της ΕΕ και εισέρχεται σε μια νέα εποχή στον πρωτογενή τομέα, όπου κυριαρχουν οι κανόνες, η διαφάνεια και η αξιοπιστία. …
Η πιλοτική εφαρμογή του νέου συστήματος ιχνηλασιμότητας αποτελεί μια σημαντική μεταρρύθμιση που ενισχύει τη διαφάνεια, την αξιοπιστία και την αποτελεσματικότητα των διαδικασιών που συνδέονται με τις ευρωπαϊκές ενισχύσεις.
Οι συνεπείς κτηνοτρόφοι δεν έχουν τίποτα να φοβηθούν από τη διαφάνεια.Αντίθετα, είναι οι πρώτοι που έχουν συμφέρον να λειτουργεί ένα σύστημα αξιόπιστο, δίκαιο και απολύτως τεκμηριωμένο.
Το ζητούμενο δεν είναι απλώς να διορθώσουμε τα λάθη του χθες, αλλά να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις ώστε να μην επαναληφθούν ποτέ ξανά. Οικοδομούμε ένα νέο πλαίσιο εμπιστοσύνης ανάμεσα στο κράτος και τον παραγωγό. Ένα πλαίσιο που προστατεύει τον πραγματικό γεωργό και κτηνοτρόφο και διασφαλίζει τους πόρους της χώρας ενώ ταυτόχρονα επιτρέπει στον πρωτογενή τομέα να κοιτάζει το μέλλον με μεγαλύτερη σιγουριά και μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση».
Με χρηματοδότηση ύψους 115,85 εκατ. ευρώ, το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού ενισχύει τις υποδομές των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων της χώρας, με στόχο τη βελτίωση της καθημερινότητας φοιτητών, διδασκόντων και εργαζομένων.
Η δράση εντάσσεται στο Τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης ΥΠΑΙΘΑ 2026-2030και αφορά ένα ολοκληρωμένο πλέγμα παρεμβάσεων μικρής κλίμακας για τη συντήρηση, επισκευή και λειτουργική αναβάθμιση κτηριακών εγκαταστάσεων, περιβαλλόντων χώρων και εξοπλισμού, καθώς και την εκπόνηση των αναγκαίων τεχνικών μελετών και την παροχή υποστηρικτικών υπηρεσιών για την υλοποίηση των έργων σε όλα τα ιδρύματα της χώρας.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα Περιφερειακά Πανεπιστήμια, τα οποία αναμένεται να απορροφήσουν σημαντικό μέρος των διαθέσιμων πόρων, ενισχύοντας τις υποδομές τους και συμβάλλοντας στην ισόρροπη ανάπτυξη της ανώτατης εκπαίδευσης σε ολόκληρη τη χώρα. Εκτιμάται ότι, περίπου, 70 εκατ. ευρώ θα κατευθυνθούν στα περιφερειακά ΑΕΙ, ενδυναμώνοντας τον ρόλο τους ως πυλώνων γνώσης, έρευνας και τοπικής ανάπτυξης.
Λαμβάνοντας υπόψη την αυξημένη ζήτηση για το πρόγραμμα Κοινωνικού Τουρισμού, καθώς οι αιτήσεις που υποβλήθηκαν ξεπέρασαν τις 800.000,το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και η Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης προχώρησαν στην αύξηση του αριθμού των δικαιούχων-ωφελουμένων οι οποίοι πλέον ανέρχονται συνολικά σε 333.000. Η διάρκεια του προγράμματος είναι από 1.6.2026 μέχρι 30.6.2027.
Το πρόγραμμα Κοινωνικού Τουρισμού αφορά εργαζόμενους με εξαρτημένη σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου, ασφαλισμένους στον e-ΕΦΚΑ με εισφορές υπέρ του κλάδου ανεργίας της ΔΥΠΑ, άνεργους και τις οικογένειές τους, ενώ η διαμονή ανέρχεται σε έως 12 διανυκτερεύσεις, υπό προϋποθέσεις.
Ειδικά για τους συμπολίτες μας με αναπηρία, όσοι είναι ΑμεΑ ή έχουν μέλη της οικογένειάς τους, έχουν τη δυνατότητα συμμετοχής σε προγράμματα συνεχόμενων περιόδων.
Επίσης, εξαιρούνται από την κύρωση μη ενεργοποίησης των επιταγών, ενώ για την επιδότηση της διαμονής ισχύουν οι ίδιες προϋποθέσεις που αφορούν στον γενικό πληθυσμό.
Για άτομα με αναπηρία σε ποσοστό τουλάχιστον 50% προβλέπεται επιδότηση μετακίνησης (ακτοπλοϊκά) ύψους 100%, ενώ κάθε άτομο με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω, δικαιούται έναν συνοδό χωρίς προϋποθέσεις, εφόσον υπάρχει ανάγκη.
Από τη συνέντευξη του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στην εκπομπή «Ενώπιος Ενωπίω» του τηλεοπτικού σταθμού ΑΝΤ1 και τον δημοσιογράφο Νίκο Χατζηνικολάου:
Να πούμε ότι είμαστε σε θέση ως χώρα να μπορούμε να πηγαίνουμε στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης και να εξαγγέλλουμε ένα πρόγραμμα στήριξης της κοινωνίας, διότι οι πιο πολλές ευρωπαϊκές χώρες σήμερα είναι σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος. Ξέρετε, γίνονται πολλές αναφορές στη Βουλγαρία, συγκρίσεις τελείως άδικες και ανυπόστατες. Βουλγαρία και Ρουμανία σήμερα έχουν ελλείμματα της τάξης του 7% και του 9%. Άρα, την επόμενη μέρα σάς διαβεβαιώνω ότι οι κυβερνήσεις αυτών των χωρών δεν θα παρέχουν στήριξη στους πολίτες, θα κόβουν μισθούς και θα αυξάνουν φόρους.Εμείς, λοιπόν, είμαστε καταρχάς σε θέση να μπορούμε να στηρίξουμε την κοινωνία. Θα θέλαμε περισσότερο; Ναι.Αλλά, όπως σας είπα,θα κάνουμε αυτό το οποίο αντέχει η οικονομία.
Πράγματι,την πρώτη τετραετία οι επιχειρήσεις βοηθήθηκαν πολύ: η φορολογία εισοδήματος μειώθηκε, οι εργοδοτικές εισφορές μειώθηκαν, η φορολογία μερισμάτων κατέβηκε σημαντικά, πολλά επενδυτικά κίνητρα.
Στη δεύτερη τετραετία στρέψαμε πολύ περισσότερο,μέχρι στιγμής, την προσοχή μας στους μισθωτούς και σε έναν βαθμό και στους ελεύθερους επαγγελματίες.Επεξεργαζόμαστε αυτή τη στιγμή το πλαίσιο της παρέμβασης στη ΔΕΘ. Δεν ξέρουμε ακόμα πόσο χώρο θα έχουμε στη διάθεσή μας. Αυτό θα προσδιοριστεί σε περίπου έναν με δύο μήνες από τώρα.
Εγώ σε δύο εκλογές, και το 2019 και το 2023, δεν ασχολήθηκα πολύ με την αντιπολίτευση. Θεσμικά συμμετείχα στα debate, απαντούσα.Το μέλημά μου όμως ήταν τότε, και θα είναι και σήμερα, να μιλήσω για το μέλλον της χώρας και να περιγράψω στον ελληνικό λαό τι θα ήθελα να κάνω εφόσον μάς εμπιστευτεί για τρίτη φορά. Νομίζω ότι τελικά οι πολίτες αυτό θα θέλουν να ακούσουν και μακάρι να υπάρχουν πολλές εναλλακτικές.
Ξέρετε,ο François Mitterrand είχε πει κάτι πολύ σωστό: ότι μεταξύ της προεκλογικής και της μετεκλογικής περιόδου μεσολαβεί ένα πολύ σημαντικό γεγονός, που είναι οι εκλογές.
Η Νέα Δημοκρατία διεκδικεί την αυτοδυναμία. Τη διεκδικεί με αξιοπιστία και νομίζω με πολύ βάσιμα επιχειρήματα. Τα επιχειρήματα αυτά σχετίζονται πρωτίστως με την ανάγκη να υπάρχει μία κυβέρνηση η οποία δεν θα χάνεται σε παζάρια κομματικών διευθετήσεων και συνεννοήσεων με άλλα κόμματα σε μία εποχή όπουπρέπει να παίρνουμε γρήγορες αποφάσειςκαι πουείναι πολύ σημαντικό το τιμόνι της χώρας να κρατιέται σταθερά, στην κατεύθυνση που θα επιλέξει τελικά ο ελληνικός λαός. Έτσι κυβερνήσαμε αυτά τα επτά χρόνια και αυτό επιδιώκω να πετύχω και στις επόμενες εκλογές.
Το βασικό, λοιπόν, δεν είναι τι θα γίνει την Κυριακή των εκλογών, είναι αν θα υπάρχει κυβέρνηση τη Δευτέρα.Και αυτή τη στιγμή, με βάση το τι έχουν πει τα άλλα κόμματα,δεν υπάρχει άλλη επιλογή, παρά μόνο η αυτοδυναμία της Νέας Δημοκρατίας. Διότι όλοι έχουν αποκλείσει τη συνεργασία μαζί μας. Άρα, διά της εις άτοπον απαγωγής, καταλήγουμε στο ότι μία θα είναι η κάλπη και μία πρέπει να είναι η κάλπη αν δεν θέλουμε να μπούμε σε περιπέτειες. Προφανώς ο τελικός κριτής είναι ο ελληνικός λαός.
Επιδιώκω την αυτοδυναμία, αλλά ταυτόχρονα σέβομαι τη λαϊκή ετυμηγορία. Αλλά θέλω να προειδοποιήσω τον ελληνικό λαό ότι αυτή τη στιγμή δυνατότητα συνεργασίας δεν φαίνεται να υπάρχει, όχι επειδή εμείς κόψαμε κάποια γέφυρα…
Οι πολίτες δεν εκλέγουν μόνο κυβέρνηση, διαλέγουν Πρωθυπουργό.Έχουμε ένα σύστημα, καλώς ή κακώς, το οποίο είναι πρωθυπουργοκεντρικό. Και επειδή δέχτηκα κριτική γιατί έθεσα το ερώτημα του ποιος μπορεί να σηκώσει το τηλέφωνο στις 03:00 το πρωί σε μια ενδεχόμενη κρίση, το δίλημμα αυτό δεν το έθεσα εγώ με κάποια αλαζονεία. Είπα ότιοι πολίτες πρέπει να σκεφτούν, εάν υπάρχει μια κρίση, ποιον θέλουν Πρωθυπουργό. Δεν ψηφίζουν, λοιπόν, μόνο κόμμα.
Όχι, δεν είναι «Μητσοτάκης ή χάος». Είναι «Μητσοτάκης ή Ανδρουλάκης», είναι «Μητσοτάκης ή Τσίπρας», είναι «Μητσοτάκης ή Καρυστιανού», είναι «Μητσοτάκης ή Βελόπουλος», είναι «Μητσοτάκης ή Κωνσταντοπούλου». Αυτοί είναι οι πολιτικοί αρχηγοί. Αυτό είναι το δίλημμα.
Οι εκλογές θα γίνουν την άνοιξη του 2027. Και γιατί αναφέρομαι στην άνοιξη; Να το εξηγήσουμε και αυτό.Αν ήθελα να εξαντλήσω τα συνταγματικά όρια, θα μπορούσαμε να κάνουμε εκλογές τον Ιούλιο ή και τον Αύγουστο του 2027. Το τονίζω αυτό, όμωςοι εκλογές πρέπει να γίνουν προφανώς νωρίτερα, διότι την 1η Ιουλίου συμβαίνει κάτι πολύ σημαντικό: η χώρα αναλαμβάνει την προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ. Είναι μια πάρα πολύ σημαντική ευθύνη για την οποία ήδη προετοιμαζόμαστε. Προφανώς δεν προεξοφλούμε το εκλογικό αποτέλεσμα, αλλά η χώρα πρέπει να προετοιμαστεί. Αλλά εκλογές σίγουρα πρέπει να γίνουν πριν από αυτή την πολύ σημαντική ευκαιρία, θα έλεγα, για τη χώρα να αφήσει ένα αποτύπωμα ευδιάκριτο στο ευρωπαϊκό στερέωμα.Θέλω να θυμίσω ότιαντίστοιχεςεισηγήσεις για πρόωρες εκλογές είχα δεχθεί πολλές φορές και την προηγούμενη φορά, δέχομαι και τώρα. Θεωρώ ότι οι κυβερνήσεις πρέπει να εξαντλούν τον εκλογικό κύκλο.
Τα προγράμματα «Σπίτι μου Ι» και «Σπίτι μου ΙΙ» εντάσσονται στην ευρύτερη πολιτική της Κυβέρνησης για την άμβλυνση των επιπτώσεων του στεγαστικού, αυτού του τεράστιου προβλήματος που αντιμετωπίζουν οι πολίτες σε ολόκληρη την Ε.Ε.
Το σχέδιο δράσεων ύψους 6,5 δις ευρώ, που βρίσκεται σε εξέλιξη, περιλαμβάνει πάνω από 40 επιμέρους προγράμματακαι είναι αναρτημένο στοstegasi.gov.gr. (Πύλη Στεγαστικής Πολιτικής).
Στο πλαίσιο αυτό,ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στην αύξηση της προσφοράς ακινήτων -και όχι μόνο σε επιδοματικές πολιτικές- όπως, για παράδειγμα: η αναστολή του ΦΠΑ στις νέες κατασκευές κατοικιών, η θέσπιση της κοινωνικής αντιπαροχής για συνεκμετάλλευση με ιδιώτες και στόχο την αξιοποίηση της μεγάλης και αδρανούς ακίνητης περιουσίας του Δημοσίου για προσιτή στέγη, ο περιορισμός της βραχυχρόνιας μίσθωσης σε κορεσμένες αστικές και τουριστικές περιοχές και η αυστηρότερη φορολογική μεταχείριση των επιχειρηματικών βραχυχρόνιων μισθώσεων, η de facto εξαίρεση συγκεκριμένων περιοχών από την πολιτική «χρυσής βίζας» κ.λπ.
Στην ίδια κατεύθυνση,από τη Δευτέρα 15 Ιουνίου, ανοίγει η πλατφόρμα για το νέο πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας»,με στόχο κλειστά ακίνητα να προστεθούν στην αγορά κατοικίας, μέσω της επιδότησης της ανακαίνισης -σε ποσοστά από 80%-95%- και της ενεργειακής αναβάθμισης- έως 20%. Πρόκειται για το πρώτο ανάλογο πρόγραμμα στην Ε.Ε., το οποίο γίνεται πράξη χάρη στην σχετική πρωτοβουλία του Πρωθυπουργού και στο αποτέλεσμα της επιτυχούς διαπραγμάτευσης με τους εταίρους μας που προηγήθηκε.
Ειδικότερα, ως προς τα προγράμματα Σπίτι μου Ι και Σπίτι μου ΙΙ, τονίζεται ότι:
Α. Το πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ» πέτυχε
Ο σχεδιασμός του προγράμματος, με συνολικό προϋπολογισμό 2 δισ. ευρώ (1 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας με μηδενικό επιτόκιο και 1 δισ. ευρώ από τα συμμετέχοντα πιστωτικά ιδρύματα),προέβλεπε τη στήριξη έως 20.000 ωφελούμενων για την απόκτηση πρώτης κατοικίας. Με βάση τα τρέχοντα στοιχεία:
Έως και την 10η Ιουνίου 2026, είχαν εγκριθεί για υπαγωγή στο πρόγραμμα 15.193 δάνεια, συνολικής αξίας 1,83 δισ. ευρώ, ενώ οι ωφελούμενοι που έχουν ήδη συνάψει σύμβαση δανείου φτάνουν τους 12.266, με την αξία των δανείων τους να προσεγγίζει τα 1,339 δισ ευρώ.
