Η εθνική πρωτοβουλία των Gr – eco islands ξεκινά από εδώ, από τη Χάλκη, μετά την πρωτοβουλία της Αστυπάλαιας, για να απλωθεί σε πολλά περισσότερα ακόμα νησιά -σε πρώτη φάση- και σε όλα τελικά τα ελληνικά νησιά σε βάθος χρόνου, προβάλλοντας ουσιαστικά ένα μοντέλο του αύριο.
Η Χάλκη και τα Δωδεκάνησα δεν θα είναι μόνο ελκυστικοί προορισμοί του παγκόσμιου τουρισμού αλλά και τόποι δυναμικών επενδύσεων στον τομέα της καθαρής ενέργειας, που σημαίνουν φθηνό ρεύμα και νέες θέσεις εργασίας για τους κατοίκους της. Το προηγμένο φωτοβολταϊκό σύστημα που έχει ήδη εγκατασταθεί καλύπτει τις τοπικές ενεργειακές ανάγκες. Στην πράξη, οι κάτοικοι σε συνεργασία με τον Δήμο θα παράγουν την ενέργεια που οι ίδιοι καταναλώνουν, μηδενίζοντας πρακτικά τις χρεώσεις στους λογαριασμούς τους.
Εδώ, στη Χάλκη το πράσινο μέλλον της ανάπτυξης για όλους χαράζει σε μια Ελλάδα η οποία αλλάζει. Μια Ελλάδα η οποία πρωταγωνιστεί στην παγκόσμια προσπάθεια για ένα ακόμα πιο υγιές περιβάλλον φροντίζοντας, ταυτόχρονα, την εθνική οικονομία με συμπράξεις που στηρίζονται στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Αναλυτικά η ομιλία του Πρωθυπουργού:
Κύριοι Υπουργοί, κύριε Πρέσβη, κύριε Περιφερειάρχα, αγαπητέ Γιώργο, κύριε Δήμαρχε, Αγαπητέ Άγγελε, φίλες και φίλοι,
Από σήμερα η Χάλκη και τα Δωδεκάνησα δεν θα είναι μόνο ελκυστικοί προορισμοί του παγκόσμιου τουρισμού αλλά και τόποι δυναμικών επενδύσεων στον τομέα της καθαρής ενέργειας, που σημαίνουν φθηνό ρεύμα και νέες θέσεις εργασίας για τους κατοίκους αλλά, αγαπητέ μου Δήμαρχε, καθιστούν τη Χάλκη και διεθνές υπόδειγμα πράσινης ανάπτυξης, αλλά και κυκλικής οικονομίας. Έτσι, αυτό το πανέμορφο νησί προστατεύει με τη σειρά του το περιβάλλον και τη ζωή.
Η εθνική πρωτοβουλία των Gr – eco islands ξεκινά από εδώ, από τη Χάλκη, μετά την πρωτοβουλία της Αστυπάλαιας, για να απλωθεί σε πολλά περισσότερα ακόμα νησιά -σε πρώτη φάση- και σε όλα τελικά τα ελληνικά νησιά σε βάθος χρόνου, προβάλλοντας ουσιαστικά ένα μοντέλο του αύριο.
Το προηγμένο φωτοβολταϊκό σύστημα που έχει ήδη εγκατασταθεί καλύπτει τις τοπικές ενεργειακές ανάγκες. Στην πράξη, όπως είδαμε και στο σχετικό βίντεο, οι κάτοικοι σε συνεργασία με τον Δήμο θα παράγουν την ενέργεια που οι ίδιοι καταναλώνουν, πρακτικά μηδενίζοντας τις χρεώσεις στους λογαριασμούς τους.
Η εξοικονόμηση αυτή για τη Χάλκη μπορεί να φτάσει τις 250.000 το χρόνο. Αυτή η Ενεργειακή Κοινότητα Χάλκης είναι πρωτοποριακή για τη χώρα μας, καθώς αποτελεί τον πρώτο φωτοβολταϊκό σταθμό Εικονικού Ενεργειακού Συμψηφισμού που υλοποιείται, εδώ στη Χάλκη, σε διασυνδεδεμένο νησί, με τη συμμετοχή του Δήμου.
Και αυτό το μοντέλο ενεργειακής δημοκρατίας μπορεί και πρέπει να αποτελέσει πρότυπο για κάθε μικρό νησί αυξάνοντας ουσιαστικά τη διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε αυτά και μειώνοντας σημαντικά το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα αλλά και το πιο σημαντικό: τα κόστη στους λογαριασμούς των κατοίκων.
