Στις 23 Ιουλίου 2018 η χώρα αντιμετώπιζε την πιο επικίνδυνη ημέρα του χρόνου για την εκδήλωση πυρκαγιών. Ο συνδυασμός ανάμεσα στον καύσωνα και τους ισχυρούς ανέμους, με ασυνήθιστη μάλιστα κατεύθυνση, έκανε τα πράγματα πολύ επικίνδυνα.
Ο πρωθυπουργός της χώρας επιλέγει να μεταβεί στη Βοσνία για να παραλάβει ένα βραβείο, όχι ιδιαίτερα γνωστό.
Λίγο μετά τις 12 ξεσπά η πυρκαγιά στην Κινέτα, είναι μεγάλη, επεκτείνεται γρήγορα απειλεί σπίτια και περνάει την εθνική οδό. Η περιοχή εκκενώνεται με πρωτοβουλία της τοπικής δημοτικής αρχής και ευτυχώς δεν θρηνούμε θύματα. Στην περιοχή πέφτει όλο το βάρος των διαθέσιμων μέσων του πυροσβεστικού σώματος.
Στις 16.49 η Πυροσβεστική ενημερώνεται για καπνούς στην περιοχή του Νταού Πεντέλης. Οι άνεμοι που πνέουν είναι πολύ ισχυροί και η φωτιά κινείται προς τον Νέο Βουντζά μπαίνοντας στην κατοικημένη περιοχή. Για λόγους που μένει να διερευνηθούν η φωτιά δεν καθίσταται δυνατό να ελεγχθεί στην αρχική εστία. Περνώντας μέσα από τον Νέο Βουντζά φτάνει στη Λεωφόρο Μαραθώνος και στις 18.22 περνάει με πλήρη ορμή προς το Μάτι. Μέχρι τις 18.40 έχει φτάσει κοντά στη θάλασσα.
Αρχίζουν να υπάρχουν οι πρώτες πληροφορίες για τραυματίες και μετά τις 20.00 για ανθρώπους που βρίσκονται εγκλωβισμένοι στις ακτές όπου κατέφυγαν. Ανάμεσα στις 20.00 και τα μεσάνυχτα, διαμορφώνεται η εικόνα μιας μεγάλης καταστροφής ενώ αρχίζουν να καταφθάνουν πληροφορίες για νεκρούς. Το ΕΚΑΒ, σύμφωνα με τους εργαζομένους παραλαμβάνει τους πρώτους νεκρούς μέχρι τις 11, όμως μετά ενεργοποιείται το «Ειδικό Σχέδιο Διαχείρισης Ανθρώπινων Απωλειών» καθώς υπάρχει εκτίμηση για μεγάλο αριθμό απωλειών.
Ο πρωθυπουργός στο μεταξύ έχει ενημερωθεί και επιστρέφει εσπευσμένα στην Αθήνα για να μεταβεί μετά τις 11 στο Κέντρο Επιχειρήσεων του Πυροσβεστικού Σώματος στο Χαλάνδρι. Εκτός από την αναφορά στους ανθρώπους που ήταν εγκλωβισμένοι σε παραλίες ούτε οι διάλογοι με τους επικεφαλείς της αστυνομίας ούτε η δήλωσή του αναφέρεται σε θύματα.
Ωστόσο, όλα τα στοιχεία συγκλίνουν στο ότι η κυβέρνηση γνώριζε πια εκείνη την ώρα ότι η καταστροφή ήταν μεγάλη και ότι υπήρχαν και ανθρώπινα θύματα. Η κυβέρνηση θα δικαιολογήσει την μη αναφορά του πρωθυπουργού σε θύματα στην απουσία επιβεβαίωσης.
Θα είναι ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Δημήτρης Τζανακόπουλος αυτός που θα ανακοινώσει πρώτος στις 2.45 π.μ. την ύπαρξη τουλάχιστον 20 νεκρών. Την άλλη μέρα, με τον εντοπισμό και των νεκρών στο οικόπεδο στο Μάτι η χώρα αρχίζει να αποκτά πραγματική εικόνα του μεγέθους της καταστροφής.
Ενεργοποιείται ο μηχανισμός επικοινωνιακής διαχείρισης
Την ώρα που είναι σε εξέλιξη η πυρκαγιά η κυβέρνηση ενεργοποιεί έναν μηχανισμό επικοινωνιακής διαχείρισης που εξαρχής έχει το στοιχείο της μετάθεσης ευθυνών.