Σημαντικό, όμως είναι και το γεγονός ότι, από όσους έχουν συνάψει σύμβαση δανείου, έχουν ήδη εκταμιευθεί περίπου 1,218 δισ. ευρώ προς περισσότερους από 11.000 δικαιούχους.
Υπογραμμίζεται ότι η κυβέρνηση διασφάλισε εθνικούς πόρους ώστε κανένας δικαιούχος με εγκεκριμένο δάνειο και ευρεθέν ακίνητο να μην μείνει εκτός.
Τα εγκεκριμένα στεγαστικά δάνεια που δεν πρόλαβαν να συμβασιοποιηθούν έως τις 2 Ιουνίου 2026 δύνανται να συμβασιοποιηθούν έως τις 31 Αυγούστου 2026, με πόρους που διαχειρίζεται η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα.
Επίσης, επισημαίνεται η μεγάλη γεωγραφική διασπορά των δανείων και επιπλέον το γεγονός ότι ανάμεσα στους ωφελούμενους του προγράμματος περιλαμβάνονται 1.670 πολύτεκνες οικογένειες, 108 ΑΜΕΑ αλλά και 29 οικογένειες με 2 τέκνα προερχόμενες από τους Δήμους Ορεστιάδας ή Σουφλίου ή Διδυμοτείχου, της Περιφερειακής Ενότητας Έβρου, αριθμός σχετικά μικρός αλλά ιδιαίτερα σημαντικός στις συγκεκριμένες περιοχές.
Τα εισοδηματικά χαρακτηριστικά των ωφελούμενων καταδεικνύουν ότι το πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ» κατευθύνθηκε εκεί όπου υπήρχε η πραγματική ανάγκη:
το 57% των δανειοληπτών δηλώνει ετήσιο εισόδημα μεταξύ 12.000 και 24.000 ευρώ και επιπλέον 29% μεταξύ 24.000 και 36.000 ευρώ.
Σχεδόν δηλαδή 9 στους 10 ωφελούμενους (86%) έχουν εισόδημα έως 36.000 ευρώ, με τον μέσο όρο να διαμορφώνεται στις 21.000 ευρώ ετησίως. Πρόκειται για νοικοκυριά μεσαίου και χαμηλού-μεσαίου εισοδήματος , με μέση ηλικία ωφελούμενου τα 38 έτη και ποσοστό εγγάμων 58,5% τα οποία, χωρίς την επιδότηση επιτοκίου, δύσκολα θα είχαν πρόσβαση σε στεγαστικό δανεισμό με βιώσιμη μηνιαία δόση.
Αξίζει να σημειωθεί ότι συνολικά τα προγράμματα «Σπίτι Ι μου Ι» και «Σπίτι μου ΙΙ» έχουν εγκρίνει δάνεια 24.095 δάνεια και ήδη έχουν συμβασιοποιήσει 20.080 δάνεια.
Β. Η σύγκριση με τις 38.000 προεγκρίσεις είναι μεθοδολογικά εσφαλμένη
Ως προς την αιτίαση σύμφωνα με την οποία «το 55% των δικαιούχων έμεινε εκτός», αυτή βασίζεται σε σύγκριση δύο μη συγκρίσιμων μεγεθών.
Οι 38.000 προεγκρίσεις αφορούν το στάδιο της αρχικής πιστοληπτικής αξιολόγησης από τις τράπεζες και σε καμία περίπτωση δεν ταυτίζονται με τις υπαγωγές στο πρόγραμμα, για τους εξής λόγους:
η προέγκριση χρηματοδότησης αποτελεί διεθνώς σύνηθες προπαρασκευαστικό στάδιο.
Σημαντικός αριθμός ενδιαφερομένων υπέβαλε αίτηση και έλαβε προέγκριση από περισσότερα του ενός πιστωτικά ιδρύματα, με αποτέλεσμα ο ίδιος υποψήφιος να καταμετράται πολλαπλώς.
Η προέγκριση δεν συνεπάγεται δέσμευση του ενδιαφερομένου να προχωρήσει, αλλά και ούτε την υποβολή συγκεκριμένης αίτησης υπαγωγής στο πρόγραμμα. Μέρος των υποψηφίων δεν συνέχισε τη διαδικασία για προσωπικούς, οικογενειακούς ή οικονομικούς λόγους, ανεξάρτητους από τη διαθεσιμότητα ακινήτων στην αγορά.
Η προέγκριση δεν συνεπάγεται υποχρέωση σύναψης δανείου ούτε υποχρέωση αγοράς κατοικίας. Πολλοί ενδιαφερόμενοι προχώρησαν σε προέγκριση προκειμένου να διερευνήσουν τις δυνατότητες χρηματοδότησής τους και τελικά επέλεξαν να μην προχωρήσουν σε αγορά, να αναβάλουν την απόφασή τους ή να αναζητήσουν άλλες στεγαστικές λύσεις.
Για την αίτηση υπαγωγής στο πρόγραμμα, ο ωφελούμενος πρέπει να έχει ήδη εντοπίσει το κατάλληλο επιλέξιμο ακίνητο, το οποίο να έχει και ηλεκτρονική ταυτότητα ακινήτου. Δεν συνεπάγεται ότι το πλήθος των 38.000 προεγκρίσεων, έχουν ήδη κατάλληλο ακίνητο. Συνεπώς, η αντιπαραβολή των 000 ωφελούμενων του προγράμματος με τις 38.000 προεγκρίσεις οδηγεί σε εσφαλμένα συμπεράσματα, καθώς οι προεγκρίσεις δεν αντιστοιχούν ούτε σε ισάριθμα πρόσωπα ούτε σε οριστικές αιτήσεις ένταξης.
Γ. Τα προγράμματα «Σπίτι μου Ι» και «Σπίτι μου ΙΙ» και η προσφορά κατοικίας
Τα προγράμματα «Σπίτι μου Ι» και «Σπίτι μου ΙΙ» σχεδιάστηκαν ως εργαλείο χρηματοδοτικής προσβασιμότητας: αντιμετωπίζουν το εμπόδιο της πρόσβασης των νέων νοικοκυριών σε προσιτό τραπεζικό δανεισμό, με επιδότηση επιτοκίου 75% και 50%, αντίστοιχα, για όλη τη διάρκεια του δανείου.
Τον στόχο αυτόν τον εκπλήρωσαν: 24.095 νοικοκυριά που υπό κανονικές συνθήκες αγοράς δεν θα αποκτούσαν ποτέ ιδιόκτητη στέγη, την απέκτησαν, με δόση στεγαστικού δανείου ίση ή/και μικρότερη του ενοικίου που θα κατέβαλαν.
Όσον αφορά τις αιτιάσεις περί ανόδου των τιμών στα ακίνητα εξαιτίας των προγραμμάτων «Σπίτι μου Ι» και «Σπίτι μου ΙΙ», τονίζεται ότιοι ανατιμήσεις των ακινήτων στην Ελλάδα προηγήθηκαν χρονικά των προγραμμάτων «Σπίτι μου» και συνδέονται με ευρύτερους παράγοντες(περιορισμένη κατασκευαστική δραστηριότητα επί σειρά ετών, αυξημένο κόστος υλικών, εξωτερική ζήτηση), όπως καταγράφεται σταθερά στις σχετικές εκθέσεις της Τράπεζας της Ελλάδος.
Πρωταθλητής Ευρώπης για 4η φορά στο πόλο γυναικών στέφτηκε στη Μάλτα ο Ολυμπιακός.
Η ομάδα του Πειραιά επικράτησε 17-14 στα πέναλτι (14-14 κ.δ) στον τελικό με της Φερεντσβάρος και επέστρεψε στην κορυφή της Ευρώπης μετά από 4 χρόνια.
Μεγάλη πρωταγωνίστρια στην διαδικασία των πέναλτι ήταν η Ολλανδέζα Μπριτ Φαν Ντεν Ντόμπελστιν η οποία είχε 3/3 αποκρούσεις και έστειλε τον Ολυμπιακό στην κορυφή.
Σοκάρει η η δράση του κυκλώματος που διακινούσε ναρκωτικά σε ανήλικους στα βόρεια προάστια. Οι διακινητές ήταν κι αυτοί ανήλικοι που είχε στρατολογήσει ο 21ενός ετών αρχηγός.
Ο αρχηγός μόλις 21 ετών, είχε τον πλήρη έλεγχο της εγκληματικής δραστηριότητας, είχε τον πλήρη έλεγχο των εσόδων και φέρεται να χρησιμοποιούσε ένα supercar αξίας άνω των 150.000 ευρώ στο οποίο έκρυβε τις ναρκωτικές ουσίες.
Ο 19χρονος υπαρχηγός ήταν υπεύθυνος για την προμήθεια, μεταφορά και αποθήκευση των ναρκωτικών. Ο 17χρονος υπαρχηγός είχε την ευθύνη εποπτείας των ανήλικων μελών, της διανομής των ουσιών και της συλλογής των χρημάτων από τις πωλήσεις.
Αποκαλυπτικοί είναι οι διάλογοι που αποκάλυψε ο κοριός της ΕΛΑΣ. Σύμφωνα με το ertnews.gr σε μια περίπτωση μια 14χρονη ζητά βοήθεια από μέλος του κυκλώματος για τις παρενέργειες που είχε από μία ναρκωτική ουσία.
Μαθήτρια: Θα πεθάνω, δεν μπορώ να αναπνεύσω. Πεθαίνω σε παρακαλώ έλα να με βοηθήσεις
Διακινητής: Δε θα πεθάνεις, σοβαρέψου, με ακούς; Φάε σοκολάτα και πιες νερό
Μαθήτρια: Δεν μπορώ, πεθαίνω
Διακινητής: Βάλε νερό στο στήθος, κάτσε λίγο και το απόγευμα θα έρθω να κάτσουμε μαζί
Το κορίτσι μετά από έντονη δυσφορία, ζητάει τον αδελφό της, ενώ ανησυχεί και για μία φίλη της που επίσης έχει κάνει χρήση ουσιών και κάνει συνέχεια εμετούς.
Μαθήτρια: Εν τω μεταξύ πρέπει να διαβάσω και τα Αγγλικά μου, γιατί σε μία ώρα έχω μάθημα και θα έρθει και η μάνα μου σε λίγο σπίτι
Διακινητής: Σε πόση ώρα;
Μαθήτρια: Σε καμιά ώρα και έχω μάθημα σε καμιά ώρα
Διακινητής: Ωραία, σε μία ώρα θα είσαι καλά
Μαθήτρια: Πρέπει να διαβάσω και τι θα πω για την Ελένη με τους εμετούς
Διακινητής: Πες ότι είχε φάει κάτι σπίτι της και την πείραξε
Ο διακινητής αναστατωμένος επικοινώνησε με άλλος μέλος της οργάνωσης.
Διακινητής 1: Έγινε μ@@@@@@ τώρα άκου. Η Ε@@@@ μπρο κάνει, ήπιε ξέρεις τι και έκανε εμετούς
Διακινητής 2: Όταν σου έχω πει εγώ να μη δίνεις, γιατί το συνεχίζεις; Επειδή το έχεις κάνει 80 φορές παραπάνω
Διακινητής 1: Την Ρ@@@@ (μαθήτρια) δεν την πιάνει, ήπιε ένα τσιγάρο, πιο πολύ από το μισό. Η Ε@@@@ έκανε τρεις τζούρες και κάνει εμετούς.
Τα μέλη του κυκλώματος χρησιμοποιούσαν ανήλικους μέσα στα σχολεία για να διακινούν τα ναρκωτικά. Σε ένα διάλογο ένας από τους ανήλικους ενημερώνει ότι κάποιο παιδί πήγε στον διευθυντή.
Ανήλικος διακινητής: Η μάνα του Α@@@ τον ρώτησε αν δίνει μέσα στο σχολείο. Γιατί ένα παιδάκι από την πρώτη γυμνασίου πήγε στη διεύθυνση και το είπε
Διακινητής: Χωρίς αποδείξεις….
Ανήλικος διακινητής: Ναι, αλλά από εδώ και πέρα πρέπει πολύ πιο διακριτικά. …ότι είναι μέσα στο σχολείο
Διακινητής 1: Θα σου δώσω κάποιες από τις πάσες μου γιατί εμένα οι δικοί μου πελάτες αυτή τη βδομάδα δίνουν Πανελλήνιες. Είναι λίγο πιεσμένα τα πράγματα.
Διακινητής 2: Μου λες δηλαδή να σπρώξω και τις δικές σου πάσες;
Τα μέλη των δύο οργανώσεων προσέγγιζαν ακόμη και παιδιά 12 ετών και τα στρατολογούσαν. Τα παιδιά περνούσαν πιο εύκολα απαρατήρητα από τις αρχές.
Διακινητής 1: Μου λέει ότι πήγε, έπιασε ο Γ… ένα παιδάκι πρώτης Γυμνασίου
Διακινητής 2: Ναι
Διακινητής 1: Τον έπιασε και τι του είπε;
Διακινητής 2: Κάτι να δίνει ναρκωτικά, δεν κατάλαβα
Διακινητής 1: Τι λες, ρε
Σύμφωνα με πληροφορίες, για να τα πειθαρχούν δεν δίσταζαν να τα χτυπούν.
Διακινητής 1: Να σε ρωτήσω κάτι, θα ήσουν αυτός που είσαι τώρα χωρίς τα χαστούκια που έχεις φάει;
Διακινητής 2: Ναι ρε μπρο, όχι
Διακινητής 1: κάνε το ίδιο ρε αδερφέ, βάρα τα…πρέπει να σε φοβούνται τρελέ, δεν σε φοβούνται. Πρέπει να σε βλέπουν και να λένε…τώρα θα κάτσω Παναγία… άρχισέ τους στα χαστούκια να γίνουν άντρες.
Στις συνομιλίες που «αλίευσαν» οι αστυνομικοί και παρουσίασε το protothema.gr, ακούγονται οι κατηγορούμενοι να μιλούν για αγοραπωλησίες ναρκωτικών τόσο με συνεργάτες τους, όσο και με πελάτες του κυκλώματος. Χαρακτηριστικός είναι ο παρακάτω διάλογος μεταξύ δύο κατηγορουμένων στον οποίο ένας εξ’ αυτών αναφέρεται στα «επιχειρηματικά του σχέδια.
Μ1: Θα σου δώσω ένα σαραντάευρω και να μου δώσεις το τάληρο και να σου χρωστάω 100. Θα στα δώσω, ακούς; Μέχρι αύριο μεθαύριο θα στα δώσω. Θα στα δώσω γιατί περιμένω άλλα 90 ευρώ τώρα.
Μ2: Εντάξει ρε.
Μ1: Να σας το δώσω να πάτε να πάρετε μια πενηντάρα γιατί του αλλουνού έχει ψιλοτελειώσει, έχουνε μείνει 2-3 ‘τζι’. Του πήρα το σου-κου 9 ‘τζι’ μ....
Μ2: Γάμ... τα.
Μ1: Κάτσαν και κάτι πάσες, ντάξει. Ρε μπρο αυτό, άκου, θα σου δώσω τα λεφτά. Πόσα λεφτά έχεις τώρα εσύ;
Μ2: 60
Μ1: 60 έχεις; Και είναι άλλα 135, 195.
Μ2: Έχω κέρδος 45 ευρώ
Μ1: Εντάξει κομπλέ είναι, να σου πω, να σου δώσω άμα είναι ακούς
Μ2: Μμμ.
Μ1: Τώρα ο Λ. τελειώνει σκέψου. Άμα του δώσω και τα λεφτά του Λ., θα έχει ο Λ. 200 κάτι, 200 σκέψου
Μ2: Ναι
Μ1: Να σου δώσω άμα είναι σήμερα, αύριο άμα είναι άλλα 90 ευρώ, αύριο άμα είναι, να στα έχω δώσει, να πας να πάρεις την πενηντάρα να μπορείτε να κάνετε και δουλειά μαλάκα γιατί εγώ σκέψου τώρα μέχρι τη Παρασκευή θα σου δώσω όλα τα λεφτά
Μ2: Γιατί δεν παίρνουμε μια κατοστάρα τώρα που έχει φύγει ο Λ.;
Μ1: Και οι τρεις;
Μ2: Ναι.
