Σε κάθε τυχόν αυθαιρεσία και επιθετικότητα από πλευράς της Τουρκίας θα υπάρχει και μία απάντηση εκ μέρους της ελληνικής πολιτείας, ξεκαθάρισε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης σε συνέντευξή του σε ραδιοφωνικό σταθμό.
Επεσήμανε ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου θα πραγματοποιηθεί με βάση τον προγραμματισμό της εταιρείας τους επόμενους μήνες και πιθανόν η πόντιση του καλωδίου να ξεκινήσει εντός του 2026.
Αρχικά, ο υπουργός επεσήμανε ότι «με τη Διακήρυξη των Αθηνών, είχαμε ένα δομημένο διάλογο με την Τουρκία, ώστε να μπορεί να παράγεται ένα αποτέλεσμα, το οποίο κατά βάση είναι να αποφεύγονται οι εντάσεις, οι οποίες μεταβολίζονται σε κρίσεις. Αυτό το οποίο καταγράφηκε είναι ότι οι δύο χώρες δεν αφίστανται από τις βασικές τους θέσεις».
«Είναι προφανές ότι δεν περιμέναμε ότι η Τουρκία θα αποστεί από θέσεις που έχει διατυπώσει εδώ και δεκαετίες», τόνισε χαρακτηριστικά και υπενθύμισε πως το ανυπόστατο δόγμα της Γαλάζιας Πατρίδας ή των Γκρίζων ζωνών ή της αποστρατιωτικοποίησης ανατρέχει δεκαετίες.
Όμως, τόνισε, «καταφέραμε να αποφύγουμε τις μεγάλες κρίσεις, να έχουμε συντριπτική μείωση των παραβιάσεων, να έχουμε πλήρη διαχείριση του μεταναστευτικού, αυτά είναι τα θετικά της συζήτησης. Οι αξιώσεις της Τουρκίας παραμένουν, πολλές φορές εκφράζονται με επιθετικό τρόπο και είναι κάτι το οποίο προφανώς μας ενοχλεί και θα το θέτουμε, όπως πρέπει, και σε όλα τα διεθνή φόρα».
Ερωτηθείς σχετικά, σημείωσε πως η Διακήρυξη των Αθηνών εξακολουθεί και ισχύει, διότι «είναι ένας μηχανισμός δομημένου διαλόγου για την αποσυμπίεση των κρίσεων. Το κρίσιμο είναι να έχουμε μία βασική κατανόηση: ότι ακόμη κι αν διαφωνείς, οφείλεις να συζητάς. Κατεξοχήν θα πρέπει να συζητάς όταν διαφωνείς, διότι διαφορετικά είναι μαθηματικά βέβαιο ότι θα οδηγηθείς σε μείζονα κρίση».
Υπενθύμισε άλλωστε πως όλες οι κυβερνήσεις στο παρελθόν συζητούσαν με την Τουρκία, ενώ πρόσθεσε πως το να συζητήσεις δε σημαίνει ότι υποχωρείς από τις εθνικές σου θέσεις, το ακριβώς αντίθετο.
«Η Ελλάδα σήμερα είναι σε πολύ καλύτερη θέση σε σχέση με αυτήν που βρισκόταν το 2023: Έχει ενισχύσει τα διεθνή της ερείσματα, έχει διεθνείς συμμαχίες, τις οποίες δεν είχε ποτέ, έχει αποτύπωμα σε διεθνείς οργανισμούς και πολύ ισχυρό λόγο που περνάει», ανέφερε. «Ο χρόνος που μεσολάβησε μας έδωσε την ευκαιρία να ενισχύσουμε καθοριστικά τις εθνικές Ένοπλες Δυνάμεις. Σήμερα μπορούμε να μιλάμε με άλλους όρους στο μέτρο που η υπεροπλία, την οποία έχουμε αποκτήσει σε αέρα και θάλασσα μας δίνει αυτή τη δυνατότητα και η ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας μας δίνει στην πραγματικότητα το περιθώριο να έχουμε μία διαφορετική προσέγγιση».
Αναφορικά με την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου, επεσήμανε πως το έργο θα εκκινήσει, με βάση τον προγραμματισμό της εταιρείας, τους επόμενους μήνες. Για την πόντιση του καλωδίου, σημείωσε «η εκτίμηση που έχω είναι ότι θα είναι τους επόμενους μήνες, πιθανόν και εντός του 2026».
