Ομιλία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στην τελετή εγκαινίων της διεθνούς ναυτιλιακής έκθεσης «Ποσειδώνια 2026».
Εξοχότατε κ. Πρόεδρε, κ. Γενικέ Γραμματέα του ΙΜΟ, κ. Επίτροπε, αγαπητέ Απόστολε, αγαπητοί συνάδελφοι στη Βουλή και στην κυβέρνηση, κυρία Πρόεδρε της Ένωσης, κύριοι Πρέσβεις, κύριοι Αρχηγοί, κυρίες και κύριοι, έχω για ακόμα μια φορά τη μεγάλη χαρά να κηρύξω και φέτος την επίσημη έναρξη αυτής της πολύ μεγάλης γιορτής της ναυτιλίας.
Όπως ακούσαμε, συγκεντρώνει παραπάνω από 2.200 εκθέτες, παραπάνω από 40.000 επισκέπτες από 140 χώρες, πλοιοκτήτες και εφοπλιστές, λιμάνια και ναυπηγεία, εταιρείες startup και επενδυτές, κατασκευαστές και υπηρεσίες.
Ένα παγκόσμιο, δυναμικό οικοσύστημα το οποίο συναντιέται στα «Ποσειδώνια» για να ανταλλάξει απόψεις, να βρει λύσεις, να κλείσει συμφωνίες, επιβεβαιώνοντας για ακόμη μια φορά ότι η «καρδιά» της παγκόσμιας ναυτοσύνης χτυπά σταθερά στην Ελλάδα.
Έτσι, για τρεις εβδομάδες ουσιαστικά, ανοίγει εδώ ένα παράθυρο στο μέλλον, στις εξελίξεις, τις καινοτομίες, τις τάσεις που μετασχηματίζουν έναν κλάδο που ξέρει καλύτερα από οποιονδήποτε άλλο και να προσαρμόζεται αλλά και να πρωτοπορεί.
Με πνεύμα ανοιχτό, να εντοπίζει πάντα ευκαιρίες μέσα σε δυσκολίες, να χαράσσει σταθερή πορεία σε ταραγμένα νερά, αλλάζοντας και ρότα όποτε χρειαστεί. Πάντοτε πιστός, όμως, ο κλάδος στην αποστολή να ενώνει και να τροφοδοτεί τον κόσμο, και με την ελληνική ναυτιλία διαχρονικά στην κορυφή του.
Είναι κάτι το οποίο για όλους εμάς αποτελεί μια πηγή υπερηφάνειας αλλά και έμπνευσης, καθώς αποδεικνύει ότι οι Έλληνες, ναι, μπορούν να πρωταγωνιστούν στους ωκεανούς του πλανήτη, με τη φιλοδοξία, την εξωστρέφεια και την ευελιξία να γίνονται πλεονεκτήματα. Πλεονεκτήματα που μας πάνε μακριά όταν συνοδεύονται από γνώση και από σκληρή δουλειά.
Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι ο ελληνόκτητος στόλος αριθμεί σήμερα περισσότερα από 5.800 πλοία. Αντιστοιχεί περίπου στο 20% της παγκόσμιας χωρητικότητας και αντιστοιχεί και σε λίγο παραπάνω, αγαπητέ μου Επίτροπε, από το 60% της ευρωπαϊκής χωρητικότητας.
Αυτό είναι καλό να το θυμίζουμε, διότι είναι σαφές ότι όσον αφορά την ευρωπαϊκή ναυτιλία τίποτα δεν μπορεί να γίνει για εμάς χωρίς εμάς -και αναφέρομαι στην πατρίδα μας.
Γύρω, μάλιστα, από αυτόν τον κλάδο έχει χτιστεί ένα ευρύ πλέγμα συνεργειών με πολλούς παραγωγικούς βραχίονες: από τη ναυπηγοεπισκευαστική και τα logistics μέχρι τις ναυτο-ασφαλίσεις και τις νέες τεχνολογίες. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι σε μια εποχή όπου όλες οι οικονομίες αναζητούν τρόπους για να αναπτυχθούν πιο γρήγορα, η ελληνική ναυτιλία λειτουργεί ως ένας πολλαπλασιαστής ανάπτυξης για την ελληνική οικονομία, αντιπροσωπεύοντας κοντά στο 8% του ΑΕΠ, δημιουργώντας άμεσα ή έμμεσα 200.000 καλοπληρωμένες θέσεις εργασίας. Είναι σχεδόν το 6% της συνολικής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα που συνδέεται άμεσα ή έμμεσα με την ελληνική ναυτιλία.