Πετυχαίνουμε, λοιπόν, εδώ στη Χάλκη να περάσουμε στην εποχή και επιτρέψτε μου εδώ να δανειστώ έναν αγγλοσαξονικό όρο, των «prosumers», των καταναλωτών – παραγωγών, που αξιοποιούν τις φυσικές πηγές ενέργειας για να καλύψουν τις ανάγκες τους χωρίς πρόσθετες επιβαρύνσεις.
Καλώ σήμερα εδώ από τη Χάλκη και τους υπόλοιπους νησιωτικούς δήμους να ακολουθήσουν αυτό το παράδειγμα, να δημιουργήσουν, με την υποστήριξή μας, τις δικές τους Ενεργειακές Κοινότητες και να ενταχθούν με τη σειρά τους στην πρωτοβουλία GR – eco islands.
Έχω, εδώ στα χέρια μου, λογαριασμούς των επόμενων μηνών των κατοίκων του νησιού, που δείχνουν πρακτικά το μηδενισμό του σκέλους των ανταγωνιστικών χρεώσεων στα τιμολόγια της ΔΕΗ, χάρη στον συμψηφισμό που έχει πραγματοποιηθεί.
Ένας ενδεικτικός λογαριασμός: από τα 407 ευρώ θα πέσει στα 157 ευρώ. Και αντίστοιχα παραδείγματα, αντίστοιχες μειώσεις, θα δουν όλοι οι κάτοικοι του νησιού πολύ σύντομα, στους επόμενους λογαριασμούς του ηλεκτρικού ρεύματος.
Είναι μια τολμηρή απάντηση, όχι μόνο στην πρόκληση της κλιματικής αλλαγής, αλλά και στις αυξήσεις των τιμών που προκαλεί η πρόσφατη κρίση στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου.
Αλλά είναι και η καλύτερη απόδειξη ότι -ειδικά για τον τόπο μας- οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι η μόνη μακροχρόνια σταθερή λύση. Γιατί μπορεί η κυβέρνηση να έχει πάρει άμεσα μέτρα ανακούφισης των καταναλωτών και να προωθεί ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για το ζήτημα των υψηλών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, μεσομακροπρόθεσμα όμως τίποτα δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη δύναμη του Ήλιου, του ανέμου και της θάλασσας.
Και κάπως έτσι, αγαπητέ μου Περιφερειάρχα, αγαπητέ μου Δήμαρχε, όπως πολύ σωστά είπατε, οι κρίσεις γίνονται ευκαιρίες. Πολύ περισσότερο που η πατρίδα μας είναι προικισμένη με αυτές τις τρεις καθαρές και φτηνές πηγές που σπανίζουν σε άλλες χώρες.
Και ακόμα που η στρατηγική της θέση την κάνει κόμβο μεταφοράς ρεύματος προς ολόκληρη την Ευρώπη. Εκεί αποβλέπουν άλλωστε και οι πρόσφατες συμφωνίες που υπογράψαμε με την Αίγυπτο και με την Κύπρο. Στην περίπτωση της Αιγύπτου, ενέργεια που παράγεται από τον ήλιο της αιγυπτιακής ερήμου φτάνει με υποβρύχιο καλώδιο στην Ελλάδα και από εκεί στην υπόλοιπη Ευρώπη.
Η πράσινη ανάπτυξη, συνεπώς, αποτελεί μια αντίληψη η οποία διαπερνά οριζοντίως όλες τις πολιτικές μας. Την οικονομία, την εργασία, τον τουρισμό, την παιδεία, μέχρι τις εξωτερικές σχέσεις. Γιατί από τη μια πλευρά τέτοιες επενδύσεις αυξάνουν, ουσιαστικά, τον πλούτο των τοπικών κοινωνιών. Δημιουργούν νέες θέσεις απασχόλησης για καταρτισμένους εργαζόμενους, κρατώντας τους νέους στον τόπο τους.
Και όταν πρόκειται για ακριτικές περιοχές, όπως εδώ, τα νησιά της Δωδεκανήσου, μετατρέπονται και σε ασπίδες για την άμυνα της χώρας μας.
Ενώ από την άλλη δράσεις όπως το Gr – eco islands γίνονται και διπλωματικοί βραχίονες της Ελλάδας στο ισοζύγιο των νέων συσχετισμών στον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη. Κάτι που αναβαθμίζει τη διεθνή θέση της αλλά και ενισχύει τον ρόλο της στη Μεσόγειο και στην Ευρώπη, ειδικά μάλιστα σε μία περίοδο που η Ευρώπη καλείται να κάνει τα πρώτα της βήματα στην κατεύθυνση της στρατηγικής αυτονομίας της. Και είναι σαφές ότι αυτή δεν μπορεί να οικοδομηθεί χωρίς την ενεργειακή αυτονομία της.
