Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ήταν το βράδυ της Δευτέρας ο κεντρικός ομιλητής στο συνέδριο Digital Economy Forum που διοργανώνει ο ΣΕΠΕ στο ξενοδοχείο InterContinental. Προσερχόμενος στην εκδήλωση και πριν την ομιλία του, ο κ. Μητσοτάκης είχε την ευκαιρία να επισκεφθεί τα περίπτερα των start-up εταιρειών και να συνομιλήσει με νέους επιχειρηματίες και επιστήμονες οι οποίοι δραστηριοποιούνται στην ελληνική αγορά κι όχι μόνο.
Ακολουθεί ολόκληρη η ομιλία του Πρωθυπουργού στο Digital Economy Forum:
Κύρια Πρόεδρε, κύριοι Υπουργοί, κυρίες και κύριοι, με μεγάλη χαρά βρίσκομαι απόψε εδώ, στον Σύνδεσμο Επιχειρήσεων Πληροφορικής και Επικοινωνιών Ελλάδος, αυτή τη φορά ως Πρωθυπουργός της χώρας. Ξέρετε ότι πολλές φορές είχαμε την ευκαιρία να συνομιλήσουμε στο παρελθόν και επιτρέψτε μου πριν ξεκινήσω μία προσωπική αναφορά. Σκεφτόμουν καθώς έμπαινα στην αίθουσα -και αφού είχα την ευκαιρία να συναντήσω δέκα εξαιρετικές ομάδες από startuppers οι οποίοι επιδιώκουν να διακριθούν στο αντικείμενο που ο καθένας και η καθεμιά έχουν επιλέξει- πόσο νερό έχει μπει στο αυλάκι από το 1999, ακριβώς πριν από 20 χρόνια. Όταν τότε πρωτοβρέθηκα στην Εθνική Τράπεζα και είχα την ιδέα -πρωτοποριακή για εκείνη την εποχή- να δημιουργήσω το πρώτο εξειδικευμένο fund που θα επενδύει σε εταιρείες υψηλής τεχνολογίας στην πατρίδα μας, αλλά και την πρώτη επιχειρηματική θερμοκοιτίδα. Τότε ήμασταν ίσως μπροστά από την εποχή μας και σίγουρα ο δρόμος της επιχειρηματικότητας δεν ήταν στρωμένος με ροδοπέταλα, ούτε ήταν η αυτονόητη επιλογή για πολλά νέα παιδιά.
Μετά από 10 χρόνια κρίσης αισθάνομαι ότι αυτό έχει αλλάξει και μία σημαντική κατάκτηση και για τον δικό σας κλάδο, αλλά και για την Ελληνική οικονομία συνολικά είναι ακριβώς ότι έχουμε πολλά περισσότερα νέα παιδιά, εξαιρετικούς επιστήμονες, οι πιο πολλοί έχουν σπουδάσει στα ελληνικά δημόσια πανεπιστήμια, που επιλέγουν το δρόμο της επιχειρηματικότητας στον κλάδο των τηλεπικοινωνιών της υψηλής τεχνολογίας συνολικά και αυτό είναι κάτι που με κάνει εξαιρετικά αισιόδοξο για την πορεία της χώρας, αισιόδοξο για τον δικό σας στον κλάδο. Βρίσκομαι, λοιπόν, σήμερα εδώ όχι για να σας μιλήσω για αυτά τα οποία θα κάνουμε, όπως έκανα πέρσι, αλλά να σας εξηγήσω το σχέδιό μας για το τι κάνουμε. Τι έχουμε κάνει, τι κάνουμε και βέβαια τι θα κάνουμε και στο άμεσο μέλλον. Με άλλα λόγια για να πληκτρολογήσουμε μαζί το «enter» στην επόμενη μέρα της χώρας. Άλλωστε, για την κυβέρνησή μας ο ψηφιακός μετασχηματισμός του κράτους και της οικονομίας μας αποτελεί κεντρική επιλογή. Ήδη, μέσα σε μόλις τέσσερις μήνες τα βήματα που έγιναν ήταν πολλά. Και θα ακολουθήσουν πολλά περισσότερα και τολμηρότερα.
