Σε συμφωνία επί σχεδίου δράσης για το προσφυγικό με κεντρικούς άξονες τη διάθεση τριών δισ. ευρώ για τους Σύρους πρόσφυγες εντός Τουρκίας και επανεκκίνηση της τελματωμένης ενταξιακής διαπραγμάτευσης, σε αντάλλαγμα τουρκικής βοήθειας για την ανάσχεση των προσφυγικών ροών προς την Ευρώπη, κατέληξε η Σύνοδος ΕΕ-Τουρκίας την Κυριακή στις Βρυξέλλες. Ανοίγει φέτος το κεφάλαιο 17 στην ενταξιακή διαπραγμάτευση, θα επιταχυνθεί το άνοιγμα της διαδικασίας βίζας για τους Τούρκους πολίτες εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις. Το κεφάλαιο 17 των ενταξιακών διαπραγματεύσεων αφορά την οικονομική και τη νομισματική πολιτική.
«Συμφωνήσαμε ότι η ενταξιακή διαδικασία πρέπει να επανεργοποιηθεί» δήλωσε ο πρόεδρος της ΕΕ Ντόναλντ Τουσκ κατά την κοινή συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε με τον Τούρκο πρωθυπουργό Αχμέτ Νταβούτογλου και τον πρόεδρο της Κομισιόν Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ μετά την ολοκλήρωση της Συνόδου.
Την ικανοποίησή του για τις αποφάσεις εξέφρασε ο Αχμέτ Νταβούτογλου, κάνοντας λόγο για «ιστορική ημέρα». «Αναμένουμε να δοθεί μια τεράστια ώθηση στις σχέσεις μας» με την ΕΕ, δήλωσε.
Παράλληλα, σημείωσε ότι υπήρξε συμφωνία για την διεξαγωγή δύο συνόδων ΕΕ-Τουρκίας ετησίως, καθώς και για διάλογο σε υψηλό επίπεδο επί ενεργειακών θεμάτων, προσθέτοντας ότι η αναβάθμιση της τελωνειακής ένωσης της Τουρκίας με την ΕΕ θα αποτελέσει επίσης αντικείμενο συζήτησης στις επόμενες διασκέψεις.
«Αυτά τα 3 δισεκατομμύρια ευρώ δεν δίνονται στην Τουρκία, προορίζονται για τους Σύρους πρόσφυγες προκειμένου να μοιραστούμε το βάρος» επισήμανε ο Τούρκος πρωθυπουργός.
«Μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι η Τουρκία θα τηρήσεις τις υποσχέσεις της όπως ορίστηκαν στο σχέδιο δράσης» ανέφερε και προσέθεσε ότι η κυβέρνηση της Τουρκίας θα προωθήσει τις δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις στην χώρα. «Η εισδοχή στην Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί για εμάς έναν στρατηγικής σημασίας στόχο» υπογράμμισε.
Ο Νταβούτογλου δήλωσε από τις Βρυξέλλες ότι ΕΕ και Τουρκία «πληρώνουν το τίμημα» για την αποτυχία του συστήματος των Ηνωμένων Εθνών να χειριστούν την κρίση στη Συρία.
Ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ ανέφερε επίσης κατά την κοινή συνέντευξη Τύπου ότι η σημερινή Σύνοδος παρέχει κοινή απάντηση στην προσφυγική κρίση και σηματοδοτεί την ανανέωση των σχέσεων ΕΕ-Τουρκίας σε υψηλό επίπεδο.
Ως προς το θέμα της βίζας, ο πρόεδρος της Επιτροπής ανέφερε ότι θα προωθηθεί η διαδικασία μελέτης του θέματος και ότι μια πρώτη έκθεση της Επιτροπής θα παρουσιαστεί την άνοιξη του 2016 για να μπορέσει ενδεχομένως να τεθεί σε εφαρμογή το φθινόπωρο του 2016. Εμμέσως πλην σαφώς πάντως, κατέστησε σαφές ότι το θέμα της βίζας εξαρτάται από την πολιτική που θα τηρήσει η Τουρκία στην ανάσχεση των προσφυγικών ροών και στην εφαρμογή της συμφωνίας επανεισδοχής με την ΕΕ.