Μ1: Ήμουν με τη γκόμενα ρε, την πήγα εδώ στη στάση, αδερφέ ρε μπρο δεν έχω καθόλου μετρητό εγώ τώρα, καθόλου γάμησε τα και να κάνουμε και αυτό με τα ‘vape’ μπρο, να πάμε να πάρουμε τα 100 ‘vape’
Μ2: Ναι
Μ1: Άκου μπρο, εγώ τώρα έχω μπει στο ‘low king mode’. Σου λέω θέλω 2 εβδομάδες μάξ και έρχομαι στο prime. Και θέλω μετά να στήσω 10 δουλειές μέχρι τον Ιούνιο να κόβω 10 χιλιάρικα το μήνα, να ξέρεις, θα του γαμ... τη μάνα, μετά ορκίζομαι θα σας δίνω λεφτά και θα παίρνετε τις πενηντάρες. Δώρο θα στις παίρνω θα δείς, θα δεις μπρο. Θα δεις θα κάνω comeback το boss.
Μ2: Μακάρι.
Ενδεικτική είναι και μια συνομιλία μεταξύ ενός κατηγορούμενου και ενός αγνώστου που συζητούν για τις επιδόσεις του πολυτελούς BMW που διέθετε το κύκλωμα και την... ποιότητα του προϊόντος.
Μ1: Άκου να δεις τι γίνεται. Πάμε εκεί με τον Γ. να πάρουμε και μπρο, έρχεται ο Α., ωραία; Μπαίνουμε μέσα στο i8
Άγνωστος: Στο i8;
Μ1: Ναι, γκάζωνε γάμα τα ο τυπάς αδερφέ, τώρα σου λέω
Άγνωστος: Ναι το φαντάζομαι, ξέρεις αυτό μέχρι πόσα τελικιάζει μπρο;
Μ1: Μπρο σου λέω πάει, πήγαινε τάπες ρε, είχαμε χεστεί πάνω μας
Άγνωστος: Αυτό τερματίζει 250 και, τι μου λες
Μ1: Μπρο οι πόρτες ξέρεις ότι ανοίγανε πάνω;
Άγνωστος: Ναι μπρο, έχω μπει σε i-8, έχω ανεβάσει και φωτογραφίες με i-8
Μ1: Ναι μπρο και μπαίνουμε εκεί τέλος πάντων μπλα μπλα μπλα. Πάμε σε ένα, μπρο πάμε σε κάτι αλάνες στη μέση του πουθενά και είναι ένα παρκαρισμένο BMW εκεί ρε.
Άγνωστος: Ναι
Μ1: Και του λέει του Γ. πήγαινε πάρ’το. Που λέει ο Γ.; Δεν υπάρχει τίποτα. Μέσα στο πορτ-παγκάζ του BMW ρε. Και μπρο ανοίγει το πορτ-παγκάζ και έχει 10 τσάντες αδερφέ
Άγνωστος: Τι είχε;
Μ1: 10 τσάντες. Αδερφέ είχε πάρα πολλά. Και μπρο, παίρνει ξέρω γω ένα από κει, παίρνει την κατοστάρα και παίρνει 2. Πήρε 2 τσάντες για να δούμε ποιο προτιμάμε, κατάλαβες
Άγνωστος: Μμμ
Μ1: Και μ.... είναι αυτό το ‘Cherry’ το οποίο δεν σου άρεσε το ‘Fake Cherry’ ρε μ....
...
Μ1: Αυτό εδώ το μπιτς μπρο, δεν έχει ξαναυπάρξει στην Αθήνα τέτοιο, είναι πρώτη φορά που έρχεται.
Άγνωστος: Το ‘Cherry’ το κατουρημένο;
Μ1: Όχι ρε, δεν πήραμε αυτό ρε.
Άγνωστος: Τι πήρατε;
Μ1: Πήραμε το άλλο ρε. Ρε αν το σπάσεις στη μέση έχει κρυσταλλάκια αδερφέ μέσα
Άγνωστος: Ρε μαλάκα αυτό κεταμίνη είναι, δεν είναι κρυσταλλάκια
Μ1: Όχι ρε έχει κρυσταλλάκια, πέφτουν τα κρυσταλλάκια, γυαλίζουν, πως να στο πω.
narkotika_voreia_proastia__1_
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και μια συνομιλία στην οποία ακούγονται δύο κατηγορούμενοι να μιλούν για «πάσες».
Μ1: Έλα.
Μ2: Έλα. Του Β. του βγήκανε…πόσες σου βγήκανε;
Μ3: 24 πάσες.
Μ1: Πώς γίνεται, ρε μαλάκα; Αφού είχαμε 50g εκεί μέσα.
Μ2: Δεν ξέρω, bro.
Μ1: Ρε μαλάκα, με κ...., ρε μ...; Ήταν 50 εκεί μέσα. Με δουλεύεις τώρα;
Μ2: Ρε αδερφέ, τί να σου πω, ρε bro; Εδώ τα χωρίσαμε μόλις και είμαστε, 24 οι πάσες ο Β. και από 23, άλλες…άλλες 10 εγώ.
Μ1: Περίμενε, ρε. Χθες, δηλαδή, θες να μου πεις ότι από τη μία σακουλίτσα μας βγήκανε 32…
Μ2: Κάτσε να σου μετρήσω όλες τις μπλε. Όλες τις μπλε να σου μετρήσω. Περίμενε.
Μ1: Περίμενε…σε ρωτάω κάτι. Σε ρωτάω κάτι με την λογική σου.
Μ2: Ναι…
Μ1: Χθες μας βγήκανε 21 σε σένα και 32 σε μένα απ΄τη μία και σήμερα απ΄ την άλλη σου βγήκανε…ε…σου βγήκανε…24 στον Β. και 10 σε σένα. Δηλαδή 34. Ενώ χθες μας βγήκανε 55.
Μ2: Ναι, μήπως είχε παραπάνω στη δικιά σας;
Μ1: Όχι, bro. Το είδαμε. Ήταν ίδιες.
Τα… «μικρά» και τα «πιτσιρίκια» αποκαλύπτουν τη δράση μεγάλου δικτύου ναρκωτικών ουσιών στην Αττική. Ανήλικα «βαποράκια», που είχαν αναλάβει τον ρόλο των διακινητών για τις δύο συμμορίες που εξαρθρώθηκαν από την Ασφάλεια Αττικής στα βόρεια προάστια, φέρεται να οδηγούν τις αρχές σε… «μεγαλύτερα ψάρια», ανοίγοντας νέο κύκλο ερευνών. «Προέκυψαν σοβαρές ενδείξεις για ευρύτερο δίκτυο προμήθειας ναρκωτικών ουσιών», σημειώνουν στελέχη της Διεύθυνσης Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Αττικής, που αναζητούν δύο ενήλικους κατηγορούμενους για την παράνομη δράση.
Από το Τμήμα Άμεσης Επέμβασης Ναρκωτικών/Δ.Δ.Ε.Ε.Α/Γ.Α.Δ.Α. εξαρθρώθηκαν -2- εγκληματικές οργανώσεις, αποτελούμενες από -11- νεαρά μέλη, οι οποίες δραστηριοποιούνταν στη διακίνηση ναρκωτικών ουσιών σε ανηλίκους στα Βόρεια Προάστια της Αθήνας.
Κατά την συντονισμένη αστυνομική επιχείρηση συνελήφθησαν, πρωινές ώρες της 9-6-2026 σε περιοχές της Αττικής, -9- νεαρά μέλη των εγκληματικών οργανώσεων, ηλικίας 14, 15, 16, 17 και 19 ετών, ενώ ταυτοποιήθηκαν και αναζητούνται ακόμα -2- μέλη.
Σε βάρος τους σχηματίσθηκε δικογραφία για σύσταση και συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση που διακινούσε ναρκωτικές ουσίες και επιπλέον συνελήφθησαν -2- άτομα, ασκούντες τη γονική μέριμνα των ανηλίκων δραστών, σε βάρος των οποίων σχηματίστηκε δικογραφία για παραμέληση της εποπτείας τους.
Στο πλαίσιο της προανακριτικής έρευνας του Τμήματος Άμεσης επέμβασης Ναρκωτικών και κατόπιν συνδυαστικής αξιολόγησης πληροφορικών δεδομένων και στοιχείων, προέκυψε ότι οι κατηγορούμενοι από τον περασμένο Απρίλιο του τρέχοντος έτους είχαν συστήσει και ενταχθεί σε δύο εγκληματικές οργανώσεις, με διακριτούς ρόλους και διαρκή δράση, με σκοπό τη διακίνηση ναρκωτικών ουσιών και την αποκόμιση παράνομου περιουσιακού οφέλους.
1η εγκληματική οργάνωση:
Η πρώτη εγκληματική οργάνωση δραστηριοποιούνταν τουλάχιστον από τα τέλη Απριλίου 2026 στις περιοχές της Εκάλης, της Δροσιάς, του Διονύσου και της Νέας Ερυθραίας.
Διέθετε σαφή ιεραρχική δομή αποτελούμενη από αρχηγό, -2- υπαρχηγούς και επιχειρησιακά μέλη.
Ο 21χρονος αρχηγός της οργάνωσης είχε τον πλήρη έλεγχο της εγκληματικής δραστηριότητας, του εφοδιασμού των ναρκωτικών ουσιών και της διαχείρισης των εσόδων.
Ο 19χρονος υπαρχηγός ήταν υπεύθυνος για την προμήθεια, μεταφορά και αποθήκευση των ναρκωτικών ουσιών ενώ ο 17χρονος έτερος υπαρχηγός είχε την ευθύνη εποπτείας των ανήλικων μελών, της διανομής των ουσιών και της συλλογής των χρημάτων από τις πωλήσεις.
Η οργάνωση απέκρυπτε τις ναρκωτικές ουσίες σε αυτοκίνητο, το οποίο ήταν σταθμευμένο μόνιμα έξω από την οικία του 17χρονου υπαρχηγού και στο οποίο είχε αποκλειστική πρόσβαση ο ίδιος.
Ενδεικτικό της οργάνωσης και των μέτρων προστασίας που λάμβανε ο 17χρονος είναι το γεγονός ότι το συγκεκριμένο όχημα ήταν ιδιοκτησίας ατόμου που είχε αποβιώσει, με σκοπό την απόκρυψη της πραγματικής ιδιοκτησίας και την δυσχέρανση των αστυνομικών ερευνών.
Η εγκληματική οργάνωση δραστηριοποιούνταν κυρίως στη διακίνηση ακατέργαστης κάνναβης, κοκαΐνης και φαρμακευτικών δισκίων κατά κύριο λόγο σε ανήλικους μαθητές, την οποία πραγματοποιούσε με πολυτελές όχημα αξίας άνω των -150.000- ευρώ.
Η πλειονότητα των αγοραπωλησιών πραγματοποιούνταν σε παιδικές χαρές της Εκάλης, σε πλατεία της Δροσιάς, σε στάσεις λεωφορείων, αλλά και εντός σχολικών συγκροτημάτων.
Ενδεικτικό της δραστηριότητας της οργάνωσης είναι το γεγονός ότι μέλη της εγκληματικής οργάνωσης προσπαθούσαν να στρατολογήσουν στην εγκληματική τους δραστηριότητα, ακόμα και μαθητές Α΄ Γυμνασίου, ηλικίας 13 ετών ενώ διαπιστώθηκε και η πώληση κοκαΐνης σε ανήλικο κορίτσι 14 ετών.
Κατά την προανάκριση διαπιστώθηκε ότι δύο μέλη της οργάνωσης προέβησαν στη διακίνηση συνολικής ποσότητας -100- γραμμαρίων ακατέργαστης κάνναβης σε ανήλικους μέσα σε μόλις -4- ημέρες.
Σημειώνεται ότι κατά την αστυνομική επιχείρηση ο 21χρονος αρχηγός της εγκληματικής οργάνωσης, κινούμενος με όχημα, εμβόλισε αστυνομικό όχημα και παρέσυρε αστυνομικό, με αποτέλεσμα τον σοβαρό τραυματισμό του στο πόδι.
Σε βάρος του 21χρονου σχηματίστηκε επιπλέον δικογραφία για απόπειρα ανθρωποκτονίας και αναζητείται.
2η εγκληματική οργάνωση:
Η δεύτερη εγκληματική οργάνωση δραστηριοποιούνταν κυρίως στην περιοχή των Θρακομακεδόνων και αποτελούνταν από τον 19χρονο συλληφθέντα αρχηγό και -2- ανήλικα επιχειρησιακά μέλη, ηλικίας 15 και 14 ετών, τα οποία πραγματοποιούσαν το μεγαλύτερο μέρος της διακίνησης των ναρκωτικών ουσιών.
Ως κεντρικό χώρος απόκρυψης και αποθήκευσης των ναρκωτικών ουσιών χρησιμοποιούσαν εγκαταλελειμμένη οικία στους Θρακομακεδόνες.
Η εν λόγω οργάνωση διακινούσε κυρίως ποσότητες ακατέργαστης κάνναβης και κοκαΐνης ενώ μέλη της οργάνωσης χρησιμοποιούσαν απειλές και σωματική βία σε περιπτώσεις μη εξόφλησης χρηματικών οφειλών από αγοραστές ναρκωτικών ουσιών.
Κοινό χαρακτηριστικό και των δύο οργανώσεων ήταν η λήψη αυξημένων μέτρων αντιπαρακολούθησης καθώς χρησιμοποιούσαν εφαρμογές κρυπτογραφημένης επικοινωνίας, χρησιμοποιούσαν κωδικοποιημένη ορολογία, πραγματοποιούσαν ελέγχους διερχόμενων οχημάτων για τον εντοπισμό πιθανής αστυνομικής παρακολούθησης και απέφευγαν να μεταφέρουν μεγάλες ποσότητες ναρκωτικών κατά τις μετακινήσεις τους.
Από έρευνες που πραγματοποιήθηκαν στους «επιχειρησιακούς χώρους» των εγκληματικών οργανώσεων, βρέθηκαν μεταξύ άλλων και κατασχέθηκαν:
-50,85- γραμμ. ακατέργαστης κάνναβης,
μικροποσότητα κοκαΐνης,
πολυτελές όχημα που χρησιμοποιούσαν για τη διακίνηση των ναρκωτικών ουσιών,
το χρηματικό ποσό των -3.980- ευρώ,
-2- ηλεκτρονικές ζυγαριές ακριβείας,
πλήθος «επιχειρησιακών» κινητών τηλεφώνων,
-3- πιστόλια ρέπλικα,
πιστόλι αερίου,
σπρέι πιπεριού,
-2- ναυτικές φωτοβολίδες,
στιλέτα και σιδερογροθιές,
πτυσσόμενο γκλοπ,
ξύλινο ρόπαλο και
υλικά συσκευασίας ναρκωτικών ουσιών.
Οι συλληφθέντες οδηγήθηκαν στον αρμόδιο Εισαγγελέα.
Από αστυνομικούς της Ομάδας ΔΙ.ΑΣ./Γ.Α.Δ.Α. συνελήφθη, απογευματινές ώρες της 5-6-2026 στο κέντρο της Αθήνας 48χρονος αλλοδαπός, σε βάρος του οποίου σχηματίστηκε δικογραφία από το Τμήμα Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Συντάγματος/Δ.Δ.Ε.Ε.Α/Γ.Α.Δ.Α., για κλοπές κατ’ εξακολούθηση και πλαστογραφία.