Αφετηρία υπήρξε η ίδρυση ενός Υπουργείου με σαφή προσανατολισμό και χαρακτήρα. Το χαρτοφυλάκιο της Ψηφιακής Διακυβέρνησης είναι σήμερα διακριτό από το παλιό Υπουργείο Ψηφιακής Πολιτικής -τούτο το γνωρίζουν πολύ καλά οι ειδικοί του κλάδου. Ένα πολιτικό κέντρο με όλες τις σχετικές αρμοδιότητες, τόσο νομοθετικά όσο και τεχνολογικά, ήταν πάντα και το δικό τους αίτημα. Ήταν, όμως, και μία πρωτοβουλία για την οποία είχα δεσμευτεί προσωπικά προεκλογικά. Είχα και εγώ βλέπετε ένα διπλό κίνητρο: την απογοητευτική εικόνα της χώρας, αλλά και την προσωπική μου εμπειρία.
Η πρώτη -και παρά τις εξαιρέσεις τις οποίες ανέφερε η κυρία Πρόεδρος- αποτυπώνεται στη συνολική θέση της χώρας στους ψηφιακούς δείκτες της Ευρώπης. Για παράδειγμα, στο δείκτη της Ψηφιακής Οικονομίας και Κοινωνίας είμαστε 26οι -ψηλότερα μόνο από τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία. Σε ό,τι αφορά τη δεύτερη, η θητεία μου ως Υπουργού Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, κατά το διάστημα από το καλοκαίρι του 2013 μέχρι τον Ιανουάριο του 2015 υπήρξε αποκαλυπτική. Γιατί εκεί διαπίστωσα ότι είχα μεν τη θεσμική ευθύνη της ψηφιακής πολιτικής, αλλά ουσιαστικά κανένα από τα εργαλεία για να την υπηρετήσω.
Η Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων υπαγόταν θυμάμαι, τότε, στο Υπουργείο Οικονομικών. Κρίσιμοι οργανισμοί όπως η ΗΔΙΚΑ, το ΕΔΕΤ, στα Υπουργεία Εργασίας και Παιδείας. Η χάραξη της κεντρικής πολιτικής για τις τηλεπικοινωνίες υπαγόταν στο Υπουργείο Υποδομών.
Αυτό το αρχιπέλαγος της πολυδιάσπασης -με τις άλλοτε επικαλυπτόμενες κι άλλοτε αποκλίνουσες νησίδες αρμοδιοτήτων- αποκτά, τώρα, έναν φάρο που δείχνει μία κοινή πορεία. Μία κεντρική δομή, που έχει τη συνολική ευθύνη του ψηφιακού μετασχηματισμού, με αναφορά απευθείας στον Πρωθυπουργό. Κάτι που απορρέει από ανάγκη για κάθετες αποφάσεις, αλλά με οριζόντιες εφαρμογές. Γιατί, ακριβώς, η συγκεκριμένη πολιτική, ενώ χαράσσεται σ’ ένα κέντρο, αφορά -και όπως καλά γνωρίζετε απλώνεται- σε όλα τα υπουργεία.
Προσθέτω μία ακόμη προτεραιότητα: Την προσέλκυση ανθρώπων με ταλέντο και δεξιότητες για τη στελέχωση των σχετικών θέσεων ευθύνης. Τόσο από τον ιδιωτικό, όσο και από το δημόσιο τομέα. Τόσο από τα πανεπιστήμια, όσο και από το εγχώριο οικοσύστημα της καινοτομίας. Τόσο από την Ελλάδα, όσο και από το εξωτερικό. Κάτι που έχει ήδη αρχίσει να υλοποιείται με αμεροληψία και αντικειμενικότητα. Θεωρώ ότι η ομάδα η οποία συνεργάζεται με τον Υπουργό τον κ. Πιερρακάκη είναι μια ομάδα εξαιρετική που μπορεί να υλοποιήσει το φιλόδοξο σχέδιό μας για το συνολικό ψηφιακό μετασχηματισμό της χώρας.