Ξεκαθάρισε πως «το διεθνές δίκαιο είναι πάρα πολύ σαφές, δεν απαιτεί την άδεια της Τουρκίας και ούτε πρόκειται να ζητηθεί η άδεια».
«Ελλάδα, Γαλλία και Κύπρος έχουν μια απολύτως κοινή κατανόηση τόσο για τη σημασία του έργου όσο και για τον τρόπο που θα αναπτυχθεί», επεσήμανε και πρόσθεσε: «Η επικοινωνία, η οποία προβλέπεται από το διεθνές δίκαιο είναι κατά βάση για την προστασία των ναυτιλομένων, είναι σημαντικό και για την ναυτιλιακή κοινότητα και για τα παράκτια κράτη να έχουν μία εικόνα για το πώς θα κινηθεί το έργο, έτσι ώστε να μην υπάρχουν ατυχήματα στο πεδίο».
Όπως τόνισε χαρακτηριστικά ο υπουργός Εξωτερικών, «είμαστε πάντοτε έτοιμοι για οποιοδήποτε σενάριο, από το πιο ήπιο μέχρι το πιο έντονο. Δεν ανησυχούμε, έχουμε βεβαίως πολύ αυξημένη προσοχή στα ζητήματα αυτά. Προετοιμαζόμαστε για κάθε σενάριο».
Ανέφερε πως σήμερα θα υπογραφεί η διευρυμένη συμφωνία για την αμυντική ασφάλεια της χώρας με το Ισραήλ. «Φροντίζουμε κάθε μέρα να ενισχύουμε τη χώρα σε ό,τι αφορά την αμυντική της θωράκιση και να διευρύνουμε το διπλωματικό μας αποτύπωμα».
«Για πρώτη φορά η Ελλάδα έχει την απόλυτη πρωτοβουλία των κινήσεων»
Ερωτηθείς για το νομοσχέδιο για τη «Γαλάζια Πατρίδα» από την Τουρκία, επεσήμανε πως, προς το παρόν, δεν υπάρχει σαφές χρονοδιάγραμμα και δε γνωρίζουμε το περιεχόμενο του συγκεκριμένου νομοσχεδίου.
«Έχουμε λάβει τα μέτρα μας, έχουν ενημερωθεί, ως όφειλαν, οι αρμόδιες ευρωπαϊκές και διεθνείς αρχές. Μια τέτοια ενέργεια, εκ μέρους της Τουρκίας, δεν παράγει κανένα εξωτερικό αποτέλεσμα. Είναι ένα ζήτημα εσωτερικής κατανάλωσης το να υπάρξει ένας νόμος που καθορίζει ζητήματα θαλάσσιας δικαιοδοσίας, δεν έχει καμία εξωτερική έννομη συνέπεια».
Σημείωσε πως δεν είναι όπως το θαλάσσιο χωροταξικό της Ελλάδας, το οποίο έχει ισχύ ευρωπαϊκού κεκτημένου. «Έχουμε μία ενέργεια που συνιστά αντίδραση σε δικές μας πρωτοβουλίες, χωρίς καμία πρακτική εξωτερική συνέπεια».
«Για πρώτη φορά η Ελλάδα έχει την απόλυτη πρωτοβουλία των κινήσεων», τόνισε. «Η Ελλάδα εκδίδει θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό με ισχύ ευρωπαϊκού κεκτημένου, η Τουρκία ακολουθεί και θα εκδώσει ένα νόμο, από ότι διαφαίνεται, για τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες. Η Ελλάδα θα αντιδράσει προφανώς όπως κρίνει. Η Ελλάδα δημοσιεύει θαλάσσια περιβαλλοντικά πάρκα και ακολουθεί η Τουρκία με δικά της θαλάσσια περιβαλλοντικά πάρκα. Η Ελλάδα μεριμνά για την διευρυμένη αμυντική θωράκιση, η Τουρκία ακολουθεί διεκδικώντας συμμετοχή στην ευρωπαϊκή άμυνα και σε εξοπλιστικά προγράμματα».
«Εκείνο το οποίο διαφοροποιεί το σήμερα από το χθες, είναι ότι η Ελλάδα δεν ακολουθεί, είναι μπροστά, αναλαμβάνει πρωτοβουλίες και γνωρίζει τι θα ακολουθήσει. Δεν είμαστε αιθεροβάμονες να πιστεύουμε ότι εμείς θα αναλαμβάνουμε πρωτοβουλίες και η Τουρκία απλώς θα παρακολουθεί».