Ειδικότερα, απογευματινές ώρες της 5-6-2026, αστυνομικοί της Ομάδας ΔΙ.ΑΣ. έλαβαν σήμα από το Κέντρο Άμεσης Δράσης για κλοπή πορτοφολιού από υπάλληλο φαρμακείου στο κέντρο της Αθήνας και μετά από επισταμένες αναζητήσεις εντόπισαν τον 48χρονο και τον οδήγησαν στο Τμήμα Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Συντάγματος.
Στην κατοχή του βρέθηκαν και κατασχέθηκαν:
πλαστό δελτίο ταυτότητας και διαβατήριο Αλβανικών Αρχών, στα οποία είχε επικολλήσει τη φωτογραφία του,
-6- κλεμμένες τραπεζικές κάρτες,
χρυσαφικά και
το χρηματικό ποσό των -365- ευρώ.
Οι αστυνομικοί του Τμήματος Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Συντάγματος, μετά από προανάκριση, εξιχνίασαν επιπλέον -4- περιπτώσεις κλοπών από υπαλλήλους καταστημάτων, από τους οποίους ο δράστης είχε αφαιρέσει προσωπικά αντικείμενα και τραπεζικές κάρτες με τις οποίες προέβαινε σε αγορές προϊόντων.
Σημειώνεται ότι ο 48χρονος ήταν δραπέτης Καταστήματος Κράτησης, καθώς δεν είχε επιστρέψει από τακτική άδεια που είχε λάβει, ενώ σε βάρος του εκκρεμούσε καταδικαστική απόφαση με ποινή φυλάκισης -6- μηνών.
Ποινή φυλάκισης τεσσάρων ετών χωρίς αναστολή αλλά με ανασταλτικό χαρακτήρα στην έφεση καταδικάστηκε ο Γιώργος Σαββίδης, γιος του προέδρου της ΠΑΕ ΠΑΟΚ, Ιβάν, που κρίθηκε ένοχος για ηθική αυτουργία σε εκβίαση κατά επάγγελμα, για την υπόθεση εκβίασης ενός μάνατζερ το 2015. Σ
τον κατηγορούμενο αναγνωρίστηκαν τα ελαφρυντικά του πρότερου έντιμου βίου και της μεταγενέστερης καλής συμπεριφοράς, ενώ με την απόφαση του δικαστηρίου θα παραμένει ελεύθερος έως το εφετείο, και εάν η ποινή παραμείνει ίδια θα οδηγηθεί στις φυλακές.
Για την ίδια υπόθεση αθωώθηκε ο μικρότερος αδερφός του Νίκος, ενώ άλλα 28 άτομα που φέρεται να εμπλέκονται στην υπόθεση καταδικάστηκαν σε ποινές που κυμαίνονται από τρία χρόνια φυλάκισης μέχρι 15 έτη κάθειρξης. Τρεις από αυτούς πήραν τον δρόμο των φυλακών, ενώ οι υπόλοιποι θα παραμείνουν ελεύθεροι μέχρι το εφετείο.
Η δικογραφία αφορά σε εκβιάσεις που διέπρατταν κάποιοι από τους κατηγορούμενους, για προστασία σε μαγαζιά ή σε μαγαζιά για τζόγο, ενώ για την υπόθεση του μάνατζερ που διαπραγματευόταν την ανανέωση του συμβολαίου του ποδοσφαιριστή Εργκούς Κάτσε με τον ΠΑΟΚ, αυτή είδε το φως της δημοσιότητας μετά τον εμπρησμό του αυτοκινήτου της συζύγου του. Για την πράξη καταδικάστηκαν ως φυσικοί αυτουργοί μέλη της συμμορίας, ενώ τα αδέρφια Σαββίδη κατηγορήθηκαν για ηθική αυτουργία, με τον μικρότερο να αθωώνεται.
Ανάμεσα στους καταδικασθέντες είναι κι ένας αστυνομικός που κατηγορείται για εισαγωγή ναρκωτικών σε φυλακές για λογαριασμό κρατούμενων που συνδέονταν με την παραπάνω συμμορία.
Έχει ξεκαθαριστεί ότι η Μαρία Καρυστιανού είναι ένα ψωνισμένο νούμερο που νόμιζε ότι μπορεί να ασχοληθεί με την πολιτική χωρίς να ξεφτιλιστεί.
'Εχοντας στήσει ένα νέο σόου που ακυρώθηκε η Μαρία Καρυστιανού αλλά και οι επιτελείς του κόμματος «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» αντιδρούν για την ακύρωση της εκδήλωσης για το κράτος δικαίου, που είχε προγραμματιστεί για τις 6 μμ στην κεντρική αίθουσα του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών.
Σύμφωνα με συνεργάτες της ψωνισμένης Καρυστιανού, «την τελευταία στιγμή, κυριολεκτικά βράδυ και μέσα στα μεσάνυχτα, με πρωτοβουλία συνδικαλιστών δικηγόρων που πρόσκεινται σε ΠΑΣΟΚ και ΝΔ ακυρώθηκε μια εκδήλωση νομικών - υποστηρικτών της Ελπίδας για τη Δημοκρατία» και έτσι τους χάλασαν το σόου που είχε στηθεί για την προβολή της ψωνισμένης.
Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι οι διοργανωτές προσκάλεσαν την ψωνισμένη Καρυστιανού να απευθύνει χαιρετισμό.
Την ακύρωση της εκδήλωσης ανακοίνωσε δημόσια η Καρυστιανού, που επισκέφθηκε το Αττικό Νοσοκομείο. «Ενώ ήταν κλειστή η αίθουσα και είχαν όλα τακτοποιηθεί, στη συνέχεια, με προσωπικές πρωτοβουλίες από το κόμμα αρχικά του ΠΑΣΟΚ -είναι κομματικό το θέμα- και της ΝΔ, η εκδήλωση ακυρώθηκε», είπε. Διευκρίνισε ότι «δεν ήταν πολιτική εκδήλωση, θα μιλούσαν νομικοί», ενώ πρόσθεσε ότι «το πρόβλημα ήταν το Κίνημα Ελπίδα» και ότι «τους ενόχλησε η αφίσα».
Πέραν του χαιρετισμού της κυρίας Καρυστιανού, στην εκδήλωση επρόκειτο να μιλήσουν ο πρώην σύζυγος της και πατέρας της κόρης τους Μάρθας Αντώνης Ψαρόπουλος, η Μαρία Γρατσία και ο Γιάννης Χατζηαντωνίου, όλοι δηλαδή του κύκλου της ψωνισμένης.
Ο τελευταίος, ήδη από το βράδυ της Πέμπτης, είχε καταγγείλει σε ανάρτησή του την απόπειρα ανάκλησης της αίθουσας, αναφέροντας ότι ζητούνταν υπογραφές μελών του ΔΣ «δια περιφοράς».
Το επιτελείο της κυρίας Καρυστιανού υπενθυμίζει ότι στο παρελθόν είχαν φιλοξενηθεί σε αίθουσες του ΔΣΑ αμιγώς κομματικές εκδηλώσεις, αλλά και επίσημες παρουσιάσεις θέσεων κομμάτων για θέματα που απασχολούν τους δικηγόρους και τη δικαιοσύνη και αναμένει την επίσημη αιτιολογία του ΔΣΑ για την ακύρωση της εκδήλωσης.
Είναι τραγικό να βρίσκεται κάποιος πολιτικός αρχηγός σε απόγνωση και να θέλει να συναγωνιστεί σε απάτη και φρούδες ελπίδες τον κόσμο.
Ο Νίκος Ανδρουλάκης τάζει ότι του έρχεται στο μυαλό και μετά την ανέφικτη 4ήμερη εργασία, τάζει και δωρεάν μετακινήσεις για να μαζέψει ψήφους ώστε να επιβιώσει στην αρχηγία του ΠΑΣΟΚ και να μην ξεφτιλιστεί στην 4η θέση στις εκλογές.
Επίθεση στο ΠΑΣΟΚ και προσωπικά στον Νίκο Ανδρουλάκη εξαπολύει η Νέα Δημοκρατία, μέσω του γραμματέα της Πολιτικής Επιτροπής, Κωνσταντίνου Κυρανάκη, με αφορμή την πρόταση για δωρεάν πρόσβαση των νέων έως 24 ετών στα ΜΜΜ σε Αττική και Θεσσαλονίκη. «Τα “δωρεάν” του ΠΑΣΟΚ τα πληρώνουμε πάντα ακριβά», ανέφερε χαρακτηριστικά, επιχειρώντας να αποδομήσει την εξαγγελία ως ακόμη μία «εύκολη υπόσχεση» χωρίς καθαρή απάντηση για το κόστος.
Σε δήλωσή του, ο Κωνσταντίνος Κυρανάκης κατηγόρησε τον Νίκο Ανδρουλάκη ότι το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί, «κατά πάγια και ιστορική τακτική», να χρεώσει σιωπηρά τους φορολογούμενους, την ώρα που η Νέα Δημοκρατία αντιπαραβάλλει τη δική της πολιτική για τους νέους και τα ΜΜΜ. «Δεν υπάρχει τίποτα δωρεάν στην πολιτική, απλά η μετακύλιση του κόστους σε κάποιους άλλους», σημείωσε, βάζοντας στο επίκεντρο το ερώτημα ποιος τελικά θα πληρώσει τον λογαριασμό.
Η αιχμή της δήλωσης Κυρανάκη συμπυκνώνεται στην καταληκτική φράση του: «Ωραία η πρόταση για “δωρεάν” του κ. Ανδρουλάκη. Μπορούμε τώρα να έχουμε και τον λογαριασμό;». Με τη διατύπωση αυτή, η Νέα Δημοκρατία επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση από την κοινωνική στόχευση της πρότασης στο δημοσιονομικό της αποτύπωμα. Ο γραμματέας της Πολιτικής Επιτροπής της ΝΔ υποστήριξε ότι η Αθήνα διαθέτει ήδη ένα από τα χαμηλότερα εισιτήρια δημόσιων συγκοινωνιών στην Ευρώπη, ενώ οι φοιτητές μετακινούνται με έκπτωση 50% σε όλο το δίκτυο.
Απέναντι στην εξαγγελία Ανδρουλάκη, ο Κωνσταντίνος Κυρανάκης αντιπαρέβαλε την πλήρη κατάργηση του φόρου εισοδήματος για νέους έως 25 ετών, την οποία παρουσίασε ως έμπρακτη στήριξη της κυβέρνησης προς τη νέα γενιά. Παράλληλα, έκανε ειδική αναφορά στην αύξηση των ελέγχων κατά της εισιτηριοδιαφυγής, υποστηρίζοντας ότι πενταπλασιάστηκαν ώστε «να υπάρχει δικαιοσύνη για τους συνεπείς». Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε και την επέκταση της λειτουργίας των μέσων με το 24ωρο Μετρό τα Σάββατα, το οποίο, όπως είπε, «αγκαλιάστηκε από το σύνολο της νέας γενιάς».
Στη δήλωσή του, ο Κωνσταντίνος Κυρανάκης υπενθύμισε ακόμη ότι τα έσοδα του ΟΑΣΑ από τα εισιτήρια επανεπενδύονται σε νέους συρμούς, λεωφορεία και αυξήσεις για τους εργαζομένους, οι οποίοι, όπως σημείωσε, έχουν συμβάλει στην πύκνωση των δρομολογίων.
Σε ακόμη πιο αιχμηρή αποστροφή, ανέφερε ότι μία από τις σημαντικές επενδύσεις της ΣΤΑΣΥ αφορά την ανακατασκευή συρμών που είχαν παραγγελθεί από κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ χωρίς κλιματισμό. Με αυτόν τον τρόπο, επιχείρησε να επιστρέψει την κριτική στην περίοδο διακυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ, παρουσιάζοντας τη σημερινή κυβέρνηση ως εκείνη που πληρώνει και διορθώνει παλαιότερες επιλογές.
Τι είπε ο Ανδρουλάκης
Η απάντηση της ΝΔ ήρθε μετά την εξαγγελία του Νίκου Ανδρουλάκη σε απόγνωση, ο οποίος, μιλώντας το βράδυ της Πέμπτης (11.06.2026) σε συζήτηση με νέους και νέες στον Πολυχώρο Λιπασμάτων Δραπετσώνας, δεσμεύθηκε ότι μια κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ θα θεσπίσει καθολική δωρεάν πρόσβαση όλων των νέων έως 24 ετών στα μέσα μαζικής μεταφοράς σε Αττική και Θεσσαλονίκη.
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ χαρακτήρισε το μέτρο πράξη κοινωνικής δικαιοσύνης για μια γενιά που, όπως είπε, «περνά δύσκολα», βιώνει πολλές προκλήσεις και συχνά βρίσκεται σε θέσεις εργασίας χαμηλών αμοιβών.
Προλαβαίνοντας την κυβερνητική κριτική περί «λεφτόδεντρων», ο Νίκος Ανδρουλάκης υποστήριξε ότι το μέτρο έχει κοστολογηθεί στα 30-35 εκατ. ευρώ, κάνοντας λόγο για παρέμβαση «πολύ χαμηλού κόστους και τεράστιου οφέλους» για τη νέα γενιά.
Συνέντευξη του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στο podcast «Today’s Battlegrounds» και στον H.R. McMaster.
H.R. McMaster: Κύριε Πρωθυπουργέ, καλώς ήρθατε στο «Today’s Battlegrounds». Σας ευχαριστώ που αφιερώσατε χρόνο για εμένα και το διεθνές μας κοινό. Χαίρομαι πολύ που βρίσκομαι μαζί σας.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Σας ευχαριστώ πολύ που με καλέσατε. Ανυπομονώ πραγματικά γι’ αυτή τη συζήτηση.
H.R. McMaster: Θα ήθελα να μιλήσουμε πρώτα για την Ελλάδα και την πραγματικά εντυπωσιακή ιστορία της πρωθυπουργίας σας. Από τότε που αναλάβατε τη διακυβέρνηση της χώρας, πριν από σχεδόν επτά χρόνια, έχετε πετύχει μια εκπληκτική ανάκαμψη της οικονομίας. Σε πρόσφατη συνέντευξη στο Bloomberg μιλήσατε για το πώς η Ελλάδα παράγει ένα διατηρήσιμο πλεόνασμα, αναπτύσσετε την οικονομία, ξεπερνώντας σε ρυθμό ανάπτυξης την υπόλοιπη ευρωζώνη. Ήταν μία εντυπωσιακή ανάκαμψη.
Μπορείτε ίσως να μοιραστείτε με τους τηλεθεατές μας τα σημαντικότερα διδάγματα που αποκομίσατε κατά τη διάρκεια αυτής της προσπάθειας μετασχηματισμού και ποιες συμβουλές θα δίνατε σε άλλους ηγέτες που αντιμετωπίζουν καταστάσεις όπως αυτή που βιώσατε εσείς με την κρίση χρέους; Ήταν μια φανταστική ανάκαμψη. Συγχαρητήρια. Και ανυπομονούμε να ακούσουμε πώς το καταφέρατε.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Καταρχάς, σας ευχαριστώ πολύ για τα ευγενικά σας λόγια. Ήταν σίγουρα μια συναρπαστική διαδρομή, με τις δυσκολίες της. Όπως επισημάνατε, αναλάβαμε τη διακυβέρνηση της χώρας πριν από επτά χρόνια και όταν ο ελληνικός λαός μάς εμπιστεύτηκε για πρώτη φορά, το 2019, κληρονομήσαμε μια κατάσταση όπου η φήμη της χώρας ήταν ακόμη σε μεγάλο βαθμό αμαυρωμένη από τη μεγάλη οικονομική κρίση.
Θα ήθελα να υπενθυμίσω στους τηλεθεατές σας ότι η Ελλάδα, κατά τη δεύτερη δεκαετία του 21ου αιώνα, υπέστη τη μεγαλύτερη πτώση του ΑΕΠ στην ιστορία οποιασδήποτε χώρας του ΟΟΣΑ. Ουσιαστικά, η χώρα χρεοκόπησε. Είχαμε τρία προγράμματα σταθεροποίησης και η κοινωνία μας πλήρωσε ένα πολύ βαρύ τίμημα. Το 2015, παραλίγο να βγούμε άτακτα από την ευρωζώνη.