Κυρίες και Κύριοι,
Σε θεσμικό επίπεδο, η νέα κυβέρνηση αναδιάταξε, ήδη όπως σας είπα, τη δομή του κράτους. Όμως, αυτό το νέο «οργανόγραμμα» -ας το αποκαλέσω έτσι- της Διοίκησης, για να αποδώσει προϋποθέτει δύο στοιχεία: Διαλειτουργικότητα μεταξύ των κέντρων του και απλούστευση των διαδικασιών που τα συνδέουν με τον πολίτη. Και αυτό, τελικά, είναι και το αντίδοτο στο δηλητήριο της γραφειοκρατίας. Ο τρόπος να μην ξοδεύουμε άσκοπα χρόνο και χρήμα και η μόνη λύση για να γίνει καλύτερη η καθημερινότητα του Έλληνα.
Σε αυτό, ακριβώς, το πεδίο καλείται να δράσει ο ψηφιακός μετασχηματισμός. Γιατί, αν αποτιμήσουμε την αλληλεπίδραση των πολιτών με το κράτος, θα διαπιστώσουμε πως αυτή δομείται γύρω τελικά από συγκεκριμένα γεγονότα. Οι σύμβουλοι επιχειρήσεων τα αποκαλούν life events. «Γεγονότα ζωής» -από τη γέννηση ενός παιδιού και την πρώτη εγγραφή του στο σχολείο μέχρι την ανανέωση του διπλώματος ή μιας ταυτότητας ενός ενήλικου.
Πρόκειται για κόμβους στη ζωή όλων μας, των οποίων η θεσμική αναγνώριση απαιτεί διαδικασίες, ακόμη και ουρές, εν μέσω όλων των άλλων υποχρεώσεων του πολίτη. Είναι τα σημεία εκείνα στα οποία ο πολίτης, στιγμές εκείνες στις οποίες ο πολίτης αναγκάζεται να έρθει σε επικοινωνία με το κράτος. Διαδικασίες, όμως, που δεν έχουν θέση στον 21ο αιώνα. Γι’ αυτό κι αξιολογήσαμε ότι η Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων και δομές όπως τα ΚΕΠ πρέπει να έχουν την ίδια στέγη. Μία εύλογη κίνηση, που όμως δεν είχε δρομολογηθεί εδώ και χρόνια.
Δύο από τους νόμους που ήδη ψηφίσαμε -αυτός του Υπουργείου Εσωτερικών για Διοίκηση και Αυτοδιοίκηση, όπως και ο Αναπτυξιακός- περιλαμβάνουν ένα πλούτο διατάξεων που μας ενδιαφέρουν. Σε επίπεδο Υπουργείων, για να το εξηγήσω πολύ απλά, ουσιαστικά πήρα την πρωτοβουλία να καταργήσω το Υπουργείο του οποίου ήμουν προϊστάμενος και να εντάξω ένα μεγάλο κομμάτι του στο νέο Υπουργείο Ψηφιακής Πολιτικής. Και τα ζητήματα που αφορούν απλά τη διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού στο Υπουργείο Εσωτερικών και Δημόσιας Διοίκησης.
Επιγραμματικά αναφέρω πρωτοβουλίες που έχουν ήδη ψηφιστεί από αυτήν την κυβέρνηση και που σας αφορούν όλους άμεσα:
– Απλοποίηση της αδειοδότησης συστημάτων κεραιών κινητής τηλεφωνίας: Ένα ζήτημα που ταλανίζει την εγχώρια αγορά τηλεπικοινωνιών από τη δεκαετία του 1990, λύθηκε με έναν νόμο και με λίγες διατάξεις. Εξαιρετικά σημαντική η παρέμβαση ενόψει και των νέων δικτύων 5ης γενιάς που θα χρειαστούν περισσότερες κεραίες.
– Δημιουργία ενός Ενιαίου Ψηφιακού Χάρτη: Πρόθεσή μας όλα τα λεγόμενα γεωχωρικά στοιχεία -όπως χρήσεις γης και πολεοδομικές πληροφορίες- να βρίσκονται σε μια ενιαία πύλη, προσιτές στον πολίτη.