Ο Γιούνκερ επισήμανε ωστόσο ότι η ΕΕ δεν μπορεί να παραβλέψει τα προβλήματα που υπάρχουν με τα ανθρώπινα δικαιώματα στην Τουρκία καθώς επίσης και το ζήτημα της ελευθερίας του Τύπου. Δήλωσε, επίσης, αισιόδοξος ότι μπορεί να υπάρξει βελτίωση των σχέσεων της ΕΕ με την Τουρκία.
Όσον αφορά την πρωτοβουλία της Γερμανίας για επανεγκατάσταση προσφύγων απευθείας από την Τουρκία, ο Γιούνκερ ανέφερε ότι η Επιτροπή θα υποβάλει συγκεκριμένες προτάσεις επ΄αυτού πριν τη Σύνοδο Κορυφής της 15ης Δεκεμβρίου.
Μιλώντας την ίδια στιγμή από τις Βρυξέλλες, η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ επιβεβαίωσε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση προσέφερε στην Άγκυρα το ποσό των τριών δισ. ευρώ προκειμένου να βοηθήσει τους Σύρους πρόσφυγες που βρίσκονται στην Τουρκία ως αντάλλαγμα για τη βοήθεια της Άγκυρας στην αναχαίτιση των προσφυγικών ροών.
Επιβεβαίωσε επίσης ότι η ΕΕ θα ανοίξει εντός του έτους το Κεφάλαιο 17 στην τουρκική ενταξιακή διαπραγμάτευση, και θα επιταχύνει τις διαδικασίες για να μπορούν να ταξιδεύουν οι Τούρκοι πολίτες χωρίς βίζα εντός της ΕΕ εφόσον πληρούνται οι ισχύουσες προϋποθέσεις.
Η ίδια επισήμανε ότι κατά την προπαρασκευαστική συνάντηση Ευρωπαίων ηγετών που προηγήθηκε της Συνόδου, παρουσία και του Έλληνα πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα, συζητήθηκε η επανεγκατάσταση ορισμένου αριθμού προσφύγων από την Τουρκία απευθείας σε αυτές τις ευρωπαϊκές τις χώρες, ωστόσο δεν τέθηκαν επί τάπητος συγκεκριμένοι αριθμοί. Παράλληλα, δήλωσε ότι εργάζεται για τη διασφάλιση της συνέχισης της Συνθήκης Σένγκεν.
Από την πλευρά του, ο γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ δήλωσε ότι η ΕΕ θα πρέπει να παρακολουθεί τις δεσμεύσεις της Τουρκίας «βήμα προς βήμα».
Στη συνεδρίαση μετείχαν οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων Γερμανίας, Αυστρίας, Φιλανδίας, Σουηδίας, Βελγίου, Ολλανδίας, Λουξεμβούργου και Ελλάδας.
Προσερχόμενη νωρίτερα στη Σύνοδο, η Μέρκελ είχε δηλώσει σχετικά με την επανεκκίνηση της ενταξιακής διαπραγμάτευσης πως «πρόκειται για μία ανοικτή ενταξιακή διαδικασία, δεν μιλάμε για το αποτέλεσμα, αλλά για το άνοιγμα νέων κεφαλαίων», προσθέτοντας πως «σχεδιάζουμε να έχουμε τακτικές συναντήσεις για να συζητάμε για την πρόοδο στην εφαρμογή αυτής της ατζέντας».
Τι αναφέρει το κοινό ανακοινωθέν
Η επανενεργοποίηση της ενταξιακής διαδικασίας της Τουρκίας, η οικονομική βοήθεια ύψους 3 δισ. και η βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ ΕΕ και Τουρκίας στη διαχείριση των προσφυγικών ροών καταγράφονται στην κοινή δήλωση που δημοσιεύτηκε μετά τη λήξη της Συνόδου Κορυφης ΕΕ-Τουρκίας.