Λίγο μετά τις 18.00 ο αρμόδιος αναπληρωτής υπουργός Προστασίας του Πολίτη Νίκος Τόσκας αναφέρεται σε πυρκαγιές που «δεν είναι αθώες»: «Δεν είναι και τόσο αθώες αυτές οι πυρκαγιές», υπογράμμισε ο κ. Τόσκας και συνέχισε: «Χθες το βράδυ και πάλι στα Γεράνεια, στην ίδια περίπου περιοχή που εκδηλώθηκε η σήμερα η πυρκαγιά, είχαμε άλλες δύο πυρκαγιές, οι οποίες όμως τέθηκαν γρήγορα υπό έλεγχο. Σήμερα το απόγευμα και ενώ η φωτιά στην Κινέτα έχει πάρει μεγάλες διαστάσεις, εκδηλώθηκε και άλλη πυρκαγιά πάνω από τα διυλιστήρια Ασπροπύργου. Και αυτή αντιμετωπίστηκε γρήγορα, όμως όλα αυτά δεν μπορεί να μην μας βάζουν σε σκέψεις».
Ο πρωθυπουργός ενώ βρίσκεται ακόμη στη Βοσνία αναφέρει σε δήλωσή του:
«Πληροφορήθηκα ότι βρίσκεται σε εξέλιξη μια πολύ δύσκολη κατάσταση στην Αττική με τρία παράλληλα πύρινα μέτωπα. Είμαι σε ανοιχτή επικοινωνία με τους αρμόδιους υπουργούς από τους οποίους πληροφορούμαι ότι όλες οι διαθέσιμες δυνάμεις, επίγειες και εναέριες επιχειρούν αυτή τη στιγμή. Θέλω να πιστεύω ότι παρά τις αντίξοες καιρικές συνθήκες θα καταφέρουμε ότι είναι ανθρωπίνως δυνατό προκειμένου να τεθούν υπό έλεγχο τα μέτωπα της πυρκαγιάς. Το γεγονός ότι εκδηλώνονται ταυτόχρονα παράλληλες εστίες ανατολικά και δυτικά μας προβληματίζει.»
Η δήλωση αυτή αποτυπώνει την προσπάθεια να φανεί ότι ο πρωθυπουργός παρακολουθεί την εξέλιξη της καταστροφής και είναι ενήμερος ενώ η αναφορά στις «παράλληλες εστίες» ως γεγονός που «προβληματίζει», δείχνει ότι η πρώτη επιλογή, κατά τρόπο ανάλογο του χειρισμού που πήγε να κάνει η κυβέρνηση Καραμανλή και ο Βύρων Πολύδωρας το 2007, είναι να αποδοθεί σε οργανωμένο σχέδιο εμπρηστών και σε προσπάθεια αποσταθεροποίησης.
Αυτό επιτείνεται από την παρουσία του πρωθυπουργού στο Κέντρο Επιχειρήσεων της πυροσβεστικής. Η δήλωση που κάνει είναι χαρακτηριστική: «Εικόνα ασύμμετρου φαινομένου. Δύσκολη στιγμή για την Αττική, δύσκολη νύχτα για την Ελλάδα. Πάνω από 600 άνδρες και γυναίκες της πυροσβεστικής επιχειρούν. Πάνω από 300 οχήματα επιχειρούν. Το ένα στον Κάλαμο βρίσκεται υπό μερικό έλεγχο. Τα άλλα δύο δεν είναι υπό έλεγχο, αλλά ευτυχώς έχουν κοπάσει οι άνεμοι».
Ο πρωθυπουργός δεν σχολιάζει ερώτηση εάν πρόκειται για «σχέδιο αποσταθεροποίησης» λέγοντας ότι «αυτό δεν προέχει αυτή την ώρα».
Ανάμεσα στον εμπρησμό και τα αυθαίρετα η κυβέρνηση αρνείται να αναλάβει την ευθύνη της
Την επόμενη μέρα με το μέγεθος της καταστροφής να γίνεται αντιληπτό, η κυβέρνηση αλλάζει κατεύθυνση ως προς τον επικοινωνιακό χειρισμό και εγκαταλείπει τη θεωρία συνωμοσίας που είχε δοκιμάσει να διακινήσει την προηγούμενη βραδιά και η οποία είχε τύχει οξύτατης κριτικής από τα ΜΜΕ.