Την ίδια στιγμή, βέβαια, οι Έλληνες εφοπλιστές βγαίνουν και στη στεριά, με επενδύσεις οι οποίες υπερβαίνουν το 1,5 δισεκατομμύριο ετησίως, στον τουρισμό, στην ενέργεια, στις τράπεζες, στον αθλητισμό, έχοντας παράλληλα και ένα έντονο κοινωνικό αποτύπωμα τόσο συλλογικά, ως Ένωση, αλλά όσο και ατομικά.
Θέλω ενδεικτικά να αναφερθώ στην ανακατασκευή περιπου 50 σχολείων στη Θεσσαλία, μετά από αίτημα το οποίο κατέθεσε η ελληνική κυβέρνηση αμέσως μετά την καταστροφική πλημμύρα του «Daniel». Να αναφερθώ στις σημαντικές επενδύσεις που γίνονται στα δημόσια νοσοκομεία, αλλά και στις πολύ σημαντικές έκτακτες ενισχύσεις της εθνικής μας άμυνας αλλά και της πολιτικής προστασίας.
Νομίζω ότι είναι δράσεις οι οποίες δίνουν συνέχεια στη μεγάλη παράδοση των εθνικών ευεργετών, συνδέοντας την προσωπική επιτυχία με το χρέος προς την κοινωνία και νομίζω, κα Πρόεδρε, στον τομέα αυτό μπορούμε να είμαστε ακόμα πιο φιλόδοξοι και ακόμα πιο δημιουργικοί.
Γιατί μπορεί τα ατσάλινα κοίτη να ταξιδεύουν στις πιο μακρινές θάλασσες, η ψυχή, όμως, της ελληνικής ναυτιλίας παραμένει πάντα «γειωμένη» σε τούτον εδώ τον τόπο. Με τη ναυτιλία να στέκεται δίπλα στην πολιτεία, αλλά και την πολιτεία να στέκεται δίπλα στη ναυτιλία όποτε αυτή το χρειαστεί.
Είναι κάτι το οποίο νομίζω οι Έλληνες εφοπλιστές γνωρίζουν πολύ καλά. Το έχουμε κάνει μεθοδικά τα τελευταία επτά χρόνια, τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αντιμετωπίζοντας εκκρεμότητες οι οποίες έρχονταν από το παρελθόν. Και είναι ακριβώς αυτή η συμμαχία της ναυτιλίας με την πολιτεία, που μας κάνει πιο ισχυρούς και πιο αποτελεσματικούς στις διεκδικήσεις μας.
Κυρίες και κύριοι, η ελληνική ναυτιλία αποτελεί ένα εθνικό και ευρωπαϊκό κεφάλαιο το οποίο πρέπει να διαφυλαχθεί, πολύ περισσότερο σε μια συγκυρία η οποία αναδεικνύει πιο έντονα απ’ όσο ποτέ, τα τελευταία χρόνια, τη στρατηγική και γεωπολιτική σημασία της ναυτιλίας.
Θυμόμουν, κα Πρόεδρε, το βίντεο το οποίο είχατε παρουσιάσει πριν από δύο χρόνια, ως προς τις επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία από μια ενδεχόμενη παράλυση της παγκόσμιας ναυτιλίας. Δυστυχώς, το βίντεο αυτό απεδείχθη δυσάρεστα προφητικό, όταν το κλείσιμο μίας και μόνο θαλάσσιας οδού, όπως τα Στενά του Ορμούζ, αρκεί για να εκτοξεύσει το κόστος των μεταφορών, να αυξήσει γρήγορα τον πληθωρισμό παντού στον κόσμο και να οδηγήσει ακόμα σε πραγματικές ελλείψεις, και ως προς τα καύσιμα αλλά και ως προς τα αγαθά.