Επιστρέφοντας στη Χάλκη, δεν μπορώ παρά να μη σημειώσω τις παράλληλες ενέργειες που πλαισιώνουν τη σημερινή πρωτοβουλία. Και θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Πρέσβη της φίλης Γαλλίας, που έπαιξε πολύ σημαντικό ρόλο να κινητοποιήσει γαλλικές επιχειρήσεις για να συμμετέχουν σε αυτό το ολιστικό πρόγραμμα το οποίο μόλις σας παρουσιάσαμε.
Η δωρεά έξι ηλεκτρικών οχημάτων για τις ανάγκες της Αστυνομίας, του Λιμενικού, του Δήμου αλλά φυσικά και τους αντίστοιχους φορτιστές στο λιμάνι του νησιού. Αυτό το εξαιρετικά καλαίσθητο ηλεκτροκίνητο σκάφος δέκα μέτρων. Και ακόμα το 5G δίκτυο που παρέχει γρήγορο ίντερνετ σε κατοίκους και επισκέπτες, όπως και το προηγμένο σύστημα δημόσιου φωτισμού και τα «έξυπνα» παγκάκια.
Θυμίζω ότι ήδη από τις αρχές του καλοκαιριού και η Αστυπάλαια κινείται, επίσης, στην τροχιά της πράσινης ανάπτυξης και ότι η μετάβαση των νησιών μας σε μία νέα εποχή εντάσσεται στο επικαιροποιημένο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα.
Ένα πρόγραμμα το οποίο αφορά τη συνολική προσπάθεια της χώρας μας να απεξαρτηθεί γρήγορα από τον λιγνίτη και να εναρμονιστεί με την ευρωπαϊκή δέσμευση για μείωση των εκπομπών του αερίου του θερμοκηπίου κατά 55% έως το 2030. Και βέβαια τελικός στόχος η κλιματική ουδετερότητα το 2050, φιλόδοξος στόχος τον οποίο έχει θέσει όλη η ευρωπαϊκή ήπειρος, στόχος ο οποίος θα επικαιροποιηθεί και νομικά με την ψήφιση του πρώτου εθνικού κλιματικού νόμου τις επόμενες εβδομάδες από το Ελληνικό Κοινοβούλιο.
Εδώ, στη Χάλκη, στη μικρή Χάλκη, όλη αυτή η πρωτοβουλία θα μας οδηγήσει τελικά να εκλύουμε 1.800 λιγότερους τόνους διοξειδίου του άνθρακα το χρόνο. Ο στόχος μας είναι συνολικά τα ελληνικά νησιά να μειώσουν τις εκπομπές τους κατά 10 εκατομμύρια τόνους έως το 2030. Όσα συμβαίνουν εδώ αποδεικνύουν τι μπορούν να πετύχουν μαζί δημόσιοι και ιδιωτικοί φορείς όταν συνεργάζονται για έναν κοινό σκοπό. Αλλά και πως αυτός ο σκοπός, όταν έχει ουσιαστικό κοινωνικό και αναπτυξιακό πρόσημο, γίνεται τελικά υπόθεση όλων των κατοίκων μιας περιοχής. Γι’ αυτό και αξίζουν συγχαρητήρια σε όλες τις εταιρείες οι οποίες συμμετείχαν σε αυτήν την προσπάθεια, στη ΔΕΗ, στην Akuo Energy, στην Omexom/Vinci, στη Vodafone, στη Citroën, στον Όμιλο Συγγελίδη, στη Philip Morris.
Όλοι σας αγκαλιάσατε αυτό το έργο και πραγματοποιήσατε χορηγίες οι οποίες συνολικά ξεπερνούν το 1,5 εκατομμύριο ευρώ. Η Χάλκη, όμως, πρέπει να είναι μόνο η αρχή. Διότι ο μετασχηματισμός των ελληνικών νησιών με βιώσιμες πρακτικές, είναι ένα ταξίδι στο οποίο το ελληνικό δημόσιο -όπως είπε και ο κύριος Υπουργός- θα επενδύσει 1,5 δισεκατομμύριο ευρώ από μια σειρά από χρηματοδοτικά εργαλεία που έχει στη διάθεσή του τα επόμενα χρόνια.