Ο πρωθυπουργός κηρύσσει τριήμερο πένθος, υπόσχεται βοήθεια στους πληγέντες και δεσμεύεται ότι θα δοθούν απαντήσεις στα ερωτήματα. Δεν αναλαμβάνει ούτε αποδίδει κάποια ευθύνη και δεν παραδέχεται λάθη.
Το τριήμερο πένθος, που γίνεται σεβαστό από την αντιπολίτευση δίνει και την ευκαιρία για μια «απόσυρση» των μελών της κυβέρνησης και των στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ από την παρουσία σε Μέσα Ενημέρωσης, έτσι ώστε να υπάρχει χρόνος για επεξεργασία νέα γραμμής.
Μάλιστα η σχετική ανακοίνωση βγαίνει τα χαράματα της 24ης Ιούλη, ώστε να προλάβει τυχόν παρουσίες σε πρωινές εκπομπές και αναφέρει χαρακτηριστικά: «το πρώτιστο μέλημα για τα στελέχη και τους βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ είναι η αντιμετώπιση της καταστροφής […] για αυτόν τον λόγο τις επόμενες κρίσιμες ώρες δεν θα συμμετάσχουν σε τηλεοπτικές και ραδιοφωνικές συζητήσεις […] οι αναγκαίες ενημερώσεις θα γίνουν από τους αρμόδιους υπουργούς και τις Αρχές».
Για όλα φταίνε τα ΜΜΕ
Παρότι τα κόμματα αποφεύγουν τις πολιτικές δηλώσεις τα ΜΜΕ προσπαθούν να αναδείξουν τα κρίσιμα ερωτήματα που πληθαίνουν όσο συνειδητοποιούμε το μέγεθος της καταστροφής.
Και αυτό γιατί από πολύ νωρίς γίνεται σαφές ότι για να φτάσουμε σε μια τέτοια καταστροφή συνέπεσαν οι ακραίες καιρικές συνθήκες με μια αδυναμία της κρατικής μηχανής να ανταποκριθεί σε μια τέτοια φυσική καταστροφή.
Ερωτήματα όπως το εάν εκτιμήθηκε έγκαιρα η εικόνα της καταστροφής, το εάν υπήρχε και εάν ενεργοποιήθηκε σχέδιο εκκένωσης, το γιατί χάθηκε η «μάχη της Μαραθώνος» κυριαρχούν στη δημόσια σφαίρα και απαιτούν απαντήσεις.
Η κυβέρνηση σε εκείνη τη φάση τα βάζει με τους δημοσιογράφους και τα ΜΜΕ που θέτουν τα ερωτήματα. Ως αποδιοπομπαίος τράγος επιλέγεται ο Σκάι, που ήταν ο μόνο μη κρατικό κανάλι με πλήρη δημοσιογραφική κάλυψη των γεγονότων.
Μάλιστα ο ΣΥΡΙΖΑ απαντά με ανακοίνωση σύμφωνα με την οποία τα μέλη του θα μποϊκοτάρουν πλέον τις εκπομπές του συγκεκριμένου σταθμού:
«Με απόφαση του Γραφείου Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ, μετά από τη χυδαία επίθεση στο πρόσωπο των αρχηγών του Πυροσβεστικού Σώματος και της Ελληνικής Αστυνομίας, που σε εντεταλμένη υπηρεσία εκτέλεσε ο ΣΚΑΪ με αποκλειστικό στόχο να πλήξει το ηθικό των στελεχών και μελών των δύο Σωμάτων, τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ και οι βουλευτές του δεν θα συμμετέχουν πλέον σε εκπομπές του τηλεοπτικού και ραδιοφωνικού σταθμού. Ο ΣΚΑΪ θα έχει τη δυνατότητα να επιδίδεται στην ακατάσχετη προπαγάνδα, τις συκοφαντίες και τα ψεύδη του εναντίον της κυβέρνησης, του ΣΥΡΙΖΑ και της Αριστεράς χωρίς τη δική μας παρουσία».
Ανάλογη απόφαση παίρνουν και οι ΑΝΕΛ.