– Δημιουργία της ψηφιακής πύλης gov.gr: Μία τομή στην οποία θα επανέλθω αναλυτικότερα. Γιατί θα αποτελέσει την γέφυρα για μία εντελώς νέα σχέση του πολίτη με το κράτος.
– Και νέος σχεδιασμός Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας: Ένα ζητούμενο των καιρών, η σημασία του οποίου νομίζω πως περιττεύει να υπογραμμιστεί. Γι΄αυτό και αποτελεί προτεραιότητά μας.
Γνωρίζουμε τα αλλεπάλληλα κρούσματα κυβερνοπολέμου που εκδηλώνονται σε άλλα σημεία του πλανήτη, διαβρώνοντας την κρατική ασφάλεια και υπονομεύοντας τη δημοκρατική διαδικασία, επιθέσεις οι οποίες συχνά έχουν θύματα και επιχειρήσεις. Η πρώτη δική μας απάντηση ήταν να εφαρμόσουμε αμέσως την Ευρωπαϊκή Οδηγία για την ενιαία προστασία συστημάτων δικτύου και πληροφοριών, ορίζοντας ποιες εθνικές υποδομές κατατάσσονται ως κρίσιμες. Και θα ακολουθήσουν, προφανώς, πολλές ακόμη πρωτοβουλίες. Βασισμένες στο πνεύμα της σχετικής οδηγίας και αξιοποιώντας τα μέσα της εργαλειοθήκης της.
Κυρίες και κύριοι,
Το έργο που έχει ήδη συντελεστεί -ψηφίδες του οποίου επικαλέστηκα συνοπτικά- είναι πράγματι πυκνό για το διάστημα στο οποίο ξεδιπλώθηκε. Είναι όμως ενδεικτικό και της σοβαρής προετοιμασίας η οποία είχε προηγηθεί. Αλλά και της δυναμικής προόδου που έρχεται. Μία πρόοδος, η οποία θέτει έξι κεντρικούς στόχους για τους οποίους θέλω να σας μιλήσω σε συντομία.
Ο πρώτος αφορά την ίδρυση της πλατφόρμας gov.gr, ως μοναδικής πύλης για την πρόσβαση των πολιτών στο Δημόσιο και στις υπηρεσίες του. Είτε από υπολογιστή, είτε από κινητό τηλέφωνο, είτε από οποιαδήποτε άλλη συσκευή. Το gov.gr θα αποτελεί το ενιαίο και αμέσως αναγνωρίσιμο «πρόσωπο» του Δημοσίου στους πολίτες. Είναι αποτέλεσμα μελέτης και αξιοποίησης ενός ανάλογου συστήματος που λειτουργεί με πολύ μεγάλη επιτυχία στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Στην αρχή, στην πύλη αυτή θα συγκεντρωθούν όλες οι δημόσιες υπηρεσίες που ήδη παρέχουν ψηφιακά τις υπηρεσίες τους. Προσθέτοντας, ωστόσο, και δύο από τις πιο διαδεδομένες πράξεις του πολίτη: την εξουσιοδότηση και την υπεύθυνη δήλωση.
Εκεί θα περάσουν και οι περισσότερες από τις υπηρεσίες που τώρα το κράτος παρέχει με τον παραδοσιακό τρόπο. Και, καθώς πρόκειται για έναν κυλιόμενο προγραμματισμό τετραετίας, θα εντάσσονται διαρκώς όλο και πιο νέα στοιχεία. Η πύλη, πάντως, θα είναι διαθέσιμη, για την πρώτη εφαρμογή της, το πρώτο εξάμηνο του 2020.
Η δεύτερη στόχευση αφορά την έννοια της προσωπικής ταυτοποίησης, με τις διαδικασίες του διαγωνισμού για τις Ταυτότητες Νέου Τύπου. Εδω πρότυπό μας αποτελεί η περίπτωση της Εσθονίας. Ο τέος Πρόεδρος της Εσθονίας μάλιστα συμβουλεύει τον Υπουργό σε ζητήματα ψηφιακής πολιτικής. Εσθονία, ένα κράτος όπου η ψηφιακή ταυτότητα έχει μετατραπεί σε εύκολη δίοδο πρόσβασης προς όλες τις δημόσιες υπηρεσίες.