Αρκεί να αναλογιστεί κανείς ότι, όπως ειπώθηκε, το 90% του παγκόσμιου εμπορίου, λίγο παραπάνω από το 80% του ευρωπαϊκού εμπορίου, γίνεται μέσω θαλάσσης. Αυτό το ποσοστό είναι ακόμα μεγαλύτερο όταν μιλάμε για τα προϊόντα πετρελαίου. Άρα, ξέρουμε πολύ καλά ότι ένα σοκ στη ναυτιλία, στην ελεύθερη ναυσιπλοΐα, μεταφράζεται αυτόματα και σε ένα παγκόσμιο ενεργειακό σοκ.
Καταλαβαίνετε, λοιπόν, πόσο σημαντική γεωπολιτική αλλά και γεωοικονομική δύναμη προσδίδει στη χώρα μας το γεγονός ότι το 25% του παγκόσμιου στόλου και πάνω από το 80% του ευρωπαϊκού στόλου μεταφοράς πετρελαίου και LNG ανήκει στους δικούς μας πλοιοκτήτες, ενώ πολύ υψηλά είναι και τα ποσοστά στην μεταφορά ξηρού φορτίου. Είναι κρίσιμα αγαθά και πρώτες ύλες αυτές που μεταφέρονται με ελληνικά πλοία, όχι μόνο προφανώς από τα δικά μας λιμάνια, αλλά, όπως είδαμε, καλύπτοντας τις ανάγκες άνω των 170 χωρών.
Είναι ένας συντελεστής ισχύος για την πατρίδα μας, που συνδέεται με την ανθεκτικότητα και τη στρατηγική αυτονομία, όχι μόνο της Ελλάδας, κ. Επίτροπε, αλλά και της Ευρώπης, καθιστώντας τη χώρα μας έναν σημαντικό «παίκτη», με έναν κομβικό ρόλο διεθνώς, με σημαντική διαπραγματευτική επιρροή, αλλά και με ευθύνη να προστατεύει την ελευθερία της ναυσιπλοΐας και τις ζωές των ναυτικών, πάνω στους οποίους στηρίζεται εξάλλου η παγκόσμια ανάπτυξη και ευημερία.
Η Ελλάδα σε ανύποπτο χρόνο, πριν από κάποιους μήνες, είχε προτάξει ως κεντρικό θέμα της προεδρίας την οποία είχε για έναν μήνα στο Συμβούλιο Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας. Απεδείχθη και αυτή, δυστυχώς, μια προφητική επιλογή.
Και δεν είναι τυχαίο ότι η ελληνική πολιτεία αποφάσισε, κ. Αρχηγέ του Ναυτικού, που μας τιμάτε σήμερα με την παρουσία σας, να συμμετέχει ενεργά στην επιχείρηση «ASPIDES» στην Ερυθρά Θάλασσα, στον κόλπο του Άντεν, έτσι ώστε να μπορέσουμε να προστατεύσουμε έμπρακτα την ελευθερία της ναυσιπλοΐας.
Αυτή τη στιγμή στην περιοχή βρίσκεται η φρεγάτα «Ψαρά» η οποία μάλιστα είναι και εξοπλισμένη με ένα ελληνικής κατασκευής αντί-drone σύστημα, τον «Κένταυρο», ο οποίος έχει αποδείξει στην πράξη ότι είναι επιχειρησιακά έτοιμος να αναχαιτίσει επιθέσεις με drone κατά της ίδιας της φρεγάτας, αλλά και κατά εμπορικών πλοίων στην περιοχή.
Ενώ, βέβαια, θα συμφωνήσω απόλυτα με αυτά τα οποία είπε ο Επίτροπος, η Ελλάδα διεκδικεί ενεργά την επιστροφή στο προηγούμενο status quo των Στενών του Ορμούζ, έτσι ώστε να μην υπάρξει ποτέ καμία πρόσθετη οικονομική επιβάρυνση, διόδια, τέλη, και τα Στενά του Ορμούζ να παραμείνουν ένας δίαυλος ελεύθερης ναυσιπλοΐας, όπως ήταν και όπως πρέπει να ξαναγίνουν.
Το ζήτημα αυτό προφανώς η Ελλάδα θα εξακολουθεί να το θέτει με ακόμα μεγαλύτερη επιμονή στο Συμβούλιο Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Θυμίζω, έχουμε ξανά την προεδρία τον ερχόμενο Οκτώβριο.