Έτσι, η πρώτη μου αποστολή όταν ανέλαβα τη διακυβέρνηση της χώρας ήταν να επαναφέρω την Ελλάδα σε μια πορεία βιώσιμης ανάπτυξης, σταθεροποιώντας ταυτόχρονα τα δημόσια οικονομικά μας και διασφαλίζοντας ότι η Ελλάδα δεν θα βρεθεί ποτέ ξανά αντιμέτωπη με σημαντικές μακροοικονομικές ανισορροπίες.
Και, πράγματι, αν κοιτάξετε τα δημόσια οικονομικά μας σήμερα, επτά χρόνια από τότε που αναλάβαμε για πρώτη φορά αυτή τη δέσμευση, πιστεύω ότι έχουμε χαράξει μια πολύ ενδιαφέρουσα διαδρομή δημοσιονομικής πειθαρχίας σε συνδυασμό με πολύ υγιή ανάπτυξη.
Αν εξετάσουμε την αναλογία του χρέους προς ΑΕΠ, θα διαπιστώσουμε ότι έχει μειωθεί με τον ταχύτερο ρυθμό στην ιστορία ανάμεσα στις χώρες του ΟΟΣΑ. Μέχρι το τέλος του 2026 πιθανότατα δεν θα είμαστε η χώρα της ευρωζώνης με το μεγαλύτερο δημόσιο χρέος. Με δεδομένο ότι μιλάμε για μία χώρα που ταλαιπωρείται από υψηλό χρέος επί πολλές δεκαετίες, θεωρώ ότι μάλλον πρόκειται για την πιο σημαντική πολιτική παρακαταθήκη που θα αφήσω, ότι δεν θα κληροδοτήσω στην επόμενη γενιά ένα μη βιώσιμο χρέος.
Μπορείς να μειώσεις το χρέος σου ως ποσοστό του ΑΕΠ, βεβαίως, μόνο αν παράγεις πρωτογενή πλεονάσματα και αν αναπτύσσεις σημαντικά την οικονομία, εμείς τα καταφέραμε αμφότερα. Δημιουργήσαμε σχεδόν 600.000 νέες θέσεις εργασίας τα τελευταία επτά χρόνια, μειώσαμε την ανεργία από 18% ακόμα και σε 8%. Όταν αναλάβαμε τη διακυβέρνηση του τόπου, οι επενδύσεις ως ποσοστό του ΑΕΠ ήταν στο 11% ενώ ο ευρωπαϊκός μέσος όρος ήταν στο 21%, τώρα κυμαίνεται μεταξύ 17% και 18%.
Πρόκειται, λοιπόν, για μια ανάπτυξη η οποία τροφοδοτείται από επενδύσεις, η οποία προσελκύει ξένες επενδύσεις αλλά ταυτόχρονα κινητοποιεί και τις εγχώριες επενδύσεις. Φυσικά, υπάρχουν ακόμη πολλά που πρέπει να γίνουν. Ο κύριος στόχος μου είναι η πραγματική σύγκλιση με την Ευρώπη όσον αφορά το διαθέσιμο εισόδημα και το κατά κεφαλήν ΑΕΠ.
Γνωρίζουμε λοιπόν ότι πρέπει να συνεχίσουμε να αναπτύσσουμε την οικονομία με πολύ ταχύτερο ρυθμό σε σχέση με την υπόλοιπη ευρωζώνη για το ορατό μέλλον. Πιστεύω όμως ότι έχουμε θέσει τα θεμέλια, διότι χωρίς δημοσιονομική πειθαρχία τελικά οι μακροοικονομικές ανισορροπίες θα επανέλθουν, με βλαβερές συνέπειες.
Σε ό,τι με αφορά, η αποκατάσταση της αξιοπιστίας μας στις αγορές, η διασφάλιση ότι οι κεφαλαιαγορές εμπιστεύονται την Ελλάδα, καθώς γνωρίζουν ότι υπάρχει μια ικανή κυβέρνηση, που δεν θα υποκύψει σε λαϊκιστικούς πειρασμούς για επιστροφή σε πολιτικές μη βιώσιμων επιδομάτων, είναι κάτι πάρα πολύ σημαντικό.
Ενδεχομένως αποτελεί κι ένα χρήσιμο δίδαγμα για άλλες κυβερνήσεις, που αυτή τη στιγμή παλεύουν με τα δικά τους προβλήματα χρέους και ελλείμματος. Υπάρχουν αρκετές χώρες στην Ευρώπη σήμερα που βρίσκονται υπό την εποπτεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, επειδή δεν μπορούν να θέσουν το έλλειμμά τους υπό έλεγχο. Ευτυχώς η Ελλάδα δεν συγκαταλέγεται πλέον σε αυτές.
H.R. McMaster: Αυτό ισχύει για τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπως γνωρίζετε κ. Πρωθυπουργέ, για την Ιαπωνία και άλλους. Νομίζω ότι αυτό που έχετε καταφέρει είναι να επαναφέρετε την ελπίδα σε μεγάλο αριθμό πολιτών ότι ναι, «αυτό μπορεί να γίνει». Θαυμάζω επίσης το έργο σας όσον αφορά τα ζητήματα μεταρρύθμισης της δημόσιας διοίκησης και τον αγώνα κατά του πελατειακού συστήματος και της διαφθοράς. Aποκαλύψατε ορισμένες απάτες σε ευρωπαϊκές επιδοτήσεις και άλλες δραστηριότητες που επίσης επιβάρυναν την ανάπτυξη και την παραγωγικότητα και αποσπούσαν πόρους. Θα μπορούσατε να μας μιλήσετε για το πώς αντιμετωπίσατε το πρόβλημα της διαφθοράς, του πελατειακού συστήματος, των συναλλαγών προς όφελος τρίτων και ούτω καθεξής;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Καταρχάς, θα έλεγα ότι τα δύο συνδέονται σε κάποιο βαθμό. Αν κάποιος επιμένει σε πελατειακές πρακτικές, είναι πολύ πιθανό να ξοδέψει περισσότερα, διότι ουσιαστικά εξαγοράζει ψήφους μέσω μη βιώσιμων επιδομάτων. Ποτέ δεν πίστεψα ότι αυτός είναι ο σωστός τρόπος άσκησης πολιτικής.
Έτσι, ουσιαστικά αναμορφώσαμε πλήρως το «λογισμικό» της κυβέρνησης, εδραιώσαμε ένα πολύ ισχυρότερο κέντρο διακυβέρνησης στο Γραφείο Πρωθυπουργού, διασφαλίσαμε την κατάλληλη λογοδοσία όσον αφορά τη διαχείριση των κυβερνητικών υποθέσεων και τον συντονισμό με όλα τα Υπουργεία, θέτοντας πολύ σαφείς ετήσιους στόχους και διαθέτοντας πολύ ξεκάθαρα συστήματα αναφοράς.
Όλα αυτά μπορεί να μην ακούγονται σαν πυρηνική φυσική, αλλά μπορώ να σας πω ότι στον τομέα της διακυβέρνησης δεν είναι πάντα προφανές ότι μπορείς να διοικήσεις μια κυβέρνηση χρησιμοποιώντας τέτοιου είδους θεμελιώδεις αρχές. Ταυτόχρονα, επενδύσαμε πολύ στον ψηφιακό μετασχηματισμό του κράτους. Υστερούσαμε ψηφιακά. Αυτές τις μέρες, μάλιστα, γιορτάσαμε τα έξι χρόνια από τότε που υλοποιήσαμε την πρωτοβουλία μας για το www.gov.gr.
Τι είναι αυτό; Είναι ουσιαστικά η κεντρική πύλη για όλες τις υποθέσεις του κράτους. Έχει σημειώσει τεράστια επιτυχία. Μας επέτρεψε να μειώσουμε τη γραφειοκρατία και να δώσουμε τη δυνατότητα στους πολίτες να επικοινωνούν με το κράτος μέσω του κινητού τους τηλεφώνου. Έχει επιφέρει πραγματικό μετασχηματισμό. Όχι μόνο επειδή σεβόμαστε τους πολίτες, δεν θέλουμε να περιμένουν σε ουρές, δεν θέλουμε να χάνουν χρόνο με τη γραφειοκρατία, αλλά και επειδή καταφέραμε να εξοικονομήσουμε πολλά χρήματα, καθώς και να αποκαλύψουμε διάφορους θύλακες διαφθοράς που πάντα κρύβονται σε πολύπλοκες γραφειοκρατικές διαδικασίες.
Θυμάμαι ότι κατά τη διάρκεια της πανδημίας του COVID, όταν επισκέφθηκα τις Ηνωμένες Πολιτείες, υπήρχαν αυτά τα χειρόγραφα πιστοποιητικά εμβολιασμού. Στην Ελλάδα, όλα γίνονταν ψηφιακά. Έχουμε ψηφιακή ταυτότητα. Αν θέλετε να κλείσετε ραντεβού με οποιονδήποτε γιατρό στην Ελλάδα, μπορείτε να το κάνετε μέσω της εφαρμογής MyHealth, απλά συνδέεστε και το κάνετε. Βοηθάει το γεγονός ότι δεν είμαστε ομοσπονδιακό κράτος. Είμαστε μια χώρα 10 εκατομμυρίων κατοίκων. Επομένως, είναι εφικτή η υλοποίηση αυτών των πρωτοβουλιών από το κέντρο διακυβέρνησης.
Αναφερθήκατε στο ζήτημα των αγροτικών επιδοτήσεων. Πρόκειται για ένα χρόνιο πρόβλημα, το να διασφαλίσουμε ότι οι πραγματικοί δικαιούχοι, αγρότες, λαμβάνουν το σωστό ποσό από τα κονδύλια της ΕΕ. Χρειαστήκαμε χρόνο ώστε να προχωρήσουμε στην πραγματική μεταρρύθμιση του συστήματος, και για πρώτη φορά είμαι πεπεισμένος ότι κινούμαστε προς αυτή την κατεύθυνση. Είναι ένα εξαιρετικά περίπλοκο θέμα. Μιλάμε για εκατοντάδες χιλιάδες αγρότες που πρέπει να δηλώσουν τα αγροτεμάχιά τους. Πρέπει να καταγραφεί ο πραγματικός αριθμός των ζώων, των αιγοπροβάτων που υπάρχουν σε όλα τα ελληνικά βουνά.
Κανείς δεν μπήκε στον κόπο να εξετάσει το πρόβλημα από καθαρά διαχειριστική άποψη, αλλά εμείς το κάναμε. Κάθε μετάβαση είναι επώδυνη. Φυσικά, σε κάθε μετάβαση και σε μεταρρύθμιση κάποιοι θα είναι δυσαρεστημένοι, επειδή έχουν συνηθίσει να λειτουργούν με έναν συγκεκριμένο τρόπο. Αυτό, όμως δεν ήταν ποτέ ο δικός μου κώδικας, η διακυβέρνηση έχει να κάνει με την αλλαγή. Έχει να κάνει με την προώθηση ενός φιλόδοξου προγράμματος αλλαγών και κάθε μεγάλη αλλαγή θα δυσαρεστήσει κάποιους.
Για παράδειγμα, μία από τις μεγάλες επιτυχίες της δεύτερης θητείας μας ήταν η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής. Άπαντες θα σας έλεγαν ότι κάτι τέτοιο ήταν αδύνατο στην Ελλάδα, η φοροδιαφυγή ήταν ένα χρόνιο πρόβλημα. Στην πραγματικότητα, είναι αρκετά συνηθισμένο σε πολλές χώρες της νότιας Ευρώπης. Αν πάτε σε μια ταβέρνα, πιθανότατα δεν θα σας δώσουν απόδειξη. Δίνω το πιο απλό παράδειγμα. Λοιπόν, αυτό δεν ισχύει πλέον. Χρησιμοποιούμε έναν συνδυασμό εξελιγμένων αναλύσεων τεχνητής νοημοσύνης και πολλών συστημάτων ηλεκτρονικών πληρωμών. Έτσι, αντιμετωπίσαμε τη φοροδιαφυγή.
Αυτό είναι δίκαιο, διότι όποιος φοροδιαφεύγει λειτουργεί εις βάρος όσων πληρώνουν τους φόρους τους. Έφερε επίσης χρήματα στα δημόσια ταμεία και συνεπώς συνέβαλε στα πρωτογενή πλεονάσματα. Σε μια εποχή, μάλιστα, που αντιμετωπίζουμε τη μεγάλη κρίση του προσιτού κόστους ζωής, το να μπορούμε τουλάχιστον να χρησιμοποιήσουμε μέρος του πλεονάσματος στοχευμένα, υπέρ των πολιτών που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη, συνιστά σχεδόν μία «πολυτέλεια».
Οι περισσότερες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αναγκάζονται να μειώσουν τους προϋπολογισμούς τους τώρα. Εγώ τουλάχιστον έχω κάποιους πόρους στη διάθεσή μου, οπότε το ζήτημα είναι πώς θα τους κατανείμω με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο, πάντα με σεβασμό στην κοινωνική δικαιοσύνη. Βρισκόμαστε λοιπόν σε καλή θέση και έχουμε αποδείξει ότι η διοικητική μεταρρύθμιση και η αντιμετώπιση αυτού που αποκαλώ «βαθύ κράτος» είναι κάτι που μπορεί να γίνει.
Ασφαλώς, υπάρχουν ακόμα πολλές μάχες που πρέπει να δοθούν, αλλά πιστεύω ότι η συνολική νοοτροπία και η στάση των Ελλήνων πολιτών απέναντι στο κράτος έχουν αλλάξει. Πιστεύω ότι υπάρχει μεγαλύτερος σεβασμός από το κράτος προς τους πολίτες, γιατί στο παρελθόν ήταν σχεδόν δεδομένο ότι έπρεπε να υποκύψεις στη γραφειοκρατία. Έπρεπε να παίζεις σύμφωνα με τους δικούς της κανόνες. Πιστεύω ότι ανατρέψαμε την κατάσταση και είπαμε: «Όχι, θα εξετάσουμε τα προβλήματα των πολιτών και αν μπορώ να απλοποιήσω την αλληλεπίδραση των πολιτών με το κράτος, θα πρέπει να κάνω ό,τι μπορώ για να το πετύχω, γιατί έτσι σέβομαι τα χρήματα των φορολογουμένων, καθώς τελικά αυτοί πληρώνουν για τη λειτουργία της κυβέρνησης».
H.R. McMaster: Κύριε Πρωθυπουργέ, σας έχω ακούσει συχνά να μιλάτε για τις ψευδείς υποσχέσεις του λαϊκισμού και για το πόσο σημαντικό είναι να είμαστε ρεαλιστές. Και πιστεύω ότι καθώς οι πολίτες χάνουν την εμπιστοσύνη τους στις κυβερνήσεις, είναι δεκτικοί ως προς αυτού του είδους τα λαϊκιστικά μηνύματα και τις ψευδείς υποσχέσεις. Νομίζω ότι έχετε αναστρέψει την κατάσταση όσον αφορά τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και την εμπιστοσύνη στην κυβέρνηση.