Σε ανάλογο ο Θανάσης Καρτερός, διευθυντής του Γραφείου Τύπου του πρωθυπουργού και αρθρογράφος της «Αυγής» γράφει σε άρθρο με τίτλο «Να δώσουμε χώρο στο πένθος»:
«Να δώσουμε χώρο στο πένθος των δικών τους. Και όλων μας. Να μην επιτρέψουμε να γίνουν τα καμένα σώματα των αθώων εργαλεία προπαγάνδας. Και ύστερα υπάρχει χρόνος για τα πώς, τα γιατί, τις αναλύσεις και τις αναπόφευκτες αντιπαραθέσεις και συγκρούσεις. Στη Δημοκρατία, μια τραγωδία όπως αυτή δεν θα ήταν δυνατόν να μην προκαλέσει έναν κύκλο από δύσκολες αντιπαραθέσεις. Αλλά όλα στην ώρα τους, κι όχι στην ώρα ΣΚΑΪ.»
Η πρώτη προσπάθεια επικοινωνιακής αντεπίθεσης
Η πρώτη προσπάθεια επικοινωνιακής αντεπίθεσης γίνεται σε δύο κύματα στις 25 και τις 26 Ιουλίου.
Αφενός έχουμε την ανακοίνωση των μέτρων για τις πληγείσες περιοχές, που όντως αντιπροσωπεύουν ένα από τα πιο μεγάλα σχετικά πακέτα μέτρων.
Αφετέρου δοκιμάζεται ξανά να μεταφερθούν οι ευθύνες αφενός στην αυθαίρετη δόμηση, αφετέρου στις ακραίες καιρικές συνθήκες και το «οργανωμένο σχέδιο εμπρηστών».
Τον τόνο αναλαμβάνει να δώσει και πάλι ο Θανάσης Καρτερός με το άρθρο του στην Αυγή:
«Χίλια λάθη να καταλογίσουν στον Τσίπρα, στον Τόσκα, στον Φούφουτο, αν παραμείνουν οι ίδιες συνθήκες δόμησης, πολεοδομίας, σχέσης κατοικίας και δάσους, απουσίας δρόμων και κοινόχρηστων χώρων της προκοπής, απλώς ετοιμάζουμε το επόμενο λάθος μας. Διότι είναι σχεδόν μαθηματικά βέβαιο ότι θα γίνει το ίδιο κάποια στιγμή, όταν οι συνθήκες παραμένουν ίδιες. Κάποια μποφόρ, κάποιοι εγκληματίες ίσως, που υπηρετούν Κύριος οίδε ποια ιδιοτελή συμφέροντα, και νά η επανάληψη του δράματος.»
Ας σημειώσουμε εδώ ότι το ζήτημα της αυθαίρετης δόμησης το είχαν αναδείξει εξαρχής τα ΜΜΕ με τεκμηριωμένο τρόπο ως παράμετρο της τραγωδίας, επισημαίνοντας ταυτόχρονα και το γεγονός ότι και αυτή η κυβέρνηση, όπως και οι προηγούμενες, ολιγώρησε να πάρει τα σχετικά μέτρα. Τώρα η κυβέρνηση επιδιώκει να το χρησιμοποιήσει ως μηχανισμό συγκάλυψης των δικών της ευθυνών.
Ο Πάνος Καμμένος είναι ο πρώτος που αναλαμβάνει να βγάλει αυτή τη γραμμή. Σε συνέντευξή του στο BBC υποστήριξε ότι η παράνομη δόμηση ήταν ένας από τους παράγοντες που συνεισέφεραν στην τραγωδία με τους δεκάδες νεκρούς στην ανατολική Αττική. Όπως τόνισε, η κατασκευή σπιτιών μέσα σε δασώδεις περιοχές ήταν ένα «έγκλημα» που είχε ως αποτέλεσμα να μπλοκάρουν οι οδοί διαφυγής. «Αυτό είναι ένα έγκλημα από το παρελθόν», υποστήριξε, προσθέτοντας: «Αυτή η ακτή της Αθήνας, όλα αυτά τα ακίνητα, η πλειοψηφία τους είναι χωρίς άδεια, και έχουν κάνει κατάληψη στην ακτή χωρίς κανόνες».
Βέβαια όταν προσπάθησε να μιλήσει με τους ίδιους τους κατοίκους τα βρήκε λίγο σκούρα γιατί τον έφεραν αντιμέτωπο με το υπαρκτό πρόβλημα της απουσίας της κρατικής μηχανής τις κρίσιμες ώρες.