Κυρίες και κύριοι, την ίδια στιγμή που γεωπολιτικές αναταράξεις δοκιμάζουν την παγκόσμια οικονομία, η κλιματική κρίση απαιτεί έναν μετριασμό των εκπομπών ρύπων σε όλο το φάσμα των οικονομικών δραστηριοτήτων, προφανώς και στη ναυτιλία.
Πράγματι, η πράσινη μετάβαση είναι μια επένδυση στο μέλλον. Νομίζω ότι είναι σημαντικό ότι ο ελληνόκτητος στόλος βρίσκεται ήδη στην πρώτη γραμμή αυτού του μετασχηματισμού, με τεχνολογίες εξοικονόμησης ενέργειας, με τις πλυντρίδες διοξειδίου του θείου, με τη δυνατότητα χρήσης εναλλακτικών καυσίμων.
Ξέρετε πολύ καλά ότι πιστεύω στην πράσινη μετάβαση. Εξάλλου, δεν είναι τυχαίο ότι η Ελλάδα έχει βρεθεί πια στην τρίτη παγκοσμίως θέση ως προς την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκά, στην ένατη θέση ως προς την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από αιολικά. Έχουμε μετατραπεί από μία χώρα η οποία ήταν εισαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας σε μια χώρα η οποία εξάγει ηλεκτρική ενέργεια στους γείτονες στα Βαλκάνια.
Είμαστε μια χώρα η οποία έχει πρωταγωνιστήσει στην ανάγκη να επενδύσουμε σε υποδομές cold ironing σε πολλά λιμάνια της πατρίδας μας.
Και βέβαια, είμαστε και μια χώρα η οποία είμαστε ανοιχτοί να ανοίξουμε και τη συζήτηση η οποία αρχίζει δειλά αλλά σταθερά να αναπτύσσεται και ως προς την πιθανή ένταξη της πυρηνικής πρόωσης για χρήσεις που αφορούν την εμπορική ναυτιλία.
Όμως, ταυτόχρονα, είμαι και πραγματιστής. Η πράσινη μετάβαση είναι απαραίτητη αλλά σε καμία περίπτωση -το ξαναλέω, σε καμία περίπτωση- δεν μπορεί να γίνει σε βάρος της ανταγωνιστικότητας της ναυτιλίας και, μέσω αυτής, της κοινωνίας και της παραγωγής.
Ξέρουμε πολύ καλά ότι οποιαδήποτε αύξηση στο κόστος μεταφοράς προϊόντων αυτόματα μετακυλίεται στους τελικούς χρήστες. Και αυτό σε μια εποχή αυξημένου πληθωρισμού, πολύ απλά δεν μπορεί να είναι αποδεκτό.
Με άλλα λόγια, η πρωτοκαθεδρία μας αυτή δεν μπορεί να θυσιαστεί στον βωμό μια υπέρμετρης κλιματικής φιλοδοξίας, με μέτρα τα οποία μπορεί να είναι ανώφελα ή ενίοτε και τιμωρητικά.
Οφείλουμε, συνεπώς, να εστιάσουμε σε στόχους εφικτούς. Να υπερθεματίσω κι εγώ σε αυτό το οποίο είπε η κα Πρόεδρος, ότι η παγκόσμια ναυτιλία επιβαρύνει τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα με κάτι λιγότερο από 2%, την ίδια στιγμή όμως μεταφέρει, όπως είπα, το 90% του παγκόσμιου εμπορίου.
Ναι, πρέπει να εντείνουμε τις επενδύσεις μας σε νέα καύσιμα και σε νέες τεχνολογίες. Γνωρίζοντας, ωστόσο, ότι μέχρι αυτή η μετάβαση να καταστεί ώριμη και να προωθηθεί σε μεγάλη κλίμακα, θα πρέπει να αναλογιστούμε ότι πρέπει να χαράξουμε έναν δρόμο ο οποίος να είναι οικονομικά λογικός και να μην επιβαρύνει πρόσθετα την παγκόσμια ναυτιλία.
Παραδείγματος χάρη, το φυσικό αέριο θα πρέπει να συνεχίσει να αποτελεί μια αξιόπιστη μεταβατική πηγή. Αυτή είναι η εθνική μας θέση. Είναι ταυτόχρονα μια θέση, αγαπητέ μου Επίτροπε, που πιστεύω ότι είναι αληθινά ευρωπαϊκή. Μας επιτρέπει να διατηρήσουμε την υπεροχή μας στις θάλασσες και κατ’ επέκταση τον έλεγχο του μέλλοντός μας.
