Στη Γαστούνη, ο περιπτεράς που ξυλοκοπήθηκε από ομάδα 20 Ρομά επειδή καταδίωξε αυτούς που τον είχαν κλέψει, νωρίτερα, δηλώνει ότι θα κλείσει την επιχείρησή του. Το ίδιο δηλώνει ότι έκανε και τον παραινεί να ακολουθήσει, απηυδισμένος από τις κλοπές και τις ληστείες, ιδιοκτήτης πρακτορείου τυχερών παιχνιδιών. Έξαλλοι οι κάτοικοι της περιοχής, απειλούν να πάρουν το νόμο στα χέρια τους. Η Γαστούνη “βράζει”, αλλά δεν είναι μόνο αυτή.
Υπάρχουν δεκάδες εκθέσεις της ΕΛΑΣ που οδηγούν στο συμπέρασμα ότι ομάδες Ρομά “διαφεντεύουν” την εγχώρια εγκληματικότητα σε ό,τι αφορά κλοπές, ληστείες και απάτες. Υπάρχουν άλλοι τόσοι αναλυτές και έμπειροι νομικοί οι οποίοι θα πουν ότι δεν προκύπτει από κανένα επίσημο στοιχείο από το οποίο να προκύπτει ότι οι Ρομά είναι “πρωταγωνιστές”. Και υπάρχουν διπλάσιοι αυτών που θα συνηγορήσουν προς το αντίθετο. Ποιος έχει δίκιο; Μπορεί το 1-2% του συνολικού πληθυσμού να συμμετάσχει σε ποσοστά άνω του 50% της εγκληματικότητας;
Είναι “κοινός τόπος” ότι υπάρχουν συγκεκριμένοι “τύποι” εγκλημάτων στους οποίους... πρωταγωνιστούν συμμορίες ρομά. Για παράδειγμα, στις κλοπές καλωδίων, βιομηχανικού εξοπλισμού και χαλκού, σε απάτες τηλεφωνικές και ηλεκτρονικές, αλλά και στις εξαπατήσεις κυρίως ηλικιωμένων με μεθόδους όπως αυτή της απασχόλησης. Είναι “κοινό μυστικό” δε ότι το μεγαλύτερο μέρος των κλεμμένων οχημάτων εντοπίζεται στις γειτονιές και τα γκέτο των Ρομά, όπως και ένα μεγάλο μέρος των κλοπιμαίων από “εισβολές” σε σπίτια.
Στις γειτονιές του εγκλήματος
Η περίπτωση της Γαστούνης είναι χαρακτηριστική του καινοφανούς τρόπου με τον οποίο “δουλεύουν” πλέον οι συμμορίες Ρομά στη μικροεγκληματικότητα. Ένας ανήλικος -ηλικίας περίπου 10 ετών, σύμφωνα με πληροφορίες- εστάλη να κλέψει τσιγάρα από το περίπτερο. Το έκανε και ο ιδιοκτήτης της επιχείρησης με τον γιο του, τον καταδίωξαν, προκαλώντας “σκηνή” σε παρακείμενη παιδική χαρά. Ακολούθησε η “επιδρομή” των Ρομά και ο άγριος ξυλοδαρμός και των δύο, με τους αστυνομικούς που είχαν κληθεί και σπεύσει στο σημείο, να παρακολουθούν χωρίς να παρεμβαίνουν. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η μειονότητα -που ήταν οι δύο οι οποίοι δέρνονταν από 20- δεν προστατεύθηκε.
Το “κλειδί” ωστόσο, είναι ο πρωταγωνιστής της υπόθεσης. Είναι μια πολύ “δημοφιλής” μέθοδος, τα τελευταία χρόνια, να χρησιμοποιούνται για τις μικροκλοπές ανήλικοι Ρομά. Στις πιο τρυφερές ηλικίες, στέλνονται για κλοπές από καταστήματα, ή και από περαστικούς -κυρίως γυναίκες. Τα παιδιά μπορούν να ξεφύγουν και να κρυφτούν ευκολότερα, ενώ ακόμα και αν το θύμα της κλοπής καταδιώξει τον μικρό κλέφτη και τον πιάσει, θα πρέπει να δώσει… μάχη με τη συνείδησή του για να καταγγείλει τον ανήλικο. Επιπλέον, στη διάρκεια της κλοπής, το θύμα είναι δυσκολότερο να αντισταθεί, όχι μόνο ασκώντας βία, αλλά και αντιδρώντας με οποιονδήποτε τρόπο.