Αυτό θα είναι το χαρακτηριστικό και των δικών μας νέων ταυτοτήτων: Θα είναι έγχρωμες, με σύγχρονη ψηφιακή υποδομή και θα προσφέρουν τη δυνατότητα ψηφιακών υπογραφών για τους πολίτες. Κάτι που θα επιτρέψει να επικοινωνούμε και να εξυπηρετούμαστε, πλέον, από απόσταση και χωρίς την φυσική μας παρουσία.
Η στρατηγική μας για την ταυτοποίηση περιλαμβάνει και τη χρήση, όπως έχει εξαγγείλει ο Υπουργός, ενός ενιαίου αριθμού για τις συναλλαγές μας με το Δημόσιο. Το ΑΦΜ, το ΑΜΚΑ, ο αριθμός ταυτότητας και τόσοι άλλοι αριθμοί θα γίνουν, δηλαδή, ένας αριθμός που θα συνδέεται με τις νέες ταυτότητες. Ένας συγκεκριμένος αριθμός θα εκδίδεται με τη γέννηση κάθε παιδιού, θα ακολουθεί κάθε πολίτη καθόλη τη διάρκεια της ζωής του.
Ο τρίτος στόχος αφορά την απλοποίηση των διαδικασιών και την ολοκλήρωση του ομώνυμου Εθνικού Προγράμματος. Με ακρογωνιαίο λίθο του την αρχή «μόνον άπαξ» -το αγγλικό «once only». Το Δημόσιο δεν θα ζητά, πλέον, ξανά και ξανά από τον πολίτη δεδομένα που ήδη του έχουν δοθεί. Κάτι το οποίο ειρήσθω εν παρόδω προβλέπεται ήδη από τη σχετική νομοθεσία, πλην όμως είναι παντελώς ανεφάρμοστο στην πράξη.
Γιατί η απλοποίηση των διαδικασιών είναι η άλλη όψη της ψηφιοποίησης. Διαφορετικά, το μόνο που θα πετυχαίναμε θα ήταν να μετατρέψουμε την παλιά γραφειοκρατία σε μοντέρνα και ηλεκτρονική. Ήδη, αναπτύσσουμε έναν κωδικοποιημένο τρόπο καταγραφής των διαδικασιών ανά υπουργείο, ώστε αυτή η προσέγγιση να γίνει όσο το δυνατόν πιο συστηματική. Και σύντομα θα ανακοινώσουμε ένα πρώτο πακέτο απλοποιήσεων.
Ένα απτό, μικρό αλλά σημαντικό δείγμα είναι και η διασύνδεση της Αρχής Δημοσίων Εσόδων με το Μητρώο Πολιτών του Υπουργείου Εσωτερικών που ανακοινώθηκε προ ημερών. Ποιο είναι το αποτέλεσμα; Από 1ης Δεκεμβρίου οι πολίτες δεν θα είναι πλέον υποχρεωμένοι να προσκομίζουν στις φορολογικές Αρχές έγγραφα για ληξιαρχικά γεγονότα που τους αφορούν. Πιστοποιητικά γάμων, γεννήσεων ή διαζυγίων όπως και κάθε μεταβολή στην οικογενειακή κατάσταση θα ανταλλάσσονται, στο εξής, μόνο μεταξύ των υπηρεσιών. Απλά, γρήγορα, χωρίς την ταλαιπωρία του πολίτη. Ένα μόνο παράδειγμα του πως αλλάζει η ζωή των πολιτών από τη διασύνδεση των βασικών βάσεων δεδομένων του Ελληνικού Δημοσίου.