Γιατί αν θέλουμε πραγματικά η Ευρώπη να παραμείνει μία ακμάζουσα οικονομία, πρέπει να βγάλουμε τις παρωπίδες, επιλέγοντας μια κοινή στρατηγική η οποία θα χτίσει πάνω στα συγκριτικά πλεονεκτήματά μας αντί η δική μας αδράνεια να ευνοεί τελικά τρίτους που δεν έχουν αντίστοιχες δεσμεύσεις.
Έτσι, θεωρώ δεδομένο ότι οι ενστάσεις και άλλων ναυτιλιακών κρατών μελών θα ληφθούν υπ’ όψιν στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής γραμμής κατά τις διαβουλεύσεις στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό, τον ΙΜΟ, ώστε να μπορούμε να έχουμε μια εφαρμόσιμη συμφωνία όσο το δυνατόν πιο σύντομα. Μια συμφωνία η οποία θα ευθυγραμμίζει το ευρωπαϊκό και το διεθνές πλαίσιο, διασφαλίζοντας τον ισότιμο ανταγωνισμό, υψώνοντας όμως και αναχώματα στον προστατευτισμό και στον κατακερματισμό των κανόνων.
Η ναυτιλία είναι ένας τομέας στρατηγικής σημασίας για την Ευρώπη, κι ως τέτοιος πρέπει να αναγνωριστεί. Έχει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, δεν μπορεί πάντα να αντιμετωπίζεται με οριζόντιες πολιτικές.
Ενώ και σε κοινοτικό επίπεδο καλούμαστε να μειώσουμε τα πολλά διοικητικά βάρη, διευκολύνοντας ειδικά τον εκσυγχρονισμό των υποδομών και την προώθηση τεχνολογιών χαμηλών εκπομπών κι εναλλακτικών καυσίμων.
Σε εθνικό επίπεδο, πάντως, αυτή η κυβέρνηση μπορεί να είναι πολύ υπερήφανη για την αναγέννηση των ελληνικών ναυπηγείων, στη Σύρο, τη Χαλκίδα, την Ελευσίνα, στον Σκαραμαγκά, στο Πέραμα, στη Σαλαμίνα, εκεί όπου συντηρούνται τώρα τα σκαριά της ποντοπόρου ναυτιλίας, αλλά κατασκευάζονται και μπλοκ για τις πολεμικές μας φρεγάτες.
Είναι δημιουργικές «κυψέλες», δίπλα στην θάλασσα, που προσφέρουν δουλειές και καλές αποδοχές στους εργαζόμενους αλλά και τεχνογνωσία, και κυρίως αμυντική αυτονομία στην πατρίδα.
Είμαστε υπερήφανοι, επίσης, για τη δυναμική των λιμανιών, του Πειραιά, της Θεσσαλονίκης, της Ηγουμενίτσας, του Ηρακλείου, της Καβάλας, υπό τη διαχείριση διεθνών port operators.
Είμαστε χαρούμενοι για το ενδιαφέρον που προσελκύουν λιμάνια, όπως η Ελευσίνα και το Λαύριο, αλλά γνωρίζουμε ότι πρέπει να σταθούμε, αγαπητέ μου Υπουργέ, και πάνω στο πιο μικρό νησιωτικό λιμάνι που δέχεται καθημερινά επισκέπτες από όλο τον κόσμο.
Είμαστε υπερήφανοι για την ακτοπλοΐα μας, η οποία συνδέει τα νησιά μας με την ενδοχώρα, μεταφέροντας με ασφάλεια δεκάδες εκατομμύρια επιβάτες κάθε χρόνο.
Είμαστε τέλος, κ. Δήμαρχε, ξεχωριστά υπερήφανοι για τον Πειραιά, που αποτελεί πλέον ένα από τα μεγαλύτερα διεθνή ναυτιλιακά κέντρα, χάρη στο οικοσύστημα το οποίο ανέπτυξε τα τελευταία χρόνια.