Σε ανάλογο τόνο απόδοσης της ευθύνης στην αυθαίρετη δόμηση και ο υπουργός Υποδομών Χρ. Σπίρτζης, ο οποίος βέβαια όταν ήταν πρόεδρος του ΤΕΕ έδινε τηλεοπτικές οδηγίες για την «τακτοποίηση» αυθαιρέτων:
«Ούτε ο κρατικός μηχανισμός επέδειξε ολιγωρία ούτε έκανε λάθη, γιατί εκείνη την ημέρα είχε ρίξει όλο το βάρος του στη μεγάλη πυρκαγιά στην Κινέττα, ενώ παράλληλα εκδηλώθηκαν πυρκαγιές και στον Κάλαμο και στον νέο Βουτζά, αλλά και στην υπόλοιπη Ελλάδα. Αν υπήρξε κάποιο λάθος στις εντολές που δόθηκαν, θα διαπιστωθεί», δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Σπίρτζης και προσέθεσε πως και οι δήμαρχοι των πληγεισών περιοχών κινήθηκαν με βάση τις δυνατότητες που είχαν και τις αρμοδιότητές τους.
Ο υπουργός Υποδομών χαρακτήρισε «μοιραία» την άναρχη δόμηση και τις πολεοδομικές παραβάσεις στο Μάτι Αττικής και διευκρινίζοντας την εντολή που έδωσε στα συνεργεία των μηχανικών, που κάνουν τις αυτοψίες, να ελέγξουν τις άδειες όλων των κτηρίων που βρίσκονται σε απόσταση 100 μέτρων από τη θάλασσα, ο κ. Σπίρτζης είπε ότι στην περιοχή έχουμε κτίσματα πολλά από τα οποία είναι πολυτελή με μάντρες κ.λπ. που είναι μερικώς ή ολικώς αυθαίρετα εμποδίζοντας τη πρόσβαση του κόσμου στη θάλασσα τις κρίσιμες ώρες της πυρκαγιάς. Πρέπει να διερευνηθεί ποιοι έδωσαν άδεια σε αυτά τα κτίρια, τόνισε.
Το ίδιο βράδυ έχουμε τη διαβόητη συνέντευξη Τζανακόπουλου και Τόσκα μαζί με τους επικεφαλείς της Πυροσβεστικής και της Αστυνομίας.
Η συνέντευξη ξεκινά με την επίδειξη χαρτών από τη… διαστημική υπηρεσία για να αποδειχτεί το σχέδιο οργανωμένου εμπρησμού (στα Γεράνεια κυρίως) και εν συνεχεία συνεχίζει με μια εντυπωσιακή προσπάθεια να δοθεί η εικόνα ότι όλα έγιναν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.
Η έμφαση είναι στις ακραίες καιρικές συνθήκες που είχαν τις πιο μεγάλες ταχύτητες ανέμου, στην αντίθετη φορά του ανέμου, στη μεγάλη ταχύτητα με την οποία εξαπλώθηκε η φωτιά και στο γεγονός ότι επειδή δεν υπήρχε ο απαιτούμενος χρόνος ήταν αδύνατη η εκκένωση.
Η συνέντευξη στην πραγματικότητα πετυχαίνει το ακριβώς αντίθετο από το επιθυμητό αποτέλεσμα που είχε επιδιώξει η κυβέρνηση. Η εικόνα υπουργών και ανώτατων αξιωματικών να λένε διαρκώς ότι όλα έγιναν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, την ώρα που υπάρχουν δεκάδες νεκροί εξοργίζει, ιδίως από τη στιγμή που δεν υπάρχουν παραιτήσεις. Μάλιστα, ο Νίκος Τόσκος δήλωσε ότι υπέβαλε την παραίτησή του που δεν έγινε δεκτή, όχι επειδή θεωρούσε ότι υπήρξαν λάθη, αλλά για συνειδησιακούς λόγους.
Η επιστροφή Τσίπρα στο προσκήνιο και η «ανάληψη ευθύνης»
Η γραμμή για τον εμπρησμό περνάει κυρίως στα στενά φιλοΣΥΡΙΖΑ ΜΜΕ. Αυγή και Εφημερίδα των Συντακτών την αναπαράγουν, όμως στον υπόλοιπο Τύπο κυριαρχούν τα ερωτήματα για την ανεπάρκεια των κυβερνητικών χειρισμών.
Μάλιστα, η Αυγή επιμένει στο θέμα ότι ήταν αδύνατη η εκκένωση και περιλαμβάνει άρθρο με τον τίτλο «Ανθρωπίνως αδύνατο να ολοκληρωθεί εκκένωση σε μιάμιση ώρα».