Ωστόσο, πέρα από τα ζητήματα του χρέους και της διακυβέρνησης, αντιμετωπίζετε και το πρόβλημα της μαζικής μετανάστευσης, το οποίο εξακολουθεί να υφίσταται, με επίκεντρο τον συνεχιζόμενο πόλεμο στη Λιβύη, ο οποίος διαρκεί πάνω από μία δεκαετία, και φυσικά, μέχρι πρόσφατα, τα πολλά επεισόδια μαζικών δολοφονιών στον εμφύλιο πόλεμο της Συρίας και την προσφυγική κρίση που προκάλεσε, καθώς και την πτώση του Αφγανιστάν στα χέρια των Ταλιμπάν. Θα μπορούσατε ίσως να μιλήσετε για το ζήτημα της μαζικής μετανάστευσης, της παράτυπης μετανάστευσης, επειδή τροφοδοτεί σε μεγάλο βαθμό τον λαϊκισμό σε όλη την Ευρώπη.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Ορθώς επισημαίνετε ότι η μεγάλη άνοδος του λαϊκισμού της δεξιάς στην Ευρώπη οφείλεται, σε μεγάλο βαθμό, στην παράτυπη μετανάστευση. Και η Ευρώπη δεν ήταν ειλικρινής όσον αφορά την έκταση του προβλήματος.
Εμείς, από την αρχή της θητείας μου, υιοθετήσαμε μια αυστηρή αλλά δίκαιη προσέγγιση όσον αφορά τη μετανάστευση. Σε κάποιο βαθμό αυτό ήταν αποτέλεσμα των δικών μας εμπειριών. Τον Μάρτιο του 2020 ουσιαστικά βρεθήκαμε αντιμέτωποι με μια οργανωμένη προσπάθεια να εργαλειοποιηθεί η μετανάστευση, να σταλούν δεκάδες χιλιάδες απελπισμένοι άνθρωποι που βρίσκονταν στην Τουρκία να περάσουν τα σύνορά μας, επειδή η Τουρκία εκείνη την εποχή θεωρούσε ότι μπορούσε με τον τρόπο αυτό να ασκήσει πίεση στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Καταστήσαμε πολύ σαφές ότι αυτό δεν θα συμβεί. Επομένως, χρησιμοποιήσαμε τα μέσα που είχαμε στη διάθεσή μας για να προστατεύσουμε τα σύνορά μας.
Εκείνη την εποχή, η Ευρώπη έδινε έμφαση κυρίως στις αποκαλούμενες δευτερογενείς ροές. Δηλαδή, τι συμβαίνει σε περίπτωση που κάποιος εισέλθει στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αν πρέπει να βρίσκεται στην Ελλάδα, τι συμβαίνει αν μεταβεί στη Γερμανία.
Κατέστησα απολύτως σαφές στους Ευρωπαίους ομολόγους μου ότι αν δεν εστιάσουμε σε αυτό που ονομάζουμε εξωτερική διάσταση της μετανάστευσης, την προστασία των συνόρων μας, διασφαλίζοντας ότι δεν είναι οι διακινητές που αποφασίζουν ποιος εισέρχεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δεν θα μπορέσουμε να λύσουμε το πρόβλημα της μετανάστευσης, διότι απλούστατα δεν θα μπορουμε να διαχειριστούμε το μέγεθος των ροών.
Επομένως, προστατεύσαμε τα σύνορά μας, χτίσαμε έναν φράχτη στα χερσαία σύνορά μας με την Τουρκία και επιβλέπαμε τα θαλάσσια σύνορά μας με πολύ μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα. Έχουμε σώσει δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους στη θάλασσα. Θέλω να είμαι απολύτως σαφής σε αυτό. Όμως, το έργο της Ακτοφυλακής…
H.R. McMaster: Αυτή είναι μια σημαντική πτυχή του θέματος, έτσι δεν είναι; Πρόκειται και για ανθρωπιστική κρίση.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Είναι και αυτό, αλλά είναι επίσης απολύτως σαφές ότι η Ακτοφυλακή δεν είναι επιτροπή υποδοχής για διακινητές. Επομένως, θα καταστήσω δύσκολη την είσοδο στην Ελλάδα και δεν απολογούμαι γι’ αυτό. Aν δεν δικαιούστε άσυλο θα ακολουθήσει επιστροφή, θα κάνω ό,τι μπορώ για να σας στείλω πίσω στη χώρα καταγωγής σας.
Η Ευρώπη έχει αλλάξει την προσέγγισή της και έχει πλησιάσει πολύ περισσότερο τη θέση της Ελλάδας όσον αφορά τη μετανάστευση. Έχουμε πλέον νέα ευρωπαϊκή νομοθεσία. Εστιάζουμε στις επιστροφές. Πρέπει να επικοινωνήσουμε στους ανθρώπους που δεν δικαιούνται άσυλο ότι δεν πρέπει να προσπαθήσουν να έρθουν στην Ευρώπη, γιατί θα κάνουμε ό,τι μπορούμε για να τους στείλουμε πίσω.
Αλλά, φυσικά, θα δεχτούμε όσους φτάσουν στην Ευρώπη και δικαιούνται άσυλο. Το έχουμε κάνει για δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους. Και αν επιλέξουν να κάνουν την Ελλάδα το σπίτι τους, θα τους καλωσορίσουμε. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι θα έχουμε μια πολιτική ανοικτών συνόρων.
Ταυτόχρονα, πιστεύω ότι αν είσαι αυστηρός με την παράτυπη μετανάστευση πρέπει επίσης να είσαι «ανοιχτός» όσον αφορά τη νόμιμη μετανάστευση. Είναι η αναλογία του μεγάλου φράχτη και της μεγάλης πόρτας. Θέλω έναν μεγάλο «φράχτη» για την παράτυπη μετανάστευση, αλλά θέλω και μια μεγάλη «πόρτα», την οποία θα ελέγχουμε εμείς, όσον αφορά τη νόμιμη μετανάστευση.
Αναφέρθηκα προηγουμένως στα στοιχεία σχετικά με τα ποσοστά απασχόλησης. Αντιμετωπίζουμε ήδη έλλειψη εργατικού δυναμικού στον αγροτικό τομέα, στη βασική μεταποίηση και στις υπηρεσίες. Γιατί λοιπόν να μην συνάψουμε διμερείς συμφωνίες κινητικότητας με χώρες με τις οποίες έχουμε καλές σχέσεις και να φέρουμε αυτούς τους ανθρώπους νόμιμα και με ασφάλεια; Να εργαστούν στην Ελλάδα, να καταγραφούν επίσημα, να καταβάλλουν ασφαλιστικές εισφορές. Είναι μια πρόταση που ωφελεί και τις δύο πλευρές. Αλλά για να το κάνουμε αυτό, πρέπει να διασφαλίσουμε ότι αντιμετωπίζουμε το πρόβλημα της παράνομης μετανάστευσης. Πιστεύω λοιπόν ότι βρήκαμε μια ικανοποιητική ισορροπία.
Ναι, πάντα αντιμετωπίζουμε προκλήσεις. Για παράδειγμα, αναφερθήκατε στη Λιβύη. Έχουμε ένα πρόβλημα στη Λιβύη αυτή τη στιγμή. Υπάρχει μια νέα διαδρομή που ανοίγει από την ανατολική Λιβύη προς την Κρήτη. Συνεργαζόμαστε με τους Λίβυους ομολόγους μας. Προσφερθήκαμε, για παράδειγμα, να εκπαιδεύσουμε την ακτοφυλακή τους. Θέλουμε να συνεργαστούμε με αυτές τις χώρες. Αυτοί οι άνθρωποι δεν πρέπει να αποπλέουν από τις ακτές της Λιβύης, επειδή επιβιβάζονται σε σκάφη που είναι εξαιρετικά επικίνδυνα και σίγουρα μη αξιόπλοα.
Θέλουμε λοιπόν να μην φεύγουν από τις ακτές ή, σε περίπτωση που αποπλεύσουν από τις ακτές της Λιβύης, θέλουμε η λιβυκή ακτοφυλακή να τους περισυλλέξει και να τους επιστρέψει στη Λιβύη. Πρέπει λοιπόν να συνεργαστούμε με τις χώρες διέλευσης και αυτό κάνουμε. Δεν είμαι ακόμα ικανοποιημένος με τα αποτελέσματα, αλλά φυσικά θα συνεχίσουμε να αντιμετωπίζουμε αυτή την πρόκληση. Ωστόσο, αν κοιτάξω όλη την εικόνα από πλευράς αριθμών, υπάρχει σημαντική μείωση σε σύγκριση με αυτό που συνέβαινε πριν από μερικά χρόνια.
H.R. McMaster: Αναφερθήκατε προηγουμένως στο γεγονός ότι η Ελλάδα έχει λειτουργήσει ως παράδειγμα στην Ευρωπαϊκή Ένωση όσον αφορά αυτές τις αλλαγές στην προσέγγιση της παράνομης μετανάστευσης. Ένας άλλος τομέας είναι αυτός της ρύθμισης. Σκέφτομαι την έκθεση Draghi για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα και το ότι η Ευρώπη φαίνεται να υπερρυθμίζεται κατά τρόπο που εμποδίζει την οικονομική ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα της, ειδικά στις νέες τεχνολογίες που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη, για παράδειγμα, και την προηγμένη μεταποίηση. Θα μπορούσατε να μοιραστείτε με τους τηλεθεατές μας την εκτίμησή σας για ορισμένες από τις αλλαγές που πρέπει να κάνει η ΕΕ ώστε να τονώσει την οικονομική ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Καταρχάς χαίρομαι που αναφερθήκατε στην έκθεση Draghi. Για τους τηλεθεατές σας που δεν γνωρίζουν ακριβώς τι είναι, πρόκειται για ένα ενδιαφέρον έγγραφο που συνέταξε ο Ιταλός πρώην Πρωθυπουργός, το οποίο ουσιαστικά αναδεικνύει τι πρέπει να κάνει η Ευρώπη για να γίνει πιο ανταγωνιστική και επισημαίνει το γεγονός ότι τα τελευταία 20 χρόνια αντιμετωπίζουμε ουσιαστικά μια σταδιακή αλλά αρκετά σημαντική διάβρωση της ανταγωνιστικότητάς μας.
Αναφερθήκατε στην υπερβολική ρύθμιση. Η αλήθεια είναι ότι σαφώς υπάρχουν αστοχίες όσον αφορά την υπερβολική ρύθμιση στο επιχειρηματικό περιβάλλον. Αυτό αποτελεί μεγάλη προτεραιότητα για την Επιτροπή, ουσιαστικά η κατάργηση των περιττών ρυθμίσεων. Είναι ένα μεγάλο θέμα για εμάς και για εμένα. Έχουμε αυτό που ονομάζουμε ενιαία αγορά. Πρόκειται για 27 κράτη μέλη. Θεωρητικά, μπορεί κάποιος να δραστηριοποιείται επιχειρηματικά σε όλα, χωρίς κανένα εμπόδιο. Στην πράξη όμως, αυτό δεν συμβαίνει.
Ας δούμε λοιπόν πώς μπορούμε να μετατρέψουμε αυτή την αγορά σχεδόν 500 εκατομμυρίων πελατών σε μια πραγματικά ενιαία αγορά, με τον ίδιο τρόπο που μπορεί κάποιος να δραστηριοποιείται μεταξύ Καλιφόρνιας και Νεβάδας χωρίς κανείς να ζητήσει πολλά περιττά έγγραφα.
Το ίδιο πρέπει να ισχύει όταν κάποιος θέλει να δραστηριοποιηθεί επιχειρηματικά μεταξύ της Ελλάδας και Ιταλίας ή της Ελλάδας και της Εσθονίας. Έτσι, για παράδειγμα, η δημιουργία μιας νέας νομικής οντότητας, αυτό που ονομάζουμε «EU Inc.», η εγγραφή μιας νεοφυούς επιχείρησης σε οποιαδήποτε ευρωπαϊκή χώρα και η δυνατότητα απρόσκοπτης λειτουργίας σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες, θα αποτελούσε μια ριζική αλλαγή για τις νέες εταιρείες τεχνολογίας μας.
Ενέργεια. Πώς μπορούμε να είμαστε ανταγωνιστικοί στον τομέα της ενέργειας; Πρόκειται για έναν σημαντικό συντελεστή στην παραγωγή, ειδικά στη μεταποίηση. Η Ευρώπη έχει μια πολύ ισχυρή παράδοση στην ποιοτική μεταποίηση αλλά αυτή έχει υπονομευθεί. Όχι μόνο από το υψηλό κόστος της ενέργειας, αλλά και από ζητήματα αθέμιτου ανταγωνισμού, όπως οι μαζικές εισαγωγές από την Κίνα. Όλα αυτά τα ζητήματα βρίσκονται, λοιπόν, στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής ατζέντας.
Αν σκεφτείτε λοιπόν την Ευρώπη, ποιες είναι οι δύο προτεραιότητές μας; Η πρώτη είναι η ανταγωνιστικότητα. Η δεύτερη είναι η άμυνα. Αυτά είναι τα δύο ζητήματα στα οποία εστιάζουμε πραγματικά ως Ευρωπαϊκή Ένωση και ένα θέμα που θα συζητήσουμε στο επόμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, που θα πραγματοποιηθεί την επόμενη εβδομάδα, όπου πρέπει να λάβουμε ορισμένες σημαντικές αποφάσεις, όχι σχετικά με την κατεύθυνση -νομίζω ότι η κατεύθυνση έχει συμφωνηθεί-, αλλά σχετικά με την ταχύτητα και την αίσθηση του επείγοντος που πρέπει να υιοθετήσουμε για να προχωρήσουμε πραγματικά γρήγορα προς μια κατεύθυνση που θα κάνει την Ευρώπη και πάλι πιο ανταγωνιστική.
Για παράδειγμα, στην Ευρώπη αποταμιεύουμε πολύ, αλλά διοχετεύουμε τις αποταμιεύσεις μας στις ΗΠΑ. Επειδή δεν έχουμε αυτό που ονομάζουμε Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, δεν έχουμε μια ευρωπαϊκή ένωση κεφαλαιαγορών. Αν μια εταιρεία θέλει να εισαχθεί στο χρηματιστήριο, είναι πολύ πιο συμφέρον να επιδιώξει εισαγωγή στον δείκτη NASDAQ παρά σε οποιοδήποτε ευρωπαϊκό χρηματιστήριο. Αυτό πρέπει να αλλάξει, γιατί δεν αφορά μόνο δημόσια χρήματα ή ευρωπαϊκά χρήματα, αφορά επίσης την κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων. Δυστυχώς, ξέρετε, αυτή τη στιγμή οι έξυπνοι επενδυτές δεν «ποντάρουν» ιδιαίτερα στην Ευρώπη, αυτό είναι κάτι που πρέπει να αλλάξει.
H.R. McMaster: Κύριε Πρωθυπουργέ, όλα όσα αναφέρατε εδώ σχετικά με τη σημασία της συλλογικής άμυνας στην Ευρώπη και το ΝΑΤΟ, την ενεργειακή ασφάλεια, την ανάπτυξη των οικονομιών μας, την αντιμετώπιση της κινεζικής οικονομικής επιθετικότητας -αναφερθήκατε στην υπερπαραγωγή και τη μαζική διάθεση κινεζικών προϊόντων, που οδηγούν σε χρεοκοπία ευρωπαϊκές, αμερικανικές και άλλες εταιρείες, ως μια μόνο μορφή οικονομικής επιθετικότητας-, όλα αυτά ακούγονται σαν να συνθέτουν μια θετική ατζέντα για τις ΗΠΑ και την Ευρώπη. Και με αφήνει άναυδο ότι βρισκόμαστε σε μία αντιπαράθεση, σε μία ατμόσφαιρα αχρείαστων προσβολών και εντάσεων, οι οποίες έχουν επιδεινωθεί, κατά τη γνώμη μου, σε κάποιο βαθμό λόγω του πολέμου με το Ιράν. Θα μπορούσατε ίσως να περιγράψετε ποια θα ήταν η θετική ατζέντα σας για τις διατλαντικές σχέσεις; Έχετε δηλώσει δημοσίως ότι είστε αφοσιωμένος υποστηρικτής τους.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Σπούδασα στις ΗΠΑ. Πρόσφατα βρέθηκα ξανά στο Χάρβαρντ για την 30ή επέτειο αποφοίτησης της τάξης μου από τη Σχολή Διοίκησης Επιχειρήσεων. Πιστεύω ότι η σχέση ΗΠΑ – Ευρώπης έχει θέσει το παράδειγμα για μια παγκόσμια τάξη που εδράζεται σε κανόνες, η οποία όχι μόνο εξασφάλισε σταθερότητα και δυνατότητες ανάπτυξης, αλλά λειτούργησε επίσης θετικά, τόσο για την Ευρώπη όσο και για τις ΗΠΑ. Επομένως, δεν συγκαταλέγομαι σε εκείνους που υποτιμούν τη σχέση αυτή, παρά τις τρέχουσες αναταράξεις. Είμαι ρεαλιστής. Πιστεύω όμως ότι υπάρχουν προτάσεις που είναι αμοιβαία επωφελείς.