Σημείωσε δε πως «η αντιπολίτευση διαπνέεται από μία βαθύτατη υποκρισία διότι ουδέποτε όταν ήταν σε θέσεις εξουσίας δεν έκανε ούτε κατ’ ελάχιστον κάτι από αυτά τα οποία έχουν γίνει σήμερα».
«Ενώ όλοι συμφωνούν ότι πρέπει να συνομιλούμε με την Τουρκία, από την άλλη πλευρά οποιαδήποτε αντίδραση της Τουρκίας θεωρείται ότι θα πρέπει να μας εξωθεί στο να διεκδικούμε κυρώσεις και λοιπά», ανέφερε. «Μα είναι προφανές ότι όταν η Ελλάδα αναλαμβάνει πρωτοβουλίες θα υπάρχει αντίδραση. Την αντίδραση την μετρούμε, την αξιολογούμε και πάντοτε από θέση ευθύνης ερχόμαστε και απαντούμε τεκμηριωμένα και στους διεθνείς οργανισμούς και στο πεδίο».
«Δε θα πρέπει να ανησυχεί ούτε η αντιπολίτευση ούτε η ελληνική κοινωνία. Η ελληνική κυβέρνηση μεριμνά για τη διεύρυνση των εθνικών συμφερόντων και ήδη έχει υπάρξει ενημέρωση των διεθνών οργανισμών και ιδίως των ευρωπαϊκών αρχών για τα ζητήματα, τα οποία αφορούν τα ελληνοτουρκικά».
Τέλος, ερωτηθείς για τις δηλώσεις του πρώην πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά και των συνεργατών του, επεσήμανε ότι «είναι σεβαστές οι απόψεις του καθενός, πολλώ δε μάλλον ενός πρώην πρωθυπουργού. Από την άλλη, από τη στιγμή που ο ίδιος ασκεί κριτική θα πρέπει να είναι δεκτικός απέναντι στην κριτική».
«Ευτυχώς για όλους μας, τα αποτελέσματα της εξωτερικής πολιτικής δεν κρίνονται από τις ιδεοληψίες του καθενός, αλλά από αντικειμενικά δεδομένα», επεσήμανε. «Ο κ. Σαμαράς κατηγορεί ότι έχει υπάρξει μία ιδεολογική απομείωση της Νέας Δημοκρατίας, όταν ο ίδιος κυβερνούσε το ΠΑΣΟΚ. Κατηγορεί για το διάλογο με την Τουρκία, όταν ο ίδιος συζητούσε με την Τουρκία. Επί ημερών Σαμαρά είχαμε έξι κύκλους διερευνητικών επαφών, όπου συζητούνταν θέματα οριοθετήσεων θαλασσίων ζωνών. Ο κ. Σαμαράς ταξίδεψε στην Άγκυρα και είδε τον Ερντογάν και υπέγραψε σειρά συμφωνιών και μάλιστα τα έπραξε αυτά, ενώ το 2014 είχαμε περίπου 2.500 παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου».
«Ας δει κάποιος αντικειμενικά, τεκμηριωμένα και με ευθύνη εάν το 2012 – 2015 παρήχθη ένα θετικό αποτέλεσμα για τις εθνικές θέσεις, σε σχέση με το σήμερα», τόνισε. «Σήμερα, το 2026, η ελληνική εθνική θέση έχει αυξηθεί κατακόρυφα, έχουμε πάρα πολύ ισχυρό διεθνές αποτύπωμα, έχουμε ισχυρή άμυνα, ισχυρή οικονομία που μας δίνει τη δυνατότητα να συζητούμε από θέση ισχύος».
«Ο ίδιος έχει επιλέξει να είναι ένας ισχυρός παίκτης στο πολιτικό σκηνικό, να επανέλθει ως αρχηγός ενός πολιτικού φορέα και θα πρέπει να βρει ένα αφήγημα. Δυστυχώς όμως όταν το αφήγημα αναφέρεται στα εθνικά η ευθύνη θα πρέπει να είναι 10 φορές μεγαλύτερη από οποιοδήποτε άλλο αντικείμενο», κατέληξε.