Επιπλέον, ένα άλλο ζήτημα είναι το εάν οι πρωταγωνιστές είναι πραγματικά αυτοί που εμφανίζονται. Έλληνες Ρομά καταγγέλλουν ότι τα προηγούμενα χρόνια έγιναν “αθρόες εισαγωγές” Ρομά, κυρίως από τα Βαλκάνια. Αυτοί, δήλωναν ανιθαγενείς Ρομά και έπαιρναν την ελληνική ιθαγένεια. Και τέλος, τα στοιχεία για τη συμμετοχή αυτής της πληθυσμιακής ομάδας (όπως και οποιασδήποτε άλλης) στη μικροεγκληματικότητα δεν μπορούν να είναι απολύτως σαφή.
Σκεφτείτε, για παράδειγμα, ότι περίπου το 11% των συνολικών κρατουμένων στη χώρα είναι Ρομά, όμως από την άλλη, ένα μεγάλο ποσοστό ανθρώπων που έχουν εκατοντάδες (!) προσαγωγές ετησίως για μικροκλοπές. Καμία όμως κράτηση, καθώς πάντα η αξία των κλοπιμαίων δεν υπερβαίνει τα 500 ευρώ, άρα θεωρείται πταίσμα.
Επιπλέον, σπάνια συλλαμβάνονται τα θύματα οργανωμένων εγκλημάτων, όπως για παράδειγμα κλοπής οχημάτων, ή διαρρήξεων και κλοπών σε σπίτια, όμως καθόλου τυχαία, τα κλοπιμαία βρίσκονται κυρίως στις γειτονιές των Ρομά. Ή, όταν έχουμε συλλήψεις, αποκαλύπτεται η σύνθεση των συμμοριών. Όπως έγινε για παράδειγμα στην εξαιρετικά βίαιη συμμορία των Ρομά που εξαρθρώθηκε στην Τρίπολη για ληστείες και κλοπές, αλλά με φρικτή “παράπλευρη” δράση. Τους αποδίδεται ότι ασέλγησαν και βίασαν 60χρονη στο σπίτι της οποίας μπήκαν για να τη ληστέψουν, στις 24 Φεβρουαρίου, αλλά και ότι έκαψαν με βραστό νερό το πρόσωπο ηλικιωμένου θύματός τους που αντιστάθηκε.
Στο Ζευγολατιό και τα Εξαμίλια, οι αστυνομικοί της Ασφάλειας Αγρινίου έχουν πολλές φορές εισβάλλει στους καταυλισμούς για την εξάρθρωση συμμοριών απατεώνων που γδύνουν τα θύματά τους τηλεφωνικά (και άρα, χωρίς τη χρήση όπλου διαπράττουν έγκλημα που δεν εμπίπτει στο βαθμό κακουργήματος, αν συλληφθούν). Σε Άνω Λιόσια, Αχαρνές και Ζεφύρι, συνελήφθησαν τα μέλη γνωστών οικογενειών Ρομά με… πλούσιο ποινικό παρελθόν, που στόχευαν συστηματικά ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού (πχ ηλικιωμένους, ή ανηλίκους που είναι μόνοι τους στο σπίτι). Η τετραμελής εγκληματική οργάνωση που είχε κέρδη άνω του 1 εκατ. ευρώ είχε δημιουργήσει «τηλεφωνικό κέντρο» από όπου γίνονταν τυχαίες κλήσεις σε ηλικιωμένους. Οι δράστες, προσποιούμενοι υπαλλήλους, έπειθαν τα θύματα να συγκεντρώνουν χρήματα και κοσμήματα, τα οποία στη συνέχεια τα τοποθετούσαν σε συγκεκριμένα σημεία που τους υπεδείκνυαν τηλεφωνικά.
Ένα χρόνο νωρίτερα, είχε εξαρθρωθεί συμμορία 23 διαρρηκτών Ρομά, οι οποίοι είχαν εισβάλλει σε περισσότερες από 110 οικίες, αποθήκες, καταστήματα, επιχειρήσεις, σε χρονικό διάστημα μόλις 9 μηνών! Τα μέλη της εγκληματικής οργάνωσης έχοντας ως ορμητήρια τους καταυλισμούς Ρομά, σε Βλυχό Μεγάρων και Άνω Λιόσια, χρησιμοποιώντας μεγάλους οδικούς άξονες, όπως την Εθνική Οδό, την Αττική Οδό και την παραλιακή λεωφόρο, προέβαιναν σε δεκάδες ληστρικές "εκδρομές" στα νότια και βόρεια προάστια της πρωτεύουσας.