Για παράδειγμα, όσον αφορά το εμπόριο, έχει υπάρξει μια νέα ισορροπία ως αποτέλεσμα των πρόσφατων δασμών, αλλά εν τέλει πρέπει να βρούμε περισσότερες ευκαιρίες για αμοιβαίο εμπόριο, αλλά και να σεβόμαστε τους κανόνες της κάθε πλευράς. Θέλω οι αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας να δραστηριοποιούνται στην Ευρώπη, όμως αν η Ευρώπη λαμβάνει σοβαρά υπόψη, για παράδειγμα, την προστασία των παιδιών και των εφήβων όσον αφορά την πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αυτές οι εταιρείες πρέπει να σεβαστούν το γεγονός ότι αυτό αποτελεί προτεραιότητα για εμάς.
Όσον αφορά την άμυνα, ο Πρόεδρος Trump είχε δίκιο -και εσείς γνωρίζετε αρκετά για θέματα άμυνας- όταν επισήμανε ότι η Ευρώπη ήταν ουσιαστικά «επιβάτης χωρίς εισιτήριο» στον τομέα της άμυνας -όχι η Ελλάδα, γιατί η «μικρή» Ελλάδα πάντα δαπανούσε το 2% του ΑΕΠ της για την άμυνα, λόγω των ιδιαίτερων συνθηκών σε σχέση με την Τουρκία- ωστόσο, τώρα δαπανούμε περισσότερα για την άμυνα.
Και αν η Ευρώπη οικοδομήσει τη δική της στρατηγική αυτονομία, αυτό θα είναι θετικό για το ΝΑΤΟ. Οι ΗΠΑ δεν πρέπει να αισθάνονται ότι απειλούνται από αυτό. Και ναι, θα αναπτύξουμε επίσης το δικό μας εγχώριο αμυντικό οικοσύστημα. Αλλά αν δαπανήσουμε περισσότερα για την άμυνα, το ΝΑΤΟ στο σύνολό του θα ενισχυθεί.
Πιστεύω λοιπόν ότι, τελικά, υπάρχει ένας βαθύς δεσμός που μας ενώνει. Και όταν εξετάζουμε τα μεγάλα ζητήματα που αφορούν την παγκόσμια διακυβέρνηση, εννοώ τις μεγάλες προκλήσεις, τα οφέλη και το κόστος της τεχνητής νοημοσύνης… Η τεχνητή νοημοσύνη σε κάποιο σημείο δεν μπορεί να είναι απλώς ένα είδος «άγριας δύσης» της καινοτομίας, χωρίς να κατανοούμε ότι πρόκειται για μια τεχνολογία που θα έχει βαθιές επιπτώσεις, δυστυχώς θαρρώ κατ’ αυτόν τον τρόπο προσεγγίζουν το θέμα οι ΗΠΑ.
Επομένως, θα συνεχίσουμε να προσπαθούμε να συνεργαστούμε με τις ΗΠΑ, τόσο ως Ευρωπαίοι όσο και ως Έλληνες.
Διατηρούμε μια πολύ ισχυρή διμερή εταιρική σχέση με τις ΗΠΑ, την οποία σέβομαι, η οποία δεν περιορίζεται μόνο στα ζητήματα άμυνας και ασφάλειας. Και ναι, πιστεύω επίσης ότι όσον αφορά ζητήματα όπως η διαχείριση των σχέσεων με την Κίνα, ειδικά δεδομένου ότι η Κίνα διαθέτει πλέον το 30% της παγκόσμιας δυνατότητας βιομηχανικής παραγωγής και ουσιαστικά είναι σε θέση να καταστρέψει βιομηχανίες σε ολόκληρο τον κόσμο, οπωσδήποτε στην Ευρώπη, αυτό είναι ένα θέμα που πρέπει να αντιμετωπίσουμε με μεγάλη σοβαρότητα. Δεν μπορούμε απλώς να επιτρέψουμε την πλήρη καταστροφή της βιομηχανικής μας βάσης μόνο και μόνο επειδή αναζητούμε πάντα το φθηνότερο προϊόν, ειδικά όταν υπάρχουν αθέμιτες εμπορικές πρακτικές.
Επομένως, πρόκειται για ένα θέμα που απαιτεί προσεκτική μελέτη, και μιλώ ως Ευρωπαίος που, όπως γνωρίζετε, υποστηρίζει το ελεύθερο εμπόριο. H Ελλάδα είναι ναυτιλιακή χώρα. Ελέγχουμε το 25% των εμπορικών πλοίων παγκοσμίως. Ζούμε σε μεγάλο βαθμό από τη ναυτιλία. Όμως, ελεύθερο εμπόριο δεν σημαίνει εμπόριο χωρίς κανόνες, και σίγουρα η δημιουργία κάποιου είδους ισότιμων όρων ανταγωνισμού είναι σημαντική για να λειτουργεί σωστά το εμπόριο.
H.R. McMaster: Κύριε Πρωθυπουργέ, εγώ αντιλαμβάνομαι αυτή την απειλή ως αποτέλεσμα της κινεζικής οικονομικής επιθετικότητας, αλλά και της συσπείρωσης που παρατηρούμε τα τελευταία χρόνια αυτού που θα αποκαλούσα «άξονα των επιθετικών δυνάμεων»: των δύο ρεβανσιστικών δυνάμεων της ευρασιατικής ηπείρου, της Ρωσίας και της Κίνας, οι οποίες έχουν προσελκύσει στο στρατόπεδό τους και άλλα αυταρχικά καθεστώτα. Μιλάμε την ημέρα που ο Xi Jinping επισκέπτεται την Πιονγιάνγκ, ενώ η Βόρεια Κορέα έχει στρατεύματα, 15.000 άνδρες, που πολεμούν σε ευρωπαϊκό έδαφος. Και το είδος της υλικής υποστήριξης που έχουμε δει η Κίνα να παρέχει στη Ρωσία στην επίθεσή της κατά της Ουκρανίας, την υποστήριξη που η Κίνα και η Ρωσία παρέχουν στο Ιράν στους μακροχρόνιους πολέμους του εναντίον των Αράβων γειτόνων του, του Ισραήλ, των Ηνωμένων Πολιτειών και άλλων. Πώς βλέπετε αυτόν τον άξονα επιθετικών δυνάμεων, και τι άλλο θα μπορούσαν να κάνουν από κοινού οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρώπη, προσελκύοντας και άλλους στην προσπάθεια, ώστε να αποτραπεί η περαιτέρω κλιμάκωση αυτών των αλυσιδωτών κρίσεων; Τι άλλο μπορεί να γίνει για να αποκατασταθεί η ειρήνη σε αυτό το σημείο;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Καταρχάς, πιστεύω ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία, η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, αποτέλεσε ένα σημείο καμπής για την Ευρώπη. Ο πόλεμος επέστρεψε στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Πιστεύαμε ότι κάτι τέτοιο δεν θα συνέβαινε ποτέ. Όσοι από εμάς, τουλάχιστον, μεγαλώσαμε με την πτώση του Τείχους του Βερολίνου, μας φαινόταν εντελώς αδιανόητο ότι θα βρεθούμε ποτέ αντιμέτωποι με μία σύρραξη που έχει μεγαλύτερη διάρκεια από τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και τεράστιο αριθμό απωλειών.
Επομένως, για όλους εμάς ήταν μια υπενθύμιση των πραγματικών δεδομένων, ειδικά για εμάς τους Ευρωπαίους, αλλά και της θεμελιώδους αρχής ότι δεν μπορείς να αλλάξεις τα διεθνή σύνορα με τη βία. Αυτό ήταν ένα από τα διδάγματα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Όπως και το ότι, εφόσον συμβεί αυτό, πρέπει να υπερασπιστείς τον εαυτό σου και πρέπει να υποστηρίξεις τη χώρα που υπερασπίζεται τον εαυτό της από μια επίθεση.
Το κάναμε αυτό στην Ευρώπη. Το έκαναν ασφαλώς και οι ΗΠΑ, και δικαίως, γιατί τελικά δεν θέλουμε να επιστρέψουμε σε ένα περιβάλλον όπου επικρατεί το δίκαιο του ισχυρού, όπου οι ισχυροί κάνουν ό,τι θέλουν και οι αδύναμοι υποκύπτουν στις επιθυμίες των ισχυρών.
Το γεγονός λοιπόν ότι η Ουκρανία βρίσκεται σήμερα σε θέση να αμυνθεί, έχοντας αναπτύξει καινοτόμες τεχνολογίες με σημαντική ευρωπαϊκή υποστήριξη, τόσο στρατιωτική όσο και οικονομική, θεωρώ ότι αποτελεί ένα σημαντικό μήνυμα προς κάθε επιτιθέμενο. Υπό αυτή την έννοια, η Ουκρανία έχει τουλάχιστον καταφέρει να καταστήσει σαφές ότι αυτός ο πόλεμος έχει μεγάλο κόστος για τον Putin. Και όσο περισσότερο συνεχίζεται, τόσο μεγαλύτερο είναι το κόστος, γιατί δεν μου φαίνεται να υπάρχει πραγματική πρόοδος από στρατιωτικής πλευράς. Πιστεύω λοιπόν ότι αυτό αποτέλεσε ένα σημαντικό προηγούμενο.
Και, όπως έχω αναφέρει, μας ανάγκασε, εδώ στην Ευρώπη, να αντιμετωπίσουμε σοβαρά το ζήτημα της ασφάλειάς μας. Και όταν μιλάω για ασφάλεια γενικά, δεν εννοώ μόνο την Ουκρανία, αναφέρομαι στη Μέση Ανατολή, την Αφρική. Βρισκόμαστε στη νοτιοανατολική γωνία της Ευρώπης. Μας απασχολούν πολύ οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Αν υπάρχει κρίση στο Σουδάν, που όντως υπάρχει, πόλεμος στο Σουδάν, ανθρωπιστική κρίση, αναπόφευκτα θα επεκταθεί στην Ευρώπη μέσω μεταναστευτικών ροών. Οπότε το να γίνουμε, θα έλεγα, περισσότερο πραγματιστές και ρεαλιστές ως προς το γεγονός ότι ζούμε σε έναν περίπλοκο κόσμο και το να αναπτύξουμε τις δικές μας δυνατότητες ώστε να μπορούμε να ασκήσουμε ακόμη και σκληρή ισχύ αν χρειαστεί, νομίζω ότι είναι ένα σημαντικό βήμα για την Ευρώπη.
Για παράδειγμα, διαθέτουμε πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα που προστατεύουν τις θαλάσσιες οδούς από επιθέσεις των Χούθι. Η Ελλάδα έχει ένα πλοίο εκεί. Αυτού του είδους τις πρωτοβουλίες θα πρέπει να είμαστε σε θέση να υποστηρίξουμε. Αν ποτέ προκύψει -και ελπίζω να βρεθεί σύντομα- κάποια λύση όσον αφορά τα Στενά του Ορμούζ και αν χρειαστεί μια ειρηνευτική δύναμη -όχι μια δύναμη ειρήνευσης, αλλά μια ειρηνευτική δύναμη-, θα πρέπει να είμαστε σε θέση να αναλάβουμε δράση.
Αν οι Άραβες φίλοι μας, και μιλώ πάλι ως Ευρωπαίος, δεχθούν επίθεση, θα πρέπει να είμαστε σε θέση να τους υποστηρίξουμε, να τους υποστηρίξουμε ουσιαστικά, όχι μόνο με ωραία λόγια, αλλά να είμαστε σε θέση να αναλάβουμε δράση και να πούμε: «Στεκόμαστε στο πλευρό σας», διότι, στο τέλος της ημέρας, αυτό δεν είναι μόνο ζήτημα αρχών, είναι και ζήτημα συμφέροντος.
Γι’ αυτό πιέζω πραγματικά την Ευρώπη να λάβει πιο σοβαρά υπόψη την ασφάλειά της. Αυτό θα απαιτήσει τη δέσμευση περισσότερων πόρων. Δεν θα πρέπει να είναι μόνο εθνικοί πόροι, αλλά θα μπορούσαν να είναι και ευρωπαϊκοί πόροι, που θα μπορούσαν να κατευθυνθούν προς έργα κοινού ενδιαφέροντος. Η ασφάλεια είναι το κατ’ εξοχήν κοινό αγαθό. Επομένως, αν υπάρχουν ευρωπαϊκά έργα για την κοινή ασφάλεια, που μας κάνουν όλους πιο ασφαλείς, θα μπορούσαν να χρηματοδοτηθούν από τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό. Ακόμα πιο σωστά: θα πρέπει να χρηματοδοτηθούν από τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.
H.R. McMaster: Έχουμε, κ. Πρωθυπουργέ, ήδη συζητήσει πολλές από τις σύνθετες προκλήσεις που αντιμετωπίζετε σε θέματα ασφάλειας και ευημερίας, αλλά δεν έχουμε αναφερθεί ιδιαίτερα σε μια αρκετά σημαντική πρόκληση, η οποία αφορά τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και τις αμφισβητήσεις, θα έλεγα, στην περιοχή του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου, με την προσέγγιση που ακολουθεί η Τουρκία εδώ και αρκετό καιρό, το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», σύμφωνα με το οποίο επεκτείνει τη θαλάσσια δικαιοδοσία της σε μεγάλο μέρος του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου. Και οι εντάσεις να αυξάνονται. Νομίζω ότι αρχικά, όταν αναλάβατε Πρωθυπουργός, υπήρχε μια κάποια ύφεση, θα έλεγα, στις σχέσεις μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας, αλλά φαίνεται ότι οι εντάσεις αυξάνονται. Μπορείτε να μοιραστείτε με τους τηλεθεατές μας την ισορροπία στη σχέση με την Άγκυρα αυτή τη στιγμή σε θέματα όπως η κυριαρχία στο Αιγαίο; Και ποια είναι η άποψή σας για το καθεστώς ασφάλειας στη Μεσόγειο και πώς θα έπρεπε να είναι αυτό;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις ήταν πάντα περίπλοκες, και εγώ επιδιώκω, θα έλεγα, μια λειτουργική και -γιατί όχι;- εποικοδομητική σχέση με την Τουρκία. Είμαστε προορισμένοι από τη γεωγραφία να ζούμε δίπλα-δίπλα. Αυτό δεν πρόκειται ποτέ να αλλάξει. Παρά ταύτα, είναι αλήθεια ότι η Τουρκία την τελευταία δεκαετία έχει λειτουργήσει ως αναθεωρητική δύναμη, ιδίως όσον αφορά την προβολή των φιλοδοξιών της στη θάλασσα. Αυτό έρχεται σε σύγκρουση με το Διεθνές Δίκαιο. Επομένως, αυτό που που έχω πει και καταστήσει απολύτως σαφές είναι ότι η κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας δεν θα αμφισβητηθούν ποτέ. Η κυριαρχία και τα κυριαρχικά μας δικαιώματα απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο και από διεθνείς συνθήκες, και αυτά δεν μπορούν και δεν πρέπει να αμφισβητηθούν υπό οποιεσδήποτε συνθήκες.