Ο τέταρτος στόχος μας προβλέπει την πρόσβαση στις νέες τηλεπικοινωνίες. Μία βασική, δηλαδή, ατομική και κοινωνική ανάγκη. Ήδη, ανοίξαμε το διάλογο για το έργο «Ultra Fast Broadband». Έχουμε ανακοινώσει, επίσης, λεπτομερές χρονοδιάγραμμα για την προκήρυξη του φάσματος του 5G μέχρι τα μέσα του 2021. Και με έμφαση στη μακροπρόθεσμη επένδυση, ώστε η Ελλάδα να αλλάξει, επιτέλους, κλίμακα και ως προς τις ψηφιακές της υποδομές.
Πρέπει, όμως, να το παραδεχτούμε: Το κόστος των δεδομένων στη χώρα μας παραμένει πολύ υψηλό. Πολλές από τις σχετικές διεθνείς μετρήσεις δεν αντανακλούν ακριβώς την πραγματικότητα, δεδομένου ότι αναφέρονται σε ονομαστικές και όχι πραγματικές τιμές. Είναι, λοιπόν, αναγκαίο οι πάροχοι της κινητής τηλεφωνίας να αναπροσαρμόσουν τις τιμολογιακές τους πολιτικές προς τα κάτω. Ώστε να σταθούν και αυτοί αρωγοί στο ψηφιακό εγχείρημα. Καθαρές κουβέντες, καθαρές λύσεις.
Η πέμπτη πτυχή της πολιτικής μας αφορά στο ανθρώπινο δυναμικό. Εστιάζει στο reskilling -στην καλλιέργεια, δηλαδή, των νέων δεξιοτήτων στο σύνολο του πληθυσμού. Γιατί αυτές είναι που θα καθορίσουν τις νέες ανισότητες των επόμενων δεκαετιών. Η προσαρμογή στις συνθήκες της Τέταρτης Βιομηχανικής Επανάστασης δεν απαιτεί, πλέον, μόνο εξειδίκευση και συγκεκριμένες επαγγελματικές ικανότητες. Αλλά απαιτεί και ένα πρόσθετο προσόν: Την προσαρμοστικότητα σε διαρκώς μεταβαλλόμενες καταστάσεις.
Με απλά λόγια, οι γενιές πριν από την κρίση -η δική μας γενιά- κλήθηκαν απλώς «να μάθουν». Να εκπαιδευτούν, δηλαδή, σε μια επιστήμη ή σε μια τέχνη, με την προοπτική αυτή η γνώση να τους συνοδεύει σε όλη τους την επαγγελματική διαδρομή. Όμως οι σημερινοί νέοι καλούνται να ξεμάθουν, να έχουν τη δυνατότητα να ξεμαθαίνουν πράγματα τα οποία έχουν μάθει ή κυρίως «να μάθουν, να μαθαίνουν». Δηλαδή να είναι, ανά πάσα στιγμή, έτοιμοι να εξοικειωθούν σε κάτι καινοτόμο, πάνω στη δουλειά τους ή ακόμη σε μια εντελώς νέα δουλειά.
Η πραγματική και η ψηφιακή σφαίρα θα τέμνονται, στο εξής, ολοένα και πιο πολύ. Επομένως, το reskilling δεν μπορεί παρά να είναι, σε μεγάλο βαθμό, ψηφιακό. Έχω πλήρη γνώση του χάσματος δεξιοτήτων στην αγορά εργασίας. Παρά το γεγονός ότι η χώρα εξακολουθεί να έχει απαγορευτικά μεγάλη ανεργία υπάρχει έλλειμμα κατάλληλου προσωπικού για διαθέσιμες θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης. Μόνη άμεση λύση είναι ο ανάλογος προσανατολισμός της εκπαίδευσης σε όλες τις βαθμίδες. Αλλά και ένα ευρύ σχέδιο επιμορφωτικών προγραμμάτων για ανέργους και ήδη απασχολούμενους. Εδώ θα χρειαστεί η συνεργασία του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης τόσο με το Υπουργείο Παιδείας, όσο και με το Υπουργείο Εργασίας, αλλά και με τον ιδιωτικό τομέα, ο οποίος έχει μεγάλη εξειδίκευση και μεγάλη εμπειρία σε τέτοια προγράμματα.