Από κοντά και ο αντιπεριφερειάρχης Ανατολικης Αττικής Πέτρος Φιλίππου που δήλωσε στο Ρ/Σ Θέμα: «Τί να κάναμε; Να παίρναμε ντουντούκα μέσα στη φωτιά; Πώς θα γινόταν πρακτικά; Ποιοί θα έμπαιναν στη φωτιά; Και οι αστυνομικοί άνθρωποι είναι…». Για να προσθέσει την καινοφανή θεωρία ότι τα σχέδια έκτακτης ανάγκης είναι για… φυσιολογικές συνθήκες: «Σχέδια έχεις με φυσιολογικές συνθήκες»
Σε αυτό το πλαίσιο και με τη συνέντευξη να έχει προκαλέσει μεγαλύτερη οργή και ενώ αποκαλύπτονται όλο και περισσότερο οι πτυχές της τραγωδίας η σκυτάλη περνάει και πάλι στον Αλέξη Τσίπρα.
Μιλώντας στο υπουργικό συμβούλιο στις 27 Ιουλίου δηλώνει ότι αναλαμβάνει την πολιτική ευθύνη για την τραγωδία.
Βέβαια η προσεκτική ανάγνωση της δήλωσης του πρωθυπουργού δείχνει ότι ο πρωθυπουργός δεν ανέλαβε την ευθύνη των λαθών της δικής του κυβέρνησης αλλά την ευθύνη να αντιμετωπίσει τα προβλήματα που του κληροδότησαν οι προηγούμενες κυβερνήσεις: «Εμείς δε θα επιχειρήσουμε ποτέ να αποδράσουμε από τις ευθύνες μας. Όπως δεν το κάναμε όταν αναλάβαμε τη χώρα χρεοκοπημένη και φορτωθήκαμε, εθελοντικά, τα λάθη και τις παραλείψεις δεκαετιών.»
Έτσι, ο πρωθυπουργός επιστρέφει και αυτός στο θέμα της «αυθαίρετης δόμησης» ως βασικής αιτίας της καταστροφής:
«Σήμερα, λοιπόν, κατανοούμε όλοι με οδυνηρό τρόπο και σε όλο του το βάθος, ότι κυβερνάμε μια χώρα που, επί χρόνια, κυριάρχησαν στρεβλώσεις. Που ολόκληροι οικισμοί χτίστηκαν αυθαίρετα πάνω σε ρέματα και παραλίες. Που με ευθύνη και του πελατειακού κράτους, δημιουργήθηκαν ολόκληρα οικιστικά συμπλέγματα, χωρίς καμιά πρόβλεψη για την ασφάλεια των πολιτών τους, των κατοίκων τους.»
Σε αυτό το πλαίσιο, η ισχνή αυτοκριτική του πρωθυπουργού είναι ότι επειδή ασχολήθηκαν με τα μνημόνια δεν έκαναν όσα έπρεπε για να αντιμετωπίσουν τις στρεβλώσεις που έρχονταν από τις προηγούμενες κυβερνήσεις:
«Μήπως, δηλαδή, διστάσαμε, δίνοντας προτεραιότητα στη μάχη για την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής καταστροφής που προκάλεσαν οι μνημονιακές πολιτικές, μήπως διστάσαμε να αντιμετωπίσουμε, όσο έπρεπε αποφασιστικά, τον κίνδυνο άλλων καταστροφών, από στρεβλώσεις, βεβαίως, που δημιούργησε το φαύλο παρελθόν.»
Επιπλέον, ο πρωθυπουργός, πριν καλά καλά ξεκινήσει η διαδικασία για τη διερεύνηση ευθυνών και σφαλμάτων στο χειρισμό της κατάσταση έσπευσε να πει ότι επιχειρησιακά όλα πήγαν καλά: «Και σε τελική ανάλυση, αν πρέπει να κάνουμε αυτοκριτική -κατά τη γνώμη μου- αυτή δεν αφορά στις επιχειρησιακές πλευρές της κολοσσιαίας αυτής προσπάθειας διάσωσης, απέναντι σε μια πρωτοφανή καταστροφή, που βιώσαμε το βράδυ της Δευτέρας.»
Την ίδια στιγμή ο πρωθυπουργός επανέλαβε τις δύο βασικές κατευθύνσεις απόδοσης ευθυνών: Εμπρησμός και αυθαίρετη δόμηση.