Παρεμπιπτόντως, ένα χρήσιμο στατιστικό στοιχείο είναι ότι στο Μενίδι και την ευρύτερη περιοχή ζουν περίπου 5.000 Ρομά, σε γενικό πληθυσμό περίπου 120.000, αλλά «παράγουν» το 50% της εγκληματικότητας στην περιοχή.
Σε άλλη περίπτωση, τα μέλη της συμμορίας -επίσης μιλάμε για Ρομά- στα Λιόσια, είχαν κρύψει σε θυρίδες και άλλους ασφαλείς χώρους χρήματα από τις απάτες ύψους σχεδόν 7,6 εκατομμυρίων ευρώ που διέπραξαν τον τελευταίο καιρό. Στην κατοχή των συλληφθέντων, εντοπίστηκε μόλις ένα μικρό ποσό από τα κλοπιμαία και ακόμη με τις δαπανηρές εξόδους, τα εξωτικά ταξίδια, τις αγορές πανάκριβων οχημάτων και σπιτιών, φαίνεται πως λείπουν αρκετά χρήματα. Τα οποία μέχρι στιγμής παραμένουν άφαντα και έχουν μπει στο μικροσκόπιο των αστυνομικών.
Σε άλλη περίπτωση, τα μέλη του ελληνικού FBI βρήκαν ότι τα μέλη της εγκληματικής οργάνωσης Ρομά που αποκόμισαν ποσό άνω του μισού εκατομμυρίου ευρώ εισβάλλοντας σε σπίτια ηλικιωμένων υποδυόμενα τους υπαλλήλους της ΔΕΗ και τους συντηρητές ανελκυστήρων, έπαιζαν δεκάδες χιλιάδες ευρώ σε ηλεκτρονικές στοιχηματικές εταιρείες και online καζίνο, είχαν κατοικίες αξίας 650.000 ευρώ, αλλά ταυτόχρονα… λάμβαναν προνοιακά επιδόματα αφού δήλωναν άεργοι!
Σε ό,τι αφορά τα αυτοκίνητα, είναι κοινό μυστικό ότι τα κλεμμένα -ιδιαίτερα συγκεκριμένες μάρκες- καταλήγουν στα γκέτο της δυτικής Αττικής. Σε περιπτώσεις μάλιστα που τα αυτοκίνητα είναι εφοδιασμένα με GPS, καταγράφεται η στάθμευσή τους μέσα σε καταυλισμούς Ρομά που θεωρούνται άβατα (πχ Ζεφύρι) στα οποία ακόμα και οι αστυνομικές αρχές συχνά διστάζουν να συνοδεύσουν τους νόμιμους ιδιοκτήτες να παραλάβουν τα οχήματά τους. Πολύ πρόσφατα, εξαρθρώθηκε συμμορία Ρομά στην Αττική που έκλεβε αυτοκίνητα, τα οποία στη συνέχεια εφοδίαζε με πλαστές πινακίδες για να τα κυκλοφορεί ή να τα χρησιμοποιεί σε άλλες παρανομίες. Προ ημερών, εξαρθρώθηκε σε Αρκαδία και Τρίπολη σπείρα Ρομά ηλικίας 16-27 ετών, ενώ πέρυσι, συμμορία Ρομά συνελήφθη στο Κορωπί για κλοπή αυτοκινήτου πρώην υπουργού.
Δολιοφθορές στα τρένα και καλώδια
Εάν έχει προκαλέσει σοκ η καταγγελία Κυρανάκη για δολιοφθορά στη σιδηροδρομική γραμμή για να προκληθούν “νέα Τέμπη”, ενδεχομένως ακόμα μεγαλύτερο σοκ να προκαλεί η σχεδόν κυνική παραδοχή εργαζομένων του ΟΣΕ και αστυνομικών ότι “είναι συνηθισμένο” φαινόμενο να παρατηρούνται τέτοιες δολιοφθορές, από συμμορίες Ρομά οι οποίες αφαιρούν τον χαλκό από καλώδια και κλέβουν μέταλλα, ακόμα και μετασχηματιστές, ή και… ράγες, θέτοντας σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές.