Και βέβαια -ανοίγω μια παρένθεση μιας και μιλάμε για ανθρώπινο δυναμικό- δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι αυτή τη στιγμή 400.000 νέοι συμπολίτες μας έφυγαν στο εξωτερικό αναζητώντας ένα καλύτερο αύριο. Αρκετοί έφυγαν από τον κλάδο της πληροφορικής. Εγκατέλειψαν δουλειές που είχαν στην Ελλάδα. Δεν έφυγαν επειδή δεν έβρισκαν δουλειά στην Ελλάδα. Τις εγκατέλειψαν κυρίως λόγω της απαγορευτικής φορολογίας και ενός ασφαλιστικού συστήματος το οποίο συνέδεε με απόλυτο γραμμικό τρόπο το ύψος των εισφορών με το εισόδημά τους.
Αυτά αλλάζουν ήδη. Και σε συνδυασμό με τη γενικότερη αισιοδοξία, η οποία υπάρχει πια στην Ελλάδα, και την πίστη ότι η Ελλάδα μπαίνει στο σωστό δρόμο και ατενίζει το μέλλον με αισιοδοξία, πιστεύω ότι ένα σημαντικό τμήμα του ανθρώπινου δυναμικού, ειδικά στους κλάδους τεχνολογίας που έφυγε από την Ελλάδα στο εξωτερικό, θα ξανακάνει το βήμα να επιστρέψει στην πατρίδα του. Κατά συνέπεια, να προσθέσει το απαραίτητο ανθρώπινο κεφάλαιο το οποίο τόσο χρειάζεται η χώρα για να μπορέσει να κάνει το μεγάλο ψηφιακό άλμα στο μέλλον.
Έκτη και τελευταία στόχευσή μας ειναι η αξιοποίηση των ανοιχτών δεδομένων. Τα λεγόμενα open data μπορούν να συμβάλουν καταλυτικά στην ανάπτυξη. Αυτό μπορεί να γίνει με δύο τρόπους: Το κράτος μπορεί να τα αξιοποιεί για να αποτιμά τα αποτελέσματα των πολιτικών του, να διορθώνει αστοχίες και να σχεδιάζει με ακρίβεια το μέλλον. Και δεύτερον, τα ανοιχτά δεδομένα είναι η πρώτη ύλη για πολλές επιχειρήσεις να μπορούν να «διαβάζουν» το περιβάλλον. Να εντοπίζουν ευκαιρίες και να κινούνται με ταχύτητα για να τις αξιοποιήσουν.
Τα ανοιχτά δεδομένα στην Ελλάδα δεν είναι κάτι νέο. Αποτελούν νόμο του κράτους ήδη από τα τέλη του 2014 -τον νόμο 4305 που εισηγήθηκα ο ίδιος ως Υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης. Νόμο που έχει όμως γνωρίσει περιορισμένη, θα έλεγα σχεδόν περιθωριακή, εφαρμογή.
Η κυβέρνηση ήδη σχεδιάζει μια ολοκληρωμένη στρατηγική αξιοποίησης των ανοικτών δεδομένων, με απόλυτο σεβασμό στην ιδιωτικότητα και με έμφαση στην αναπτυξιακή διαδικασία και στον ανασχεδιασμό λειτουργιών και διαδικασιών. Με κεντρικό άξονα: «ό,τι δεν μπορείς να μετρήσεις δεν μπορείς να το αξιολογήσεις και να το αξιοποιήσεις». Και με έμφαση στην ασφάλεια και στην αξιοποίηση των δεδομένων, με την εφαρμογή blockchain και εκτεταμένων ελέγχων στον τομέα της κυβερνοασφάλειας.
Κυρίες και κύριοι,
Οι κατευθύνσεις που μόλις περιέγραψα δεν είναι μεμονωμένες, είναι συμπληρωματικές, είναι αλληλοτροφοδοτούμενες. Πιστεύω ότι είναι απολύτως εναρμονισμένες και με τις απόψεις του ΣΕΠΕ, αλλά και με τις προτάσεις που έχουν γίνει κατά καιρούς από συμβούλους που έχουν μελετήσει την ανάπτυξη της αγοράς πληροφορικής και νέων τεχνολογιών στην πατρίδα μας. Συνθέτουν μία πλήρη, αλλά και δυναμική εικόνα: Τον ψηφιακό μετασχηματισμό του Δημοσίου.