Ως προς το πρώτο: «έχετε όλοι ενημερωθεί ότι οι ενδείξεις που έχουμε και που ερευνούν ήδη οι αρμόδιες αρχές, οδηγούν στο συμπέρασμα ότι πίσω από τις φονικές πυρκαγιές, είχαμε εμπρησμούς.»
Ως προς το δεύτερο: «Και αν χρειαστεί να «σπάσουμε αβγά» να δουλέψουν μπουλντόζες, να υπάρξουν συγκρούσεις, ας γίνει.».
Η διασπορά fake news
Επειδή μόνο τα διαγράμματα με τους «δορυφορικούς» χάρτες δεν αρκούσε δοκιμάζεται να γίνει διαρροή στοιχείων. Όμως, οι φωτογραφίες που υποτίθεται ότι έδειχναν τα υπολείμματα εμπρηστικών μηχανισμών και δόθηκαν σε φιλικά ΜΜΕ στην πραγματικότητα ήταν απλώς καμένα σκουπίδια από την Κινέττα.
Επιπλέον, η ίδια η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού σε πόρισμά της υποστήριξε ότι για την Πεντέλη η αρχή της φωτιάς ήταν αποτέλεσμα αμέλειας ιδιώτη.
Ο Τσίπρας στο στόχαστρο: γνώριζε για νεκρούς τη Δευτέρα;
Το σενάριο του εμπρησμού υποχωρεί και η επικέντρωση είναι πλέον στα αυθαίρετα. Στις 30 Ιουλίου ο πρωθυπουργός επισκέπτεται την περιοχή, χωρίς να ειδοποιηθούν τα ΜΜΕ και χωρίς να το ξέρουν οι κάτοικοι, δηλαδή μέσα σε απόλυτα προστατευμένες συνθήκες.
Και εδώ ο τόνος είναι πάλι στην αυθαίρετη δόμηση που οδήγησε στο θάνατο τόσων ανθρώπων.
Την ίδια στιγμή η δημόσια συζήτηση στρέφεται στα σοβαρά προβλήματα στον επιχειρησιακό σχεδιασμό και χειρισμό της υπόθεσης.
Αρχίζουν και έρχονται στο φως στοιχεία που αποδεικνύουν ότι όταν ο πρωθυπουργός πήγε στο Κέντρο Επιχειρήσεων του Πυροσβεστικού Σώματος τη μοιραία Δευτέρα ήξερε ότι υπήρχαν νεκροί. Ωστόσο η κυβέρνηση επιμένει ότι ήταν ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες και για αυτό δεν υπήρξαν αναφορές.
Ο Παύλος Πολάκης αναλαμβάνει να βγάλει τρελούς τους εκπροσώπους των εργαζομένων στα δημόσια νοσοκομεία που καταδείκνυαν με στοιχεία από ποια ώρα και μετά ήταν γνωστή η ύπαρξη νεκρών.
Την ίδια στιγμή επανέρχεται και το ζήτημα της εκκένωσης. Η γραμμή «η εκκένωση ήταν ανθρωπίνως αδύνατη» εγκαταλείπεται και αρχίζει το παιχνίδι της μετάθεσης ευθυνών. Τόσκας και Σκουρλέτης βγαίνουν και λένε ότι δεν δόθηκαν εντολές για εκκένωση αλλά δεν έφτασαν εκεί που πρέπει, προσπαθώντας να μεταφέρουν τις ευθύνες στους δημάρχους.
Την ίδια ώρα ο ΣΥΡΙΖΑ ενεργοποιεί έναν ολόκληρο επικοινωνιακό μηχανισμό που σε όλα τα επίπεδα, από τους υπουργούς μέχρι διάφορους εμφανώς πλαστούς λογαριασμούς σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης αναλαμβάνουν να αναπαράγουν την κυβερνητική γραμμή και να συκοφαντούν όποιον κάνει κριτική.
Ο τόνος ταυτόσημος: όποιος κάνει κριτική κάνει «τυμβωρυχία» ή υλοποιεί τον «βρώμικο πόλεμο» της ΝΔ. Την ώρα που αναδεικνύονται ελλείμματα του κρατικού σχεδιασμού – και που δεν μπορούν να συγκαλυφθούν πίσω π.χ. από κινήσεις όπως η εμφάνιση πρακτικών σύσκεψης συντονισμού σε επίπεδο περιφέρειας που μάλλον δεν συντόνισε ακριβώς την κατάσταση– η προσπάθεια είναι να διατηρηθεί στο προσκήνιο π.χ. η αναφορά του Κ. Μητσοτάκη στη βρεγμένη μπλούζα που κάποιος θα έπρεπε να φορά.