Και βέβαια η μόχλευση ιδιωτικών κεφαλαίων μπορεί να επιταχύνει ακόμα περισσότερο αυτό το ταξίδι. Θέλω να συγχαρώ, λοιπόν, όλες τις εταιρείες και να τις ευχαριστήσω για τη συμμετοχή τους και ταυτόχρονα να απευθύνω ένα ανοιχτό κάλεσμα και σε άλλες επιχειρήσεις να συνδράμουν ενεργά σε αυτήν την πρωτοβουλία υποστήριξης των ελληνικών νησιών προς ένα βιώσιμο ενεργειακό μέλλον.
Αυτός ο ενεργειακός μετασχηματισμός του νησιού από μόνος του δημιουργεί συνθήκες υγιούς και αειφόρου ανάπτυξης. Αναβαθμίζει, αγαπητέ μου, Δήμαρχε το τουριστικό προϊόν. Είναι δεδομένο ότι η τουριστική ανάπτυξη πρέπει να είναι βιώσιμη. Το ζητούν οι πελάτες του ελληνικού τουριστικού προϊόντος, το επιβάλλουν οι συνθήκες της ανάγκης στην κλιματική μετάβαση.
Και τα νησιά αυτά τα οποία θα κινηθούν πιο γρήγορα σε αυτήν την κατεύθυνση, θα έχουν σημαντικό συγκριτικό πλεονέκτημα στην προσέλκυση τουριστών οι οποίοι ενδιαφέρονται να δαπανήσουν περισσότερο κατά κεφαλήν διαθέσιμο εισόδημα για να έχουν αυτή τη μοναδική εμπειρία να βρίσκονται σε νησιά που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της πράσινης μετάβασης.
Για αυτό και ενθαρρύνω τον Δήμαρχο να κάνει και το τολμηρό επόμενο βήμα: κάποια στιγμή, σύντομα ελπίζω, να απαγορεύσει συνολικά την κίνηση στο νησί οχημάτων με κινητήρες εσωτερικής καύσης. Έτσι ώστε να μετατραπεί το νησί σε ένα πρότυπο νησί ηλεκτρικής κινητικότητας νωρίτερα από οποιοδήποτε άλλο νησί στη χώρα.
Στο χέρι σας είναι, στο χέρι των τοπικών αρχόντων όλων των νησιών, είναι να αγκαλιάσουν αυτή την πρωτοβουλία, να τρέξουν γρήγορα και να ζητήσουν τη στήριξη του Υπουργείου, έτσι ώστε να δημιουργηθεί και ένας γόνιμος ουσιαστικός ανταγωνισμός μεταξύ των νησιών μας σε αυτό το όμορφο ταξίδι προς την πράσινη μετάβαση.
Αλλά θέλω να τονίσω ότι αυτή η διαδικασία δεν αφορά μόνο τον τουρισμό. Διότι δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι πρώτοι ωφελημένοι -το είπε καλά ο κ. Περιφερειάρχης- από μία τέτοια παρέμβαση είναι οι ίδιοι οι κάτοικοι του νησιού. Οι μόνιμοι κάτοικοι. Οι μόνιμοι κάτοικοι μένουν στο νησί 12 μήνες το χρόνο και κατά συνέπεια είναι πολύ σημαντικό η πράσινη μετάβαση να πλαισιώνεται και από επιχειρηματικές δράσεις που θα συμπληρώνουν το τουριστικό προϊόν.
Αναφέρω ενδεικτικά ιδέες που έχουν συζητηθεί με τους τοπικούς άρχοντες του νησιού: μια μονάδα ψυχρής επεξεργασίας αποθήκευσης και συσκευασίας φραγκόσυκων, μία μικρή βιοτεχνία παραγωγής μαρμελάδων, μία επιχείρηση τυροκόμισης, σφαγείου και ψυγείων για κρέατα και τυροκομικά προϊόντα, μία μονάδα εσωτερικής υδατοκαλλιέργειας για την παραγωγή χαλκίτικης γαρίδας, σε πισίνες με συνεχώς ανανεούμενο θαλασσινό νερό και σταθερή θερμοκρασία, η αξιοποίηση του παραγόμενου νερού του μελλοντικού βιολογικού καθαρισμού για την άρδευση καλλιεργήσιμης έκτασης.