Γνωρίζω καλά πού βρισκόμαστε. Μετά από 10 χρόνια κρίσης, το 2019, δεν διαθέτουμε ακόμα στο Δημόσιο ένα ολοκληρωμένο σύστημα ERP, δεν διαθέτουμε ένα ολοκληρωμένο σύστημα HRMS, διαχείρισης του ανθρώπινου δυναμικού. Δεν είναι δυνατόν να μην υπάρχουν ακόμη ολοκληρωμένα και διαλειτουργικά συστήματα στην Υγεία. Ή δεν γίνεται να υπάρχουν συστήματα στην Υγεία τα οποία μας διαθέτουν πλούσια πληροφορία, αλλά εμείς να αρνούμαστε να την αξιοποιήσουμε. Όπως, παραδείγματος χάριν, η πληροφορία που υπάρχει ήδη στο σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης η οποία θα μπορούσε να αξιοποιηθεί σωστά για να εντοπιστούν οι γιατροί που συστηματικά υπερσυνταγογραφούν. Για αυτό το λόγο θέτουμε αυτές τις αυτονόητες ανάγκες που μόλις σας περιέγραψα στο επίκεντρο του σχεδιασμού μας.
Θα προηγηθούν σύντομα, μαζί και με άλλα συστήματα, τα οποία σωρευτικά θα έχουν στόχο να μετατοπίσουν τη χώρα μας από το προβληματικό σημείο που βρίσκεται σήμερα εκεί που θα έπρεπε να είναι. Ναι, θα χρειαστούν συνεπώς νέα έργα. Το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, σε συνεργασία με άλλα Υπουργεία, επισημαίνουν τα κενά, ταυτοποιούν τις ανάγκες, κυρίως καταγράφουν προτεραιότητες. Αυτές θα αρχίσουν να υπηρετούνται μέσα στο 2020.
Κλείνω με μία παραδοχή, που είναι ταυτόχρονα ουσία της αντίληψής μας αλλά και νήμα που ενώνει όλες τις αποφάσεις μας: Ούτε τα λογισμικά συστήματα ανήκουν στον εαυτό τους, ούτε οι διασυνδέσεις των κόμβων είναι αυτοσκοπός. Ο χρόνος αποκτά αξία μόνο όταν είναι παραγωγικός.
Με άλλα λόγια, ο ψηφιακός μετασχηματισμός δεν αποτελεί μία ουδέτερη, μια κατεύθυνση «τεχνική». Δεν είναι μία τεχνοκρατική προσέγγιση που αφορά απλά ένα ακροατήριο ειδικών, όπως είστε εσείς. Είναι μία συνειδητή επιλογή, είναι μια άκρως πολιτική επιλογή. Γίνεται στο όνομα των πολλών -όχι μόνο κάποιων «ειδικών»- και αναδεικνύεται σε τομή, που διαφοροποιεί τον πραγματικό δημοκρατικό εκσυγχρονισμό από τον ανώδυνο μοντερνισμό. Προϋπόθεση ευημερίας των πολιτών, δηλαδή, σε κάθε επίπεδο: από την Οικονομία και την Παιδεία μέχρι την Υγεία και την Άμυνα.
Ας μην θεωρηθεί, λοιπόν, από κάποιους απλά «τεχνοκρατική» η παρέμβασή μου, απόψε. Μιλώντας για την ψηφιακή μετάβαση, περιέγραψα την οικονομική και κοινωνική μετάβαση της Ελλάδας στο αύριο. Περιέγραψα έναν δρόμο τον οποίο δεν έχουμε την πολυτέλεια να μην διανύσουμε με ταχύτητα ως χώρα. Με άλλα λόγια, περιέγραψα ουσιαστικά την πολιτική μου απόφαση η χώρα να γυρίσει σελίδα. Και να βάλει σε αυτήν την υπογραφή της, η οποία φυσικά θα είναι πια ηλεκτρονική.
Σας ευχαριστώ.