Το πιο σοκαριστικό περιστατικό συνέβη το 2011, όταν συνελήφθησαν ανήλικοι Ρομά, οι οποίοι είχαν κόψει επτά σιδερένιες ράγες, μήκους 3 μέτρων και βάρους μισού τόνου έκαστη, από σιδηροδρομική γραμμή η οποία είχε τεθεί εκτός λειτουργίας. Το 2021, αφαιρέθηκαν (κλάπηκαν) οι βίδες που ενώνουν τις ράγες των τρένων από συμμορία Ρομά με αποτέλεσμα να κινδυνεύσουν οι διερχόμενες αμαξοστοιχίες με εκτροχιασμό. Δεν ήταν η πρώτη φορά που αφαιρούνταν ράγες -έχει ξαναγίνει και μάλιστα σε τούνελ!- ενώ οι κλοπές καλωδίων και εξοπλισμού του ΟΣΕ είναι τόσο συχνές που επιστρατεύτηκαν drones για την επιτήρηση του δικτύου. Μόλις πριν από μερικές μέρες συνελήφθη 38χρονος στο Ζεφύρι για κλοπή 100 μέτρων καλωδίων από τον Προαστιακό, ενώ drone του ΟΣΕ τον περασμένο Μάιο κατέγραψε βίντεο ντοκουμέντο συμμορίες Ρομά να ξηλώνουν καλώδια στη Θήβα και να καίνε τα περιτυλίγματα δίπλα στις ράγες. Την ίδια περίοδο, στη Βοιωτία καταγράφηκε συμμορία Ρομά να κλέβει καλώδια από κολώνα υψηλής τάσης.
Είναι δεκάδες οι τραυματισμοί (!) μηχανοδηγών του ΟΣΕ από καλώδια τα οποία κρέμονται στον αέρα μετά την κλοπή και σπάνε τα τζάμια των τρένων. Το 2017, συμμορία από 17 Ρομά και 8 εργαζόμενους τους ΟΣΕ εξαρθρώθηκε κγια κλοπές που ξεπερνούν τα 7 εκατ. ευρώ.
Η ζημιά που προκαλούσαν και προκαλούν οι συμμορίες Ρομά που κλέβουν καλώδια και άλλο υλικό κυρίως για πώληση στα χυτήρια (τα οποία δεν… κάνουν τον κόπο να ρωτούν ή να διαπιστώνουν τι παίρνουν και από ποιους) κινείται μεταξύ 8 με 10 εκατομμύρια ευρώ. Μάλιστα, προ πέντε και πλέον ετών, ο επιχειρηματίας Ν. Μπογιονικολός είχε προτείνει τη χρήση στρατιωτικών drones επιτήρησης των γραμμών για αποφυγή δολιοφθορών. Τελικά ο ΟΣΕ ανέθεσε την φύλαξη εγκαταστάσεων και γραμμών σε εταιρείες security με τη χρήση drones αλλά και με φυσικά πρόσωπα.
Οι αριθμοί
Και με τη γλώσσα των αριθμών, πάντως, η εικόνα δεν αλλάζει πολύ. Για το περασμένο έτος, έχουμε 33.010 κλοπές και διαρρήξεις (γενικά), 10.327 κλοπές τροχοφόρων και 1921 ληστείες (στοιχεία οκταμήνου). Γι’ αυτά ευθύνονται κατά κύριο λόγο οργανωμένες συμμορίες. Σε μια γενική θεώρηση, όπως σημειώνουν αστυνομικές πηγές, με βάση τη συχνότητα των περιστατικών οι συμμορίες αυτές αποτελούνται κατά 53% από Ρομά και έπειτα τις συμμορίες “επανδρώνουν” Γεωργιανοί, Λατινοαμερικάνοι, Μαροκινοί, Πακιστανοί, Αλγερινοί, Τυνήσιοι, Αλβανοί. Κατά κύριο λόγο πρόκειται για συμμορίες που δεν χρησιμοποιούν πιστόλια, αλλά απειλούν με σωματική βία ή μαχαίρια. Οι εγχώριες ομάδες έχουν κυρίαρχο ρόλο στις διαρρήξεις (72% του συνόλου), ενώ στις απάτες που στοχεύουν τις πιο ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες, Ρομά αποτελούν το ποσοστό 86% επί των εγχώριων ομάδων).
Γιώργος Καραγιάννης