Άρθρα διαστρεβλώνονται και όλα παρουσιάζονται ως σχέδιο υπονόμευσης. Ο Θανάσης Καρτερός προσθέτει και έναν καινούριο όρο τον «μαρινακισμό», αρνούμενος πεισματικά να απαντήσει φυσικά στα ερωτήματα που έχουν τεθεί και προτιμώντας να γράφει κείμενα στα όρια του ακατανόητου παραληρήματος μόνο και μόνο για να αποδείξει ότι δεν στέκει καμία κριτική απέναντι στην κυβέρνηση.
Η ώρα της μπουλντόζας
Την ίδια στιγμή με έναν σχεδόν κυνικό τρόπο όλες οι ευθύνες της κυβέρνησης αποσιωπώνται, ως μόνη αιτία προβάλλεται η αυθαίρετη δόμηση, σε αυτήν αποδίδονται τα θύματα και η κυβέρνηση προσπαθεί να εμφανιστεί ως η μόνη που τολμά να δώσει λύση εφόσον με τροπολογία δίνεται η δυνατότητα να κατεδαφιστούν άμεσα 3200 αυθαίρετα σε δάση και παραλίες στην Αττική.
Βέβαια αυτό που δεν απάντησε η κυβέρνηση ήταν γιατί τόσο ο Νίκος Βούτσης όσο και ο Παναγιώτης Κουρουμπλής ως υπουργοί εσωτερικών είχαν υποβάλλει το 2015 αιτήματα για την αναστολή κατεδαφίσεων στην Ανατολική Αττική, όπως αποκάλυψε ο Τομεάρχης Περιβάλλοντος της ΝΔ Κώστας Σκρέκας.
Η αγωνία της συγκάλυψης
Δεν είναι λίγοι αυτοί που έχουν αναρωτηθεί γιατί επέλεξε έναν τέτοιο δρόμο η κυβέρνηση, ιδίως όταν ήξερε καλά από την εμπειρία προηγούμενων κυβερνήσεων ότι τέτοιες πρακτικές τελικά έχουν μεγαλύτερο πολιτικό κόστος.
Αναρωτιούνται έτσι γιατί από την αρχή ενεργοποιήθηκε ένας μηχανισμός μετάθεσης ευθυνών σε οποιονδήποτε άλλο και δεν δοκιμάστηκε ένας δρόμος ανάληψης όντως της ευθύνης.
Γιατί, δηλαδή, δεν βγήκε εξαρχής ο πρωθυπουργός να παραδεχτεί ότι είναι σε εξέλιξη μια τραγωδία, ότι υπάρχουν νεκροί, ότι προέχει η μάχη της σωτηρίας των υπολοίπων, ότι έγιναν λάθη και θα αναζητηθούν οι ευθύνες «όσο ψηλά και εάν είναι».
Ο λόγος είναι γιατί στο ΣΥΡΙΖΑ αισθάνθηκαν ότι χτυπήθηκε η αχίλλειος πτέρνα τους.
Αυτή δεν είναι, όπως αποδείχτηκε το 2015, ότι εφάρμοσε μνημόνια και συνθηκολόγησε με τους δανειστές. Αυτό υπό προϋποθέσεις το εκλογικό σώμα μπορεί και να το δεχτεί ως αναπόδραστο.
Αυτή ήταν ότι σε μια κρίσιμη μάχη ο ΣΥΡΙΖΑ φάνηκε ότι δεν ήταν σε θέση πραγματικά να διαχειριστεί την κυβερνητική εξουσία. Ότι δεν μπορούσε να έχει πιο αποτελεσματική και ακέραιη άσκηση της εξουσίας από τα άλλα κόμματα. Ότι δεν μπορούσε να εγγυηθεί την ασφάλεια των πολιτών έναντι μιας φυσικής καταστροφής από αυτές για τις οποίες υποτίθεται ότι είχε κάνει όλη την προεργασία.
Και ήταν ο πανικός μπροστά σε αυτή τη συνειδητοποίηση που οδήγησε και οδηγεί σε αυτές τις αντιδράσεις.
Μόνο που ο πανικός είναι πάντα κακός σύμβουλος…
Πηγή : in.gr