Διότι όταν μιλάμε για κυκλική οικονομία και σκεφτόμαστε την πράσινη μετάβαση δεν πρέπει να ξεχνάμε και τις βασικές υποδομές, την πολύ μεγάλη και σημαντική πρωτοβουλία του δικτύου αποχέτευσης που δρομολογείται με την υποστήριξη της Περιφέρειας. Θα προκαλέσει μία μικρή αναστάτωση στο νησί είναι όμως απολύτως απαραίτητη επένδυση για το μέλλον. Τη σωστή διαχείριση των απορριμμάτων. Χαίρομαι διότι ο Δήμος βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της κυκλικής οικονομίας και της ανακύκλωσης των αστικών αποβλήτων μέσα από πολύ ωραίες πρωτοβουλίες που έχει αναλάβει.
Όλα αυτά θα πρέπει να εντάσσονται σε μια συνολική προσέγγιση, αυτό το οποίο αποκαλούμε κυκλική οικονομία, η οποία προφανώς είναι πολύ πιο εύκολο να εφαρμοστεί σε μικρές κοινότητες, σε μικρά νησιά όπως εδώ η Χάλκη.
Αλλά θα πρέπει να σκεφτούμε ενδεχομένως ακόμα πιο φιλόδοξα, τι θα κάνουμε με τον μεσαιωνικό οικισμό, θα μπορούσε ενδεχομένως να αναγεννηθεί, να δημιουργηθεί ένας πρότυπος οικισμός για ψηφιακούς νομάδες καθώς πια και με την υποστήριξη της Vodafone το νησί διαθέτει σύγχρονες υποδομές 5G. Έχει ανάγκη από νέους οικιστές οι οποίοι θα μπορούν να διαμένουν στο νησί ολόκληρο το χρόνο.
Και βέβαια θέλω να χαιρετίσω εδώ ιδιαίτερα την πρωτοβουλία υποστήριξης των νέων παιδιών του νησιού μέσα από την απόκτηση ψηφιακών δεξιοτήτων, μια πολύ σημαντική πρωτοβουλία η οποία ενισχύει τα νέα παιδιά της Χάλκης -αλλά και σε πολλές άλλες περιοχές της χώρας όπου αυτή δρομολογείται- με ψηφιακές δεξιότητες και τους μαθαίνει τη σημασία της συνεργασίας και της ομαδικής δουλειάς.
Τέλος, ως προς τη Χάλκη, έχω τη χαρά να επιβεβαιώσω αυτό για το οποίο είχα ήδη δεσμευτεί στην προηγούμενη επίσκεψή μου, την απόφασή μας ουσιαστικά να μετεγκατασταθεί το λιμάνι από το λιμάνι της Χάλκης στο λιμένα Κανίων με τη σχετική μεταφορά του καλωδίου του ΔΕΔΔΗΕ, έτσι ώστε το νέο λιμάνι να μπορεί να υποδέχεται τα πλοία της γραμμής. Για να μετατραπεί αυτό το πανέμορφο λιμάνι ουσιαστικά σε έναν τουριστικό προορισμό υψηλής ποιότητας, πρωτίστως για σκάφη αναψυχής. Έτσι η Χάλκη αναβαθμίζεται περαιτέρω ως τουριστικός προορισμός.
Κλείνω, κυρίες και κύριοι, λέγοντάς σας ότι, εδώ, στη Χάλκη το πράσινο μέλλον της ανάπτυξης για όλους χαράζει σε μια Ελλάδα η οποία αλλάζει. Μια Ελλάδα η οποία πρωταγωνιστεί στην παγκόσμια προσπάθεια για ένα ακόμα πιο υγιές περιβάλλον φροντίζοντας, ταυτόχρονα, την εθνική οικονομία με συμπράξεις που στηρίζονται στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Και μην ξεχνώντας ποτέ ότι η πράσινη μετάβαση θα γίνει πραγματικότητα μόνο αν την αγκαλιάσουν οι ίδιοι οι πολίτες. Μόνο αν εσείς δείτε το πραγματικό όφελος από αυτήν τη μετάβαση και εμείς ως κράτος, σε συνεργασία με τις ιδιωτικές επιχειρήσεις, υποστηρίξουμε την πολύ σημαντική χρηματοδοτική προσπάθεια που χρειάζεται για να γίνει αυτή η πράξη.
Εγκαταλείπουμε, έτσι, ένα παρελθόν το οποίο αποδείχθηκε άγονο και με το πρώτο GR – eco island στα όμορφα Δωδεκάνησα αποδεικνύουμε, αγαπητέ μου Περιφερειάρχη, αγαπητέ μου Δήμαρχε, αγαπητοί κάτοικοι της Χάλκης, ότι στο Αιγαίο πια δεν υπάρχουν άγονες γραμμές.
Σας ευχαριστώ πολύ.