Συγκεκριμένα, η ΕΕ δεσμεύτηκε να ενισχύσει οικονομικά την Τουρκία με «αρχική» χρηματοδότηση ύψους 3 δισ. ευρώ, υπογραμμίζοντας «τη σημασία της κατανομής των βαρών μεταξύ ΕΕ και Τουρκίας», καθώς «η Τουρκία φιλοξενεί περισσότερους από 2,2 εκατομμύρια Σύρους και έχει ήδη διαθέσει γι΄αυτό το σκοπό 8 δισεκατομμύρια δολάρια».
Επιπλέον, η συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας επιβεβαιώνει τη σύγκληση Διακυβερνητικής Διάσκεψης στις 14 Δεκεμβρίου 2015 για το άνοιγμα του κεφαλαίου 17 της ενταξιακής διαδικασίας, ενώ προβλέπει πως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα ολοκληρώσει, «κατά το πρώτο τρίμηνο του 2016», τις προπαρασκευαστικές εργασίες για το άνοιγμα «ενός αριθμού κεφαλαίων».
Σε ό,τι αφορά τo ζήτημα της επιτάχυνσης των διαδικασιών για την απελευθέρωση των θεωρήσεων για τους Τούρκους πολίτες, η συμφωνία προβλέπει πως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα «παρουσιάσει τη δεύτερη έκθεση προόδου σχετικά με την εφαρμογή από την Τουρκία του χάρτη πορείας για την απελευθέρωση των θεωρήσεων μέχρι τις αρχές Μαρτίου 2016».
Επιπλέον, αναφέρει πως «η συμφωνία επανεισδοχής ΕΕ-Τουρκίας θα αρχίσει να εφαρμόζεται πλήρως από τον Ιούνιο του 2016, προκειμένου η Επιτροπή να είναι σε θέση να παρουσιάσει την τρίτη έκθεση προόδου της το φθινόπωρο του 2016, με σκοπό την ολοκλήρωση της διαδικασίας, δηλαδή την κατάργηση της υποχρεωτικής θεώρησης για τους Τούρκους πολίτες στη ζώνη Σένγκεν τον Οκτώβριο του 2016 εφόσον οι απαιτήσεις του οδικού χάρτη πληρούνται».
Στον αντίποδα, η Τουρκία συμφωνεί στην εφαρμογή του Κοινού Σχεδίου Δράσης το οποίο «θα βάλει τάξη στα μεταναστευτικά ρεύματα και θα βοηθήσει στην ανάσχεση της παράνομης μετανάστευσης».
Κατά συνέπεια, σημειώνει η συμφωνία, «οι δύο πλευρές θα εντείνουν την ενεργό συνεργασία τους σχετικά με τους μετανάστες οι οποίοι δεν έχουν ανάγκη διεθνούς προστασίας, αποτρέποντας τα ταξίδια προς την Τουρκία και την ΕΕ, εφαρμόζοντας τις διμερείς συμφωνίες επανεισδοχής και πραγματοποιώντας επιστροφές των μεταναστών που δεν έχουν ανάγκη διεθνούς προστασίας στις χώρες καταγωγής τους».
Επιπλέον, η συμφωνία χαιρετίζει την «πρόθεση της Τουρκίας να υιοθετήσει αμέσως μέτρα για την περαιτέρω βελτίωση της κοινωνικο-οικονομικής κατάστασης των Σύρων υπό καθεστώς προσωρινής προστασίας».
Τέλος, σύμφωνα με την κοινή δήλωση η συνεργασία των δύο πλευρών θα ενισχυθεί και σε άλλους τομείς, ενώ θα καθιερωθεί η σύγκληση Συνόδων Κορυφής ΕΕ- Τουρκίας δύο φορές το χρόνο.
Newsroom ΔΟΛ