Αυτό το μήνυμα πρέπει να γίνει κτήμα της κοινωνίας, φέρνοντας περισσότερους ανθρώπους κοντά σε μια συναρπαστική διαδρομή στη θάλασσα. Και χαίρομαι γιατί στο βίντεό σας επιλέξατε να δείξετε νέα παιδιά, γιατί νομίζω ότι πρέπει από κοινού να ξεκινήσουμε πάλι μια μεγάλη προσπάθεια να κάνουμε την ναυτοσύνη ελκυστική για τη νέα γενιά. Να επικοινωνήσουμε ότι οι συνθήκες του ναυτιλιακού επαγγέλματος σήμερα δεν έχουν καμία σχέση με αυτές που κάποιοι μπορεί να έχουν στο μυαλό τους.
Είναι ένα στοίχημα το οποίο πρέπει να κερδίσουμε μαζί, συμβαδίζοντας και με την εξέλιξη του ψηφιακού μετασχηματισμού. Η τεχνητή νοημοσύνη -το ξέρετε καλά- αξιοποιείται ήδη για την ακρίβεια των δρομολογίων, για την πρόβλεψη της κατανάλωσης καυσίμων και σύντομα, μάλιστα, ολοένα και περισσότερα συστήματα θα είναι πλήρως αυτοματοποιημένα. Αποφάσεις θα λαμβάνονται με δεδομένα σε πραγματικό χρόνο. Ωστόσο, το ξέρουμε καλά, ο ανθρώπινος παράγοντας στη θάλασσα θα είναι πάντοτε καθοριστικός.
Η πατρίδα μας, τέλος, ως υπερδύναμη και ναυτιλιακός κόμβος, εκτός της ελληνικής πλοιοκτησίας έχει προσελκύσει και τη διαχείριση πλοίων τρίτων συμφερόντων. Οι λόγοι είναι προφανείς: βρισκόμαστε στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων, έχουμε ναυτική τεχνογνωσία μοναδική, έχουμε ένα εξαιρετικά έμπειρο ανθρώπινο δυναμικό, έχουμε ένα σταθερό πολιτικό και οικονομικό περιβάλλον. Όλα όσα χρειάζονται, δηλαδή, για να καταστεί ταυτόχρονα και η ελληνική σημαία πάλι ελκυστική επιλογή για τον ελληνικό εφοπλισμό.
Κυρίες και κύριοι, κλείνω με την εξής παρατήρηση: είμαι πολύ αισιόδοξος ότι οι Έλληνες και οι Ελληνίδες, κα Πρόεδρε, θα συνεχίσουν να κυριαρχούν στους ωκεανούς για πολλές ακόμα δεκαετίες. Μπορεί να βρισκόμαστε εν μέσω μιας τέλειας καταιγίδας με επάλληλες κρίσεις που μας κρατούν σε επιφυλακή, την ώρα που η δίδυμη μετάβαση προχωρά, θέτοντας πρόσθετες απαιτήσεις και στη ναυτιλία, όμως η διορατικότητα, ο ρεαλισμός αλλά και η τόλμη που έφεραν την ελληνική ναυτιλία στην κορυφή θα συνεχίσουν να είναι τα μεγάλα «όπλα» απέναντι στις προκλήσεις που έρχονται.
Θα το ξαναπώ ότι στην πορεία αυτή, κα Πρόεδρε, κ. Υπουργέ, η ελληνική πολιτεία θα παραμείνει σύμμαχος και αρωγός, αναγνωρίζοντας την τεράστια σημασία της ελληνικής ναυτιλίας για τον τόπο, όσο και τον ολοένα και πιο κρίσιμο ρόλο που παίζει για τη διεθνή ασφάλεια και την οικονομική σταθερότητα.
Αντιμετωπίζοντας τη ναυτιλία ως ένα μοναδικό, παγκόσμιας εμβέλειας στρατηγικό πλεονέκτημα για την πατρίδα μας σε έναν αβέβαιο κόσμο, και ως έναν δυναμικό «βατήρα», που εκτείνει την εμβέλεια όχι μόνο της Ελλάδος αλλά και της Ευρώπης σε κάθε γωνιά του πλανήτη.
Μαζί, λοιπόν, μπορούμε να πετύχουμε πολλά και να πάμε ακόμα πιο μακριά. Καλή επιτυχία στα «Ποσειδώνια» και καλές θάλασσες σε όλους.
Σας ευχαριστώ πολύ.