Έχουμε μία μεγάλη διαφορά με την Τουρκία, την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Εάν η Τουρκία έχει άλλες αξιώσεις, δεν τις αναγνωρίζουμε, είναι εντελώς αβάσιμες και κανένας Έλληνας Πρωθυπουργός δεν θα ήταν ποτέ διατεθειμένος να συμμετάσχει σε οποιαδήποτε συζήτηση ή διαπραγμάτευση σχετικά με αυτές τις αξιώσεις.
Τα έχω καταστήσει αυτά απολύτως σαφή στον Πρόεδρο Erdoğan, με τον οποίο διατηρώ μια λειτουργική και, θα έλεγα, καλή σχέση. Τον έχω συναντήσει πολλές φορές, και θα έλεγα ότι τα τελευταία δύο με τρία χρόνια έχει σημειωθεί μια λογική αποκλιμάκωση των εντάσεων. Μερικές φορές παρατηρούμε εξάρσεις στη δραστηριότητα και τη ρητορική, είδαμε μία τον τελευταίο μήνα. Ευελπιστώ ότι μπορεί να περιοριστεί και πάλι.
Ωστόσο, δεν είμαι και αφελής. Θα ενισχύσω τις ένοπλες δυνάμεις μας. Το έχω πράξει συστηματικά. Πιθανότατα βρίσκονται σε καλύτερη κατάσταση παρά ποτέ. Χρειαζόμαστε ισχυρή αποτρεπτική ικανότητα. Πρέπει να επενδύσουμε στην ποιοτική υπεροχή όπου μπορούμε.
Και, φυσικά, χρειαζόμαστε ισχυρές συμμαχίες. Είμαστε μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υπάρχει ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής στη Συνθήκη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την οποία θέλω να καταστήσω επιχειρησιακά λειτουργική και να έχει πραγματική βάση, να μην είναι απλώς κάτι για το οποίο μιλάμε θεωρητικά. Έχουμε πολύ ισχυρή εταιρική σχέση με το Ισραήλ. Έχουμε ισχυρές εταιρικές σχέσεις με τις χώρες του Κόλπου.
Συνεπώς, ισχυρή οικονομία, ισχυρή άμυνα, ισχυρές συμμαχίες, αλλά ταυτόχρονα προθυμία να συνεργαστούμε με την Τουρκία, θέτοντας όμως απολύτως σαφείς κόκκινες γραμμές όσον αφορά το τι μπορεί να συζητηθεί και τι όχι. Θα έλεγα ότι αυτή είναι η σωστή προσέγγιση για τη διαχείριση της Τουρκίας.
H.R. McMaster: Κύριε Πρωθυπουργέ, θα ήθελα να συζητήσουμε λίγο περισσότερο και για τις σχέσεις ΗΠΑ και Ελλάδας, οι οποίες γνωρίζετε ότι είναι αρκετά ισχυρές. Υπάρχει μια υπέροχη ελληνοαμερικανική κοινότητα εδώ, στις Ηνωμένες Πολιτείες, και αυτοί οι δεσμοί οδηγούν, πιστεύω, σε πραγματικά βαθύ ενδιαφέρον μεταξύ των χωρών μας. Βλέπω τις διμερείς μας σχέσεις να ενισχύονται από αμυντική άποψη. Ποια είναι η ατζέντα σας για τις σχέσεις ΗΠΑ – Ελλάδας στο μέλλον;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Πιστεύω ότι οι σχέσεις μας είναι πιο ισχυρές παρά ποτέ. Πρόκειται για μια σχέση που υπερβαίνει, πιστεύω, κυβερνήσεις και κυβερνητικές θητείες. Διότι βασίζεται, θεωρώ, σε δύο πυλώνες. Τον έναν τον αναφέρατε: υπάρχει μια καταπληκτική ελληνοαμερικανική κοινότητα, η οποία αποτελεί τη φυσική γέφυρα μεταξύ των δύο χωρών μας. Και ο δεύτερος είναι τα κοινά συμφέροντα ασφάλειας, ειδικά όσον αφορά την Ανατολική Μεσόγειο. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Ελλάδα έχει πολλούς φίλους και στα δύο κόμματα του Κογκρέσου των ΗΠΑ, πρόκειται για μια διακομματική προσέγγιση που δεν ασπάζεται μόνο η νυν κυβέρνηση.
Μπορούμε και θα κάνουμε περισσότερα. Για παράδειγμα, αναφέρθηκα στη ναυτιλία. Αν οι ΗΠΑ θέλουν να εξάγουν περισσότερο υγροποιημένο φυσικό αέριο -κάτι που αποτελεί προτεραιότητα για την παρούσα κυβέρνηση- και η Ευρώπη θέλει να αγοράσει LNG, ποιος θα μεταφέρει αυτό το LNG; Το 25% των πλοίων μεταφοράς LNG σε διεθνές επίπεδο ανήκει σε Έλληνες, αυτό μας δίνει πλεονέκτημα. Αν οι ΗΠΑ θέλουν να εξάγουν φυσικό αέριο στην Ευρώπη, γιατί να μην χρησιμοποιήσουν την Ελλάδα ως σημείο εισόδου; Το έχουμε κάνει. Έχουμε τον κάθετο διάδρομο για τον εφοδιασμό των βόρειων γειτόνων μας, που φτάνει μέχρι την Ουκρανία.
Αν θέλετε να εστιάσετε στο IMEC, το σχέδιο της σύνδεσης μεταξύ Ινδίας, Μέσης Ανατολής και Ευρώπης, απλά κοιτάξτε τον χάρτη, η Ελλάδα αποτελεί το φυσικό σημείο εισόδου όσον αφορά την ηπειρωτική Ευρώπη.
Ακόμη και σε ό,τι αφορά τις καθαρά επιχειρηματικές ευκαιρίες, είμαστε ανοιχτοί σε συνεργασίες και υπάρχουν πολλές ενδιαφέρουσες επενδυτικές ευκαιρίες για τα αμερικανικά κεφάλαια να επενδύσουν στην Ελλάδα. Πρόκειται λοιπόν για μια ιδιαίτερα ευρεία σχέση που, θα έλεγα, πηγαίνει πέρα από την ασφάλεια και την άμυνα.
Θέλω όμως να επικεντρωθώ στην ελληνοαμερικανική κοινότητα, επειδή για πρώτη φορά δώσαμε το δικαίωμα επιστολικής ψήφου. Μπορείτε πράγματι να ψηφίσετε μέσω ταχυδρομείου, κάτι που δεν ίσχυε στην Ελλάδα. Αυτό θα γίνει για πρώτη φορά στις επόμενες εκλογές, οπότε θέλουμε και οι Έλληνες που έχουν δικαίωμα ψήφου να συμμετέχουν στις εκλογές μας. Θα μπορούν να το κάνουν για πρώτη φορά στις επόμενες κάλπες, του 2027.
Και φυσικά, από ιστορικής άποψης, όταν θα γιορτάζετε την 250ή επέτειο της Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας, απλά κοιτάξτε πόσο επηρεάστηκαν οι ιδρυτές των ΗΠΑ από την αρχαία Ελλάδα και…
H.R. McMaster: Έχω εδώ, κ. Πρωθυπουργέ, ένα βιβλίο το οποίο διαβάζω, «Pursuit of Happiness».
Κυριάκος Μητσοτάκης: Θα πρέπει να το διαβάσω. Ποιος είναι ο συγγραφέας;
H.R. McMaster: Είναι του Jeffrey Rosen. Είναι ένα φανταστικό βιβλίο. Ο υπότιτλος είναι: «Πώς οι κλασικοί συγγραφείς για την αρετή ενέπνευσαν τη ζωή των Ιδρυτών και διαμόρφωσαν την Αμερική».
Κυριάκος Μητσοτάκης: Ορίστε λοιπόν. Αλλά και οι δικοί μας Ιδρυτές εμπνεύστηκαν από τον αγώνα σας για την ανεξαρτησία, όταν και εμείς παλέψαμε για τη δική μας ανεξαρτησία, το 1821. Και είναι ενδιαφέρον ότι οι ιδρυτές των δύο χωρών επικοινωνούσαν μεταξύ τους. Υπάρχουν επιστολές που ανταλλάχθηκαν μεταξύ του Jefferson και του Αδαμάντιου Κοραή, ο οποίος ήταν κατά κάποιον τρόπο ο πνευματικός εμπνευστής της ελληνικής ανεξαρτησίας. Είναι συνεπώς μια συναρπαστική ιστορία. Και, βεβαίως, πολεμήσαμε μαζί πολλές φορές, σε δύο πολέμους. Η Αμερική ήταν εκεί για να βοηθήσει στην ανασυγκρότησή μας μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν η Ελλάδα είχε επίσης καταστραφεί από έναν εμφύλιο πόλεμο. Πρόκειται, λοιπόν, για πολύ ισχυρούς δεσμούς, και πρέπει να μιλάμε ανοιχτά γι’ αυτούς και να τους αξιοποιούμε.
H.R. McMaster: Απολύτως. Και να τους γιορτάζουμε. Ήσασταν πολύ γενναιόδωρος με το χρόνο σας. Έχω μια τελευταία ερώτηση που θα ήθελα να σας κάνω: θα μπορούσατε να μοιραστείτε με τους τηλεθεατές μας τι σας οδήγησε στην ενασχόληση με τα κοινά και να μας πείτε λίγα λόγια για τη φιλοσοφία σας όσον αφορά την ηγεσία;
Σας έχω ακούσει να λέτε ότι είναι μεγάλο πλεονέκτημά να σας υποτιμούν. Έχετε μιλήσει επίσης για την ανάγκη ενός ηγέτη να ενώνει, να ηγείται κομματος στο οποίο συνυπάρχουν πολλές διαφορετικές απόψεις. Αλλά ξέρω ότι οι τηλεθεατές μας θα επωφεληθούν πάρα πολύ ακούγοντας τι σας οδήγησε στην ενασχόληση με τα κοινά και τη φιλοσοφία σας για την ηγεσία.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Η πορεία μου, καθώς προέρχομαι από πολιτική οικογένεια, είχε ουσιαστικά κάποιες αναταράξεις. Ο πατέρας μου ήταν Πρωθυπουργός. Πάντα με γοήτευε η ενασχόληση με τα κοινά, αλλά σε κάποιο σημείο, απογοητευμένος από το γεγονός ότι ο πατέρας μου ηττήθηκε σε εκλογές, αποφάσισα ότι ήθελα να σταδιοδρομήσω στον ιδιωτικό τομέα και για σχεδόν μια δεκαετία δεν ήθελα να ακούσω τίποτα για πολιτική. Έτσι, έκανα τα πρώτα μου βήματα στις επιχειρήσεις και στον τομέα των επιχειρηματικών κεφαλαίων (venture capital). Ήταν μια συναρπαστική εμπειρία για εμένα.
Κάποια στιγμή συνειδητοποίησα ότι το να μένεις ουδέτερος και απλώς να εκφράζεις απόψεις για το πώς μπορεί να αλλάξει η χώρα σου δεν είναι ιδιαίτερα εποικοδομητική προσέγγιση. Έτσι, πήρα την απόφαση να κάνω το μεγάλο βήμα και σε κάποιο σημείο αποφάσισα να θέσω υποψηφιότητα για την ηγεσία του κόμματός μου, μολονότι οι πιθανότητες δεν ήταν με το μέρος μου -ήμουν ξεκάθαρα αουτσάιντερ. Τελικά κέρδισα και μετά επικράτησα σε δύο εθνικές εκλογές. Άλλαξα το κόμμα μου, διεύρυνα το κοινό στο οποίο απευθύνεται το κόμμα, καθιστώντας απολύτως σαφές ότι είμαι ένας εκσυγχρονιστής και ότι θα επιδιώκω την αλλαγή αντί της συνέχειας.
Όταν μερικές φορές κοιτάζω πίσω, αυτά εξακολουθούν να με συναρπάζουν. Είναι ένα μακρύ ταξίδι. Ο χρόνος περνάει γρήγορα όταν αναλαμβάνεις αυτά τα καθήκοντα, αλλά η ενέργεια για να συνεχίσω υπάρχει, γιατί είναι αρκετά εύκολο για μια χώρα να κάνει βήματα προς τα πίσω. Γι’ αυτό και θα θέσω υποψηφιότητα για τρίτη θητεία -στην Ελλάδα δεν υπάρχει ανώτατος αριθμός θητειών, συνήθως δεν υπάρχουν τέτοια όρια στα κοινοβουλευτικά συστήματα-, επειδή εξακολουθώ να πιστεύω ότι υπάρχει δουλειά που πρέπει να γίνει και επειδή θέλω να βεβαιωθώ ότι οι αλλαγές που υλοποιούμε θα είναι μη αναστρέψιμες.
Όπως σας έχω πει, έχουμε κάνει πολλές θυσίες ως χώρα. Έχουμε σημειώσει μεγάλη πρόοδο, αλλά εξακολουθούν να υπάρχουν προβλήματα. Ακόμα και σήμερα, αντιμετωπίζουμε σοβαρό πρόβλημα ως προς το προσιτό κόστος ζωής. Υπάρχουν ακόμα πολίτες που δυσκολεύονται, πολλές μεταρρυθμίσεις που πρέπει να υλοποιηθούν.
Πρέπει να αποδεχτείς το γεγονός ότι υπάρχουν τόσα πολλά προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπίζεις, πρέπει να θέτεις προτεραιότητες, αλλά πιστεύω ότι στην Ελλάδα έχουμε κάνει τις σωστές επιλογές στα μεγάλα μέτωπα: ενίσχυση της οικονομίας, ενίσχυση της άμυνάς μας, ψηφιοποίηση του κράτους. Αυτές είναι σημαντικές μεταρρυθμίσεις στις οποίες μπορούμε να βασιστούμε.
Θα έλεγα, λοιπόν, ότι κάθε ιστορία ηγεσίας είναι διαφορετική, αλλά πιστεύω ότι αυτό που τις ενώνει είναι η βαθιά ανάγκη, η επιθυμία να μπορείς να κάνεις αλλαγές και βασικά να αναλαμβάνεις το βάρος της ευθύνης με αξιοπρέπεια, γιατί πρέπει να είσαι υπεύθυνος και να παίρνεις αποφάσεις. Η δουλειά μας είναι να παίρνουμε αποφάσεις σε καθημερινή βάση, δεκάδες αποφάσεις κάθε μέρα. Δεν θα πάρεις μόνο σωστές αποφάσεις, αυτό είναι σίγουρο. Αλλά το μόνο πράγμα που δεν μπορείς να κάνεις στη δουλειά μας είναι να μην παίρνεις αποφάσεις.
H.R. McMaster: Δεν ξέρω πώς να σας ευχαριστήσω που ήσασταν μαζί μας. Θα ήθελα να σας δώσω τον λόγο, υπάρχει ένα τελευταίο μήνυμα που θα θέλατε να στείλετε στους τηλεθεατές μας;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Σας ευχαριστώ που μου δώσατε την ευκαιρία. Είμαι μεγάλος θαυμαστής του podcast σας, κι ευελπιστώ οι τηλεθεατές σας να το απολαύσουν.
H.R. McMaster: Πρωθυπουργέ, κ. Μητσοτάκη, δεν έχω λόγια να σας ευχαριστήσω που είστε μαζί μας στη σημερινή εκπομπή. Και θέλω να σας ευχαριστήσω για τη σταθερή και ισχυρή ηγεσία σας προς υποστήριξη της ελληνικής δημοκρατίας και της ελληνοαμερικανικής εταιρικής σχέσης. Πραγματικά πιστεύω ότι αποτελείτε το πρότυπο της ηγεσίας που χρειαζόμαστε για να ενώσουμε τους ανθρώπους και να αντιστρέψουμε την πόλωση που παρατηρούμε στην πολιτική ζωή αυτές τις μέρες. Σας ευχαριστούμε λοιπόν που ήσασταν μαζί μας. Ήταν πραγματικά χαρά μας.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Σας ευχαριστώ πολύ. Να είστε καλά.